Uitspraak 52: Vergiftigd door nalatigheid van de werkgever en dan?
Wie recht zoekt, moet geduld hebben en diepe zakken. Door nalatigheid vergiftigt een werkgever drie medewerkers. Met commentaren van NJB-redacteur en hoogleraar staatsrecht in Leiden Tom Barkhuysen en letselschade-expert Yvonne Waterman.
De Zaak. Een aantal werknemers valt eind 1999 definitief uit met zware vermoeidheid, concentratiestoornissen en problemen met het kortetermijngeheugen. Ze werkten jaren als analist op de schoningsafdeling van de Nederlandse Algemene Keuringsdienst voor Zaaizaad en Pootgoed, een semi-overheidsinstelling. Daar ontdoen ze zakjes graszaad van kaf, verontreiniging en onkruid door het machinaal te zeven. De vrouwen klagen over vrijkomend stof. De arbodienst en de arbeidsinspectie controleren. Een medisch specialist noemt blootstelling aan endotoxine als mogelijke oorzaak. Achteraf wordt vastgesteld dat ze blootgesteld zijn aan microbiologische gifstoffen in een concentratie die de norm vijfduizend maal overschrijdt, een piekbelasting die nooit eerder is gedocumenteerd. De afzuiginstallatie bleek afgekoppeld, maanden voor een aangekondigde verhuizing. In de nieuwe ruimte is de afzuiging niet gecontroleerd – net zomin als de luchtkwaliteit.
Waarom wordt daar al elf jaar over gevochten?
Tussen de werkgever en de FNV, die de zaak op zich nam, wordt van 2000 tot 2003 gecorrespondeerd over de aansprakelijkheid. Eind 2003 daagt de FNV het laboratorium voor de kantonrechter, maar verliest in 2004. De vrouwen gaan in beroep, waarna het hof in Arnhem in de jaren erna vier tussenarresten wijst. Drie van de zes vrouwen worden afgewezen. Voor drie vrouwen wordt vastgesteld dat hun schade is veroorzaakt door de blootstelling. Het hof wijst een deskundige aan, die in 2008 rapport uitbrengt, waartegen de werkgever bezwaren indient. In maart 2010 is er dan het slotarrest. Maar nog is het niet klaar. De werkgever gaat naar de Hoge Raad. De totale procedure is mogelijk in 2011 of 2012 afgerond.
Wat zegt die deskundige?
Na 1996 is het werkproces zo gewijzigd dat de grasmonsters vochtiger bleven. Daardoor kreeg fusarium een kans, een schimmel dat voor grote hoeveelheden mycotoxine zorgde. Door de warmte en de gebrekkige afzuiging konden bacteriën gedijen die endotoxinen produceerden. Er was ook te veel organisch stof, waarin zich ook endotoxine bevond. De werkgever kon weten dat deze stoffen schadelijk zijn voor de gezondheid. Hun aandoening, organic dust syndrome, is bekend sinds 1986.
Zijn de werknemers eigenlijk ernstig ziek?
Het drietal kan ‘alleen overzichtelijke en niet-onverwachte (huishoudelijke) taken uitvoeren’. