Forse beperking immigratie door kabinet-Rutte lijkt te veel beloofd
Het kabinet-Rutte zal naar verwachting deze week bij de koningin op het bordes staan. Wat is de agenda van minister Gerd Leers (Immigratie en Asiel, CDA)? En hoe realistisch zijn die plannen?
Hoofdstuk zes uit het regeerakkoord (zie pagina 21 en verder) is met ruim zes kantjes het meest omvangrijk. En niet voor niets: immigratie is voor dit kabinet (en met name voor gedoogpartner PVV) het belangrijkste onderwerp. De voornaamste doelstelling voor de komende vier jaar? „Een zeer substantiële daling van de instroom” van immigranten. Om preciezer te zijn: van niet-westerse allochtonen.
Of dat gaat lukken, is de vraag. PVV-leider Geert Wilders wil de instroom van niet-westerse immigranten met vijftig procent terugdringen. Maar het ministerie van Justitie, dat de maatregelen door rekende, schat dat het pakket aan voorgestelde maatregelen de instroom met vijf tot vijftien procent beperkt. Overigens is het aantal niet-westerse allochtonen dat zich in Nederland vestigt in de periode 2000 – 2007 al flink gedaald door strenger asielbeleid: van 45.000 naar 26.000 per jaar.
Het kabinet-Rutte wil illegaliteit strafbaar stellen. Een uitdrukkelijke wens van VVD en PVV. Dat het verblijf van de illegalen juist wordt verlengd als zij in de gevangenis belanden, neemt het kabinet op de koop toe. De hoop is gevestigd op het afschrikwekkende effect van de maatregel. Uit een WODC-rapport over illegaliteit blijkt dat tussen 1 april 2005 en 1 april 2006 naar schatting 74.000 tot 184.000 personen illegaal in Nederland verbleven. Lees hier het hele rapport.
Verder wil het kabinet een einde maken aan het categoriale beschermingsbeleid. Dat klinkt als een keiharde maatregel, maar dat valt wel mee. Categoriaal beschermingsbeleid betekent dat asielzoekers een vergunning krijgen enkel vanwege de gevaarlijke situatie in hun land van herkomst. In 2009 ging het om 2.090 personen, bijna zonder uitzondering uit Irak en Somalië. Voor deze twee landen is dit beleid door het vorige kabinet al beëindigd, lees hier meer over frauderende Somaliërs die hun vingertoppen beschadigden. Op dit moment geldt alleen voor bevolkingsgroepen uit Noord-, West- en Zuid-Darfur een specifiek beschermingsbeleid. Op deze grond hebben in de jaren 2008, 2009 en 2010 (tot medio augustus) minder dan tien mensen asiel gekregen.
Het kabinet gaat hogere eisen stellen aan gezinshereniging en gezinsvorming. Daarbij gaat het om de komst van gezinsleden van personen die al legaal in Nederland verblijven. Strengere maatregelen moeten fraude en misbruik tegengaan. Enkele maatregelen: het kabinet wil dat degene die zijn of haar partner laat overkomen zelf minstens een jaar in Nederland woont. Het stel moet getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan. Alleen minderjarige kinderen mogen naar Nederland worden gehaald. Gezinsmigranten krijgen niet na drie jaar, maar na vijf jaar een zelfstandige verblijfsvergunning.
Minister Gerd Leers van Immigratie en Asiel moet straks ‘terughoudend’ omgaan met zijn discretionaire bevoegdheid. Hij kan verblijfsvergunningen toekennen aan schrijnende gevallen die niet aan de normale gronden voor asiel voldoen. Afschaffen van deze bevoegdheid zou in strijd zijn met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en met de Algemene wet bestuursrecht. In 2009 heeft staatssecretaris Nebahat Albayrak (PvdA) 110 verblijfsvergunningen verleend. In 2006, onder minister Rita Verdonk (toen nog VVD) ging het om 430 personen.
Het kabinet zal voorstellen, op aandringen van de PVV, dat iemand het Nederlanderschap pas verkrijgt wanneer hij afstand heeft gedaan van zijn andere nationaliteit. Indien mogelijk weliswaar, want Argentijnen en Marokkanen kunnen geen afstand doen van die nationaliteit. Verder zullen criminele vreemdelingen eerder het land worden uitgezet; hiertoe wordt de lijst met criteria aangescherpt, de zogenoemde ‘glijdende schaal’. Het vorige kabinet heeft dat overigens al gedaan, dus het is de vraag hoeveel verder dit kabinet wil gaan.
Tot slot nog één typische wens van de PVV die in het regeerakkoord staat: denaturalisatie van criminelen met een dubbele nationaliteit. Het CDA was hier fel op tegen. De christen-democraten vinden het onredelijk dat, als een Nederlander en een Marokkaan (die in Nederland is opgegroeid) samen een misdrijf hebben gepleegd, de een na zijn celstraf het land uit moet en de ander niet. De VVD vond denaturalisatie alleen op zijn plaats bij herhaaldelijk plegen van zwaardere misdrijven… En zie (op pagina 26) welk compromis eruit is gerold.
Wat vindt u van de immigratieparagraaf? Komen de partijen aan hun verkiezingsbeloften tegemoet?
Reageren? Genuanceerd en beargumenteerd en onder volledige naamsvermelding.
