Toch tbs...

tbsEen opvallend vonnis in Breda. Een 25-jarige man uit Roosendaal is vorige week veroordeeld voor twee verkrachtingen en vijf pogingen daartoe. Hij kreeg niet alleen tien jaar celstraf opgelegd, maar ook tbs. Dat is opmerkelijk, omdat de klinisch psycholoog die de rechter daarover adviseerde de verkrachter nooit heeft gesproken.

De verdachte weigerde, zoals steeds vaker gebeurt, mee te werken aan gedragsonderzoek in het Pieter Baan Centrum, de onderzoekskliniek van justitie. In de wet staat dat tbs alleen opgelegd kan worden als er een psychische stoornis is vastgesteld.

Maar in dit geval liet het Openbaar Ministerie het daar niet bij zitten. Het vroeg de gerenommeerde wetenschapper Daan van Beek, hoofd van de afdeling psychotherapie van de Van der Hoevenkliniek in Utrecht, een oordeel te geven over de psyche van de 25-jarige verdachte op basis van het strafdossier tegen hem.

Van Beek bestudeerde het dossier, de delicten en verklaringen van ex-vriendinnen over de verdachte ('hij wilde elke dag seks en ging dan nog vreemd'). Op basis van die informatie kwam Van Beek tot de conclusie dat de verdachte lijdt aan hyperseksualiteit. Verder heeft hij volgens Van Beek hechtingsproblemen, kenmerken van psychopathie en is hij antisociaal. Tbs met gedwongen opname, adviseerde de deskundige. Een vrijwillige behandeling lijkt hem niet raadzaam, omdat de verdachte 'de motivatie ontbeert zichzelf onder ogen te zien'.

De meervoudige kamer van de rechtbank nam het advies over, hoewel zij beseft dat over de aanpak van Van Beek in Nederland 'geen brede consensus' bestaat. Maar volgens de rechtbank heeft de deskundige voldoende onderbouwd waarom in dit specifieke geval wel conclusies kunnen worden getrokken op basis van het dossier. Lees hier het vonnis van de rechtbank, dat ook nog opmerkelijk is omdat er gebruik wordt gemaakt van schakelbewijs.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.

Geplaatst in:
Strafrecht
Lees meer over:
sexueel misbruik
tbs

18 reacties op 'Toch tbs...'

J v Bijsterveld

Grinnik: zou je naar de diagnose techniek kijken die therapeuten gebruiken dan kun je afleiden dat zo’n diagnose vaak nooit gemaakt kan worden op basis van een gesprek met een psycholoog.

Het probleem dat therapeuten hebben, is dat het vrij makkelijk is om aan te tonen dat er geen causaliteit kan zijn tussen een misdaad en een stoornis zodra je gaat kijken naar feiten dus moeten ze doen alsof je met een gesprek met een soort x-ogen dingen kunnen zien die anderen niet kunnen zien.

Echter met andere technieken kun je daadwerkelijk veel meer zien dan ongeschoolde mensen

J v Bijsterveld

NB Ik vraag me af of rechters doorhebben dat deze diagnose aanpak inhoudelijk aanzienlijk geloofwaardiger is.

Alle TBS diagnoses in deze reeks waren tot nu toe lachwekkend maar deze zit slim in elkaar. Je kunt het bijvoorbeeld misschien niet eens zijn met de “kleur” psychologie (hechtingsproblemen?) maar niet met wat hij beschrijft (extremen).

Etienne Olivier

Wanneer een verdachte medewerking aan een interview of gevalideerde test weigert, ontneemt hij de getuige-deskundige een belangrijk onderzoeksmiddel.
Het kan echter zo zijn dat een verdachte door zijn in een strafdossier vastgelegd handelen al zoveel heeft laten zien van zijn denk- en gevoelswereld, dat een getuige-deskundige inderdaad in staat is tot vaststellen van een stoornis van de geestvermogens.
Dit omdat denken, handelen en voelen naar de algemene opvatting verbonden zijn. Het belang van een uitvoerig en zorgvuldig opgebouwd strafdossier wordt door het weigeren van gedragsonderzoek wel groter.

p hansen

Heel simpel. Als criminelen zich willen onttrekken aan psychiatrisch/psychologisch onderzoek horen voortaan 2 x zo hoge straffen te worden opgelegd.
In dit geval: verkrachters tikken niet helemaal.
Zij zijn mijns inziens per definitie gestoord.

T vd Werf

Allereerst vind ik dat er een belangrijk signaal word afgegeven: door stommetje te spelen, kun je als misdadiger niet onder TBS uit komen.
TBS is er ook voor, om de samenleving tegen mensen te beschermen die minder normaal met anderen omgaan.
Daarnaast moet je volgens mij TBS niet zien als straf maar als hulp voor een gezonde terugkeer in de maatschappij.

