"Gevonden: tas met dossiers, vermoedelijk van raadsheer"
Mag een rechter dossiers mee naar huis nemen om daar verder te werken? En zijn er eigenlijk regels voor het transport? Die vraag is actueel nu eind september een raadsheer van de Hoge Raad zijn tas met twee vertrouwelijke strafdossiers in de trein kwijtraakte. Lees hier het bericht. Rechters blijken met enige regelmaat hun stukken te verliezen.
Enige tijd geleden verloor een fietsende Haagse politierechter een aantal dossiers die ze in een plastic tas op de bagagedrager met een snelbinder had bevestigd. Lees hier het bericht. Een Haarlemse rechter vergat zijn tas uit de trein mee te nemen. Maar kreeg deze een dag later van de conducteur terug. Lees hier de mededeling van de rechtbank. Bij de nationale ombudsman werd dit jaar thuis ingebroken – er werden twee aktetassen ontvreemd, met klacht-dossiers. Lees hier het bericht. En dan was er natuurlijk de Amsterdamse strafrechter die zich vergiste bij het opruimen en een aantal dozen met dossiers zèlf aan de stoeprand zette. Zij nam meteen ontslag. Lees hier het bericht.
Er is dus wel wat aan de hand. Pech, slordigheid en soms nalatigheid – dat is het beeld tot nu toe. Dat rechters ook thuis werken is een praktijk die al decennia oud is. Gebaseerd op de gedachte dat studie en reflectie, net als bij wetenschappers, niet aan kantoortijden of -locaties is gebonden of zou moeten zijn. Net zoals docenten ‘s avonds hun colleges voorbereiden, schrijven rechters thuis vonnissen.
Over het transport van de vertrouwelijke dossiers blijken inderdaad voorschriften te bestaan. Maar hoe hoger de rechter hoe informeler die richtlijnen – en hoe lager, hoe gedetailleerder. Zo kent de Hoge Raad intern geen enkele richtlijn. Navraag bij de Hoge Raad leert dat de diefstal in de trein er wel voor zorgt dat er “intern nog eens op de risico’s van verlies en diefstal van stukken als gevolg van reizen” wordt gewezen. Eigen verantwoordelijkheid dus. De betreffende rechter had zijn tas en zijn jas in het bagagerek gedeponeerd. Bij aankomst, in Breda, lag alleen de jas er nog. Van alle dossiers die op pad gaan wordt wel een digitale kopie binnen het gebouw van de Hoge Raad gehouden. Maar voor de rest mogen raadsheren het zelf weten.
De Raad voor de Rechtspraak, waar de Hoge Raad overigens niet onder valt, heeft voor de rechtbanken en gerechtshoven wel een richtlijn paraat, lees hier. Daarin staat onder meer dat dossiers in een ‘geschikt transportmiddel’ moeten worden meegenomen. Dus geen plastic tasjes. Als het vertrouwelijke dossiers zijn dan mag dat voor buitenstaanders ‘niet zichtbaar zijn’. Wie met de auto reist moet z’n dossiers in de afgesloten kofferbak doen. Dus niet op de achterbank. Of de rechter in de trein zijn tas in het bagagerek mag leggen wordt niet vermeld. Wel dat de vertrouwelijke informatie “die u bij u heeft of waar u desnoods over spreekt niet voor derden beschikbaar komt. Denk hierbij ook aan werken tijdens het reizen per openbaar vervoer. Voorkomen wordt dat derden (per ongeluk) de stukken in kunnen zien of delen van gesprekken opvangen”. Rechters moeten dus discreet zijn in de trein met hun stukken en met gesprekken over hun werk.
Hoe wordt dat protocol bij rechtbanken uitgevoerd? Daar blijken soms gedetailleerde regels te bestaan. Dit zijn de gedragsregels van één van de grote rechtbanken:
“Fysieke documenten worden deugdelijk in een (af)gesloten (fiets)tas of koffer vervoerd. [ .... ] Tijdens het fysieke transport blijven de stukken in het persoonlijke bezit dan wel onder direct toezicht van de medewerker. Vervoer stukken bij voorkeur met de auto in de afgesloten kofferbak uit het zicht van toevallige passanten. Gebruik op een fiets bij voorkeur een stevige fietstas of desnoods een boodschappenmand (stukken blijven visueel onder toezicht). Laat de stukken niet onbeheerd achter, en houd de stukken in het openbaar vervoer binnen handbereik. Leg stukken (in een tas of koffer) niet in een bagagerek of onder een stoel.”
Kortom: ziet u in de trein iemand met een aktetas op schoot geklemd en de blik erop gericht, dan is het een rechter. Ligt de aktentas echter casual in het bagagerek, dan is het vermoedelijk een raadsheer van de Hoge Raad.
Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.
