Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Acuut ontslag na meelezen privé-e-mail mag niet, maar verder werken gaat ook niet

hotmailMag een werkgever de privé-e-mail van zijn werknemer lezen als zij deze per ongeluk open laat staan op haar computer? Nee, luidt het voor de hand liggende antwoord. Er bestaat ook nog zoiets als privacy. Maar wat als de werkgever in die e-mail aanwijzingen vindt van illegale activiteiten die het bedrijf kunnen schaden?

Hartstikke illegaal
Op een maandagmiddag in november gaat een 33-jarige vrouw, administratief medewerker bij een advocatenkantoor in Alphen aan den Rijn, naar huis. Ze vergeet haar computer af te sluiten en het oog van haar baas valt op de hotmail account die nog openstaat. Hij begint te lezen. Dan stuit hij op een mailwisseling tussen de vrouw en een voormalige advocaat van het kantoor, over een dossier dat nog moet worden overgedragen. De woorden “illegaal” en “uren knippen” trekken zijn aandacht.
De vrouw schrijft dat zij eerst uren uit het dossier zal verwijderen voordat ze het aan de advocaat zal overdragen. “Dat is  “hartstikke illegaal”, antwoordt de advocaat, waarop de vrouw reageert met: “Illegale dingen doe ik wel vaker voor jou.” Woedend belt de baas zijn medewerker. Hij ontslaat haar op staande voet.
Schending geheimhouding
De vrouw stapt naar de rechter en roept de nietigheid van het ontslag in. In de procedure voert de werkgever aan dat de vrouw het geheimhoudingsbeding uit haar arbeidsovereenkomst heeft geschonden door met de advocaat over de in het dossier geschreven uren te praten. Ook is er volgens hem sprake van valsheid in geschrift, of in ieder geval van financiële benadeling van het advocatenkantoor.
En de privacy dan?
De vrouw denkt daar heel anders over. Volgens haar is sprake van een “flagrante schending” van haar privacy en daarmee van onrechtmatig handelen. Er was geen concrete aanleiding om in haar privé e-mail te neuzen, laat staan een verdenking die dat rechtvaardigde. Bovendien heeft ze geen bedrijfsgeheimen openbaar gemaakt. Het ging om informatie die publiekelijk toegankelijk was of die ze privé heeft verkregen. En dat gemail over het “knippen van uren” was overduidelijk een grap, dat heeft ze nooit echt gedaan.
Vertrouwensbreuk eigen schuld
De kantonrechter geeft de vrouw gelijk. Er was geen dringende reden om de arbeidsovereenkomst onmiddellijk op te zeggen. Het advocatenkantoor heeft niet hard heeft kunnen maken dat zij daadwerkelijk uren heeft verwijderd of bedrijfsgeheimen openbaar heeft gemaakt. Dat er in de e-mails over “illegale” activiteiten is gesproken, wil immers niet zeggen dat deze ook zijn uitgevoerd.
De kantonrechter legt de schuld voor de vertrouwensbreuk bij de werkgever. Als hij niet zomaar haar privé e-mail had bekeken, had hij ook niet geweten welke “onwelgevallige uitingen” de vrouw over hem of het bedrijf had gedaan. Zonder de schending van de privacy zou deze ongemakkelijke situatie niet zijn ontstaan.
Omdat de relatie inmiddels zo is verstoord dat de twee niet meer kunnen samenwerken, ontbindt de rechter toch de arbeidsovereenkomst. De vrouw krijgt 3,5 maand loon mee, gelijk aan de 3,5 maand die nog restte in haar contract voor bepaalde tijd.
Belangenafweging
De kern overweging in dit vonnis is dat er van tevoren geen sprake was van een concrete verdenking en dat achteraf ook niets kon worden bewezen. Was dit wel het geval geweest, dan had de afweging nog wel eens in het voordeel van het advocatenkantoor kunnen uitvallen. De privacy van de werknemer is niet altijd heilig, zo getuige ook deze uitspraak (linkje lukt niet, LJN: BC8703) van de rechtbank Groningen, waarin beelden van een verborgen camera wél als bewijs mochten worden gebruikt.

Hartstikke illegaal

Op een maandagmiddag in november gaat een 33-jarige vrouw, administratief medewerker bij een advocatenkantoor in Alphen aan den Rijn, naar huis. Ze vergeet haar computer af te sluiten en het oog van haar baas valt op de hotmail account die nog openstaat. Hij begint te lezen. Dan stuit hij op een mailwisseling tussen de vrouw en een voormalige advocaat van het kantoor, over een dossier dat nog moet worden overgedragen. De woorden “illegaal” en “uren knippen” trekken zijn aandacht.

De vrouw schrijft dat zij eerst uren uit het dossier zal verwijderen voordat ze het aan de advocaat zal overdragen. “Dat is hartstikke illegaal”, antwoordt de advocaat, waarop de vrouw reageert met: “Illegale dingen doe ik wel vaker voor jou.” Woedend belt de baas zijn medewerker. Hij ontslaat haar op staande voet.

Schending geheimhouding

De vrouw stapt naar de rechter en zegt dat zij op onterechte gronden is ontslagen. In de procedure voert de werkgever aan dat de vrouw de geheimhoudingsafspraak uit haar arbeidsovereenkomst heeft geschonden door met de ex-advocaat van het kantoor over de in het dossier geschreven uren te praten. Ook is er volgens hem sprake van valsheid in geschrift, of in ieder geval van financiële benadeling van het advocatenkantoor.

En de privacy dan?

De vrouw denkt daar heel anders over. Volgens haar is sprake van een “flagrante schending” van haar privacy en daarmee van onrechtmatig handelen. Er was geen concrete aanleiding om in haar privé-e-mail te neuzen, laat staan een verdenking die dat rechtvaardigde. Bovendien heeft ze geen bedrijfsgeheimen openbaar gemaakt. Het ging om informatie die publiekelijk toegankelijk was of die ze privé heeft verkregen. En dat gemail over het “knippen van uren” was overduidelijk een grap, dat heeft ze nooit echt gedaan.

Vertrouwensbreuk eigen schuld

De kantonrechter geeft de vrouw gelijk. Er was geen dringende reden om de arbeidsovereenkomst onmiddellijk op te zeggen. Het advocatenkantoor heeft niet hard heeft kunnen maken dat zij daadwerkelijk uren heeft verwijderd of bedrijfsgeheimen openbaar heeft gemaakt. Dat er in de e-mails over “illegale” activiteiten is gesproken, wil immers niet zeggen dat deze ook zijn uitgevoerd.

De kantonrechter legt de schuld voor de vertrouwensbreuk bij de werkgever. Als hij niet zomaar haar privé-e-mail had bekeken, had hij ook niet geweten welke “onwelgevallige uitingen” de vrouw over hem of het bedrijf had gedaan. Zonder de schending van de privacy zou deze ongemakkelijke situatie niet zijn ontstaan.

Omdat de relatie inmiddels zo is verstoord dat de twee niet meer kunnen samenwerken, ontbindt de rechter toch de arbeidsovereenkomst. De vrouw krijgt 3,5 maand loon mee, gelijk aan de 3,5 maand die nog restte in haar contract voor bepaalde tijd.

Belangenafweging

De kernoverweging in dit vonnis (zie 2.7) is dat er van tevoren geen sprake was van een concrete verdenking en dat achteraf ook niets kon worden bewezen. Was dit wel het geval geweest, dan had de afweging nog wel eens in het voordeel van het advocatenkantoor kunnen uitvallen. De privacy van de werknemer is niet altijd heilig, zo getuige ook deze uitspraak van de rechtbank Groningen, waarin beelden van een verborgen camera wél als bewijs mochten worden gebruikt.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.

Geplaatst in:
Civiel recht
Lees meer over:
arbeidscontract
privacy

5 reacties op 'Acuut ontslag na meelezen privé-e-mail mag niet, maar verder werken gaat ook niet'

Antje Hages

Bijzaak in de anecdote maar als het begrip uren-knippen bestaat zal het ook wel gedaan worden. Zo te zien lijkt het er op dat verrichte arbeid ongedaan wordt gemaakt zodat dit nogmaals gedaan kan worden. En dan vooral nog eens gefactureerd kan worden. Dat wil zeggen ten nadele van een niets vermoedende klant.

Niek Heering

Fout Nederlands in de laatste zin: zo getuigt … of getuige …, niet: zo getuige …. Maar leuk dat het Groninger vonnis erbij staat. Daar heerste bij de werkgever bewijsnood “die de wet brak” terwijl in Alphen nog geen bewijs was. Niettemin schond de werkneemster als eerste het vertrouwen door haar computer niet af te sluiten: elke onverlaat had zo toegang tot (bedrijfs)geheimen. Daarna schond haar werkgever haar niet beschermde privacy en vond toen toevallig een tweede reden voor een vertrouwensbreuk. Die dubbele vertrouwensbreuk weegt m.i. op tegen de onbeschermde privacyschending en wettigt ontslag op staande voet.

P. lamers

Ik neem aan nu de vrouw gelijk heeft gekregen, dat de weg open staat om haar aan te klagen wegens het aanzetten tot fraude.
Als ik de werkgever was zou ik de (voormalige?) klant inlichten en de uren overleggen dan gaat in ieder geval die vlieger niet meer op.
Ik vraag me trouwens af af het privacy-argument opgaat als je, zeg maar,
‘de papieren’ open en bloot op je bureau laat liggen zodat iedere passant ze in kan zien. Maar goed ik ken het dossier niet en de rechter heeft gesproken.
Ik sluit me in ieder geval aan bij de indruk van #1; A. Hages.

H.Chr. Heldens

Indien onverlaten en toevallige passanten ongehinderd een advocatenkantoor kunnen binnenlopen en van alles en nog wat kunnen inspecteren, dan zou ik zo’n kantoor mijden als de gevreesde ziekte. Verder gaat iedereen wel eens in de fout en normaal is dan in onze samenleving dat de werkgever de werknemer (m/v) hierop wijst en dat het incident dan, althans in beginsel, als gesloten wordt beschouwd.

De achtergrond van dit soort vervelende zaken is dat de baas zich al langer ergert aan het functioneren van een medewerker en op zoek is naar een aanleiding om van hen af te komen. Een eenvouder remedie zou zijn om eens een functioneringsgesprek aan te gaan met de zondaar. Een gesprek, dus niet een eenzijdige filipicca, maar een gesprek met hoor en wederhoor. Bijvoorbeeld, de baas kan vinden dat de medewerker te zelfstandig optreedt. De medewerker kan dat erkennen met als reden dat zijn baas het vrijwel altijd te druk heeft voor een gesprek.

Zoiets gebeurt wel eens, maar toch te weinig. Ik denk dat dat komt omdat het onderhoudswerk is. Het kost tijd, het kost geld, en je krijgt er op korte termijn geen leuke dingen voor terug.

BarendJan Peters

Mijns inziens is er van een zich ergerende werkgever in deze zaak geen sprake. Of in ieder geval is daar niet echt bewijs voor.

Ware dat aan de orde, diende hij nog slechts drie en een halve maand uit te zingen met deze dame. Immers na deze, toch redelijk overzichtelijke periode, was haar contract voor bepaalde tijd afgelopen. En hadden hun wegen kunnen scheiden.

Dat hij na het lezen van de e-mail tussen de vrouw en een voormalige advocaat van het kantoor stante pede ingrijpt is sterk. Iemand die zich zo uitlaat geef je nu eenmaal liever geen toegang meer tot vertrouwelijke stukken, die moet weg en wel meteen. Er is geen functioneringsgesprek dat zo’n vertrouwensbreuk lijmt.

Ware ik die werkgever, ik was tevreden.

Die drie en halve maand salaris hadden toch betaald geworden als deze feiten niet boven tafel waren gekomen. En onwetend hiervan had er misschien een hernieuwd tijdelijk contract of een contract voor onbepaalde tijd overwogen geworden.

Daarnaast, is het cliënten en personeel meteen maar duidelijk dat er op dit kantoor niet gesjoemeld wordt! Zelfs niet voor de grap.