Liudger Silva

Aantrekkelijk idee toch, om ook TBS te kunnen geven, zonder een psychiatrische beoordeling.
A Zonder eigen onderzoek mag een arts/psycholoog niet verder gsan dan de constatering, dat er een bepaalde afwijking “schijnt” te bestaan. Op grond van deze schijn wordt TBS opgelegd. Ik vraag mij af, of de stellige constatering op grond van een dossierstudie, dat een verdachte “lijdt” aan een ziekte voor het tuchtrecht te handhaven valt. In het verleden zijn meerdcere psychaters veroordeeld op grond van het feit, dat ze op basis van een dossierstudie een diagnose stelden.
B Het recht om een psychiatrisch onderzoek te weigeren, wordt hiermee een aanfluiting. Wil je de mening van de psychiater namelijk aanvechten, dan zul je je aan een psychiatrisch onderzoek moeten onderwerpen.

Op grond van -o.a.- deze overwegingen vind ik deze uitspraak een monstrum. De werkelijke rechtsvraag moet zijn, of we het recht om een psychiatrisch onderzoek te weigeren moeten opheffen of laten bestaan. TBS is een te zwaar middel om deze op onjuiste gronden te baseren.

mr drs R. Winter

Dat een psycholoog z’n deskundige mening werd gevraagd over de verdachte, zonder hem zelf te spreken betekent mijns inziens een uitholling van het beroep van psycholoog.

De rechtsvraag is bovendien of een psycholoog bevoegd is om psychiatrische diagnoses te stellen, die tot TBS moeten leiden. Hij is immers geen psychiater.

Gelet op de feiten in het vonnis, zijn dit wel precies de onderwerpen die in de psychiatrie ter sprake worden gebracht, dus ligt het voor een psycholoog wel voor de hand om de man te laten behandelen in een psychiatrische kliniek.
Of dit helpt is de vraag.
http://www.psy.nl/index.php?id=88&tx_ttnews%5BbackPid%5D=135&no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=1954

Marilaine van Giessel

Wellicht zou het een optie kunnen zijn als rechters/officieren van Justitie een zgn bijscholingstraject zouden volgen, zodat deze uit eigen ervaring de psychische stoornis kunnen vaststellen. Zij zijn dan niet meer uitsluitend afhankelijk van rapportage van zgn deskundigen.

Co Stuifbergen

Ik meende dat, sinds het eerherstel van Lucia de Berk, ook over het schakelbewijs ‘geen brede consensus’ bestaat.

Co Stuifbergen

Op de achtergrond speelt natuurlijk mee dat TBS een verzwaring van de straf inhoudt.
Dat verdachten daaraan niet meewerken willen, valt misschien te betreuren, maar is wel hun recht (niemand is verplicht mee te werken aan zijn eigen veroordeling).

Ethisch beschouw ik als verwerpelijk dat TBS een verzwaring van de straf inhoudt.
M.i. zou de aanwezigheid van een psychische stoornis moeten betekenen dat de dader minder toerekeningsvatbaar is.

(of ooit objectief de aanwezigheid van een psychische stoornis geconstateerd worden kan, is natuurlijk een andere vraag)

F,van Amerongen

ik ken het dossier/resp.verdachte alleen door het bericht in de krant; aan de
hand van die informatie -en enige beroepservaring in de materie- komt het
mij voor, dat de jongeman om humanitaire reden uit de maatschappij van
levenden zou dienen te worden verwijderd :
- tot rust voor hem (als hij weet wat hij doet/gedaan heeft, is daar nauwelijks
mee te leven, weet hij het niet, dan is de kans op herhaling te groot)
- tot rust van familie (het zal je kind/partner maar wezen)
- tot rust van (nu nog toekomstige) slachtoffers.
Hoewel geld natuurlijk nooit een motief mag zijn, het feit doet zich
onweerlegbaar voor van gigantische besparing, wat benut kan worden voor
intensievere begeleiding van daders en slachtoffers naar weer een leefbaar
leven, want die begeleiding laat echt te wensen over.

A.M. Klaver

Elke opsporingsambtenaar wordt op deze manier aangemoedigd om amateur-psycholoog te gaan spelen. Neem in het verslag van een getuigenverhoor zoveel mogelijk vage begrippen als stemmingswisseling, agressieve houding, onstabiele indruk etc. op. Op deze manier kan de getuige-deskundige later toch tot een TBS advies komen, als de verdachte observatie mocht weigeren.

verburg

Is het niet zo dat iemand die een ernstig gevaar vormt voor zichzelf of anderen zonder meer kan worden opgenomen wanneer er sprake lijkt te zijn van een psychiatrische stoornis? Ik herinner me zaken van mensen die opgenomen zijn met dwangverpleging, zonder dat zij zelfs maar een gevaar voor anderen opleverden. In het geval van een bewezen recidiverende verkrachter is, dunkt me, aan alle eisen voldaan om én hem op te nemen in een psychiatrische kliniek én hem langdurig weg te nemen uit de maatschappij. Dus waarom geen tbs? Interessanter is het om te weten of psychiatrische dwangzorg bij niet-coöperatieve mensen iets oplevert. En als het weinig of niets oplevert voor de maatschappij, is de extra inspanning dan wel verantwoord? Zijn langere straffen dan niet gewoon eerlijker?

J v Bijsterveld

mr drs R. Winter,

De rechtsvraag of nu een psychiater, psycholoog of een jurist bevoegd is om iets te zeggen over psychische stoornissen is een juridische paradox.

De diagnostiek die psychiaters gebruiken is per definitie meineed (DSM). Zodra onder ede gevraagd wordt of zijn diagnose valide is, is hij strafbaar.

De diagnostiek van (wetenschappelijke) psychologen kun je niet zo onderuit halen. Probleem is dan dat TBS onmogelijk wordt omdat je weliswaar kunt (redelijk scherp) vaststellen dat iemand gevaarlijk is. Echter rechtspraak moet consistent zijn en met dezelfde methodieken kun je ook zien dat behandeling (waarschijnlijk) niet werkt.

Juristen een diagnose laten maken, zal ook niet werken omdat ze in theorie getraind zijn om te kijken naar feiten maar eigenlijk zijn ze er niet zo goed in wanneer het gaat om menselijk gedrag.

mr drs R. Winter

@14 J. van Bijsterveld, vanuit welke expertise beantwoordt u de rechtsvraag?

Uw verhaal kan ik niet volgen.

Jean-Luc Auteuil

Een OM dat in dit geval weer prima werk levert. Om iemand ‘gek’, ‘gestoord’ of, om in eufemistische lingo te blijven, ‘tbs-behandelingsrijp’ te bevinden hoef je toch niet altijd de persoon gesproken te hebben? Integendeel. De vermommingen waarachter gestoorden zich geraffineerd verstoppen zijn soms het best te omzeilen door op de verklaringen en gebeurtenissen af te gaan.
Anderszijds is een deel van mijn frustratie met de verdedigende advocaat die noch client noch maatschappij een gunst bewijst door op de mogelijkheid te wijzen een psychologisch onderzoek, en daarmee tbs, te ontlopen.

J v Bijsterveld

Het punt is dat je geen expertise nodig hebt zowel als psycholoog, psychiater of jurist omdat ze allemaal claimen dat expertise hebben die reproduceerbaar is.

In het geval van juristen zeggen ze dat ze zich strict aan regeljes houden (eventueel geblinkdoekt). Een van die regeltjes is dat je niet mag liegen in de rechtszaal als je een expert bent. In het geval van een psychiater levert dat een onoplosbaar probleem op.

Psychiaters gebruiken een diagnostiek genaamd DSM waarvan ze weten dat ze niet waar is (in hun jargon: niet valide). Ze doen dat omdat ze denken dat ze geen andere keuze hebben, het goed zou zijn voor patienten, mensen toch te dom zijn om met de realiteit om te gaan en ga zo door. Dat kan allemaal wel waar zijn maar in een rechtszaal bestaat nu eenmaal de regel dat ze niet mogen liegen.

Je kunt dan uitwijken naar de tweede regel (niet meer meineed) in een rechtzaal: namelijk dat het op echte feiten moet zijn gebasseerd ipv op de mening van een expert (noem het laatste een juridisch feit).

Je geeft dan iedere psychiater/psycholoog/gedragswetenschapper de mogelijkheid om zonder te liegen iemand te veroordelen tot TBS. Echter dan kom je in de knoop met de claim (derde regel) dat rechters consequent moeten zijn. Het consequent toepassen van die regels zou betekenen dat TBS onmogelijk wordt. De behandelmethodieken die therapeuten gebruiken, hebben over het algemeen de feiten tegen hun. En dat is nog maar een diplomatiek voorbeeld.

de Hond

Men kan uit de uitspraak al lezen dat de heren rechters verdachte al schuldig hadden bevonden voordat het proces begonnen was. Alles wat als ontlastend bewijs wordt aangevoerd is heel simplistisch met de woorden ongeloofwaardig terzijde geschoven er is zelfs een getuige voor de gevonden telefoon maar deze komt verder niet ter sprake.
Deze rechters doen een uitspraak op basis van onderbuikgevoelens en stellen zich op de stoel van god( alleen hij kent de ware beweegredenen)Aannames zijn door de eeuwen heen al bewezen dodelijk te zijn het zou eens goed zijn dat de heren goden van justitie dit gaan leren.
Men gaat uit van het onderzoek door de psycholoog om de dader TBS te geven, ok maar dan moet je in de strafmaat ook voldoende naar voren laten komen dat de man verminderd toerekeningsvatbaar vatbaar is en dat doen de heren goden maar niet. Wel de voordelen uit het rapport nemen maar niet de nadelen.
Beter is het om de wet aan te passen. Er zijn twee feiten bewezen m.aw de aanranding is bewezen, neem dan in de wettelike strafmaat op dat iemand bij dit soort vergrijpen altijd TBS krijgt opgelegd.
Met deze uitspraak is het heel goed mogelijk om iemand die twee keer te hard heeft gereden zijn rijbewijs te ontnemen omdat hij een asociaal gedrags stoornis heeft want er is altijd wel een mallote psycholoog die dat uit het proces verbaal meent te kunnen en mogen concluderen.

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief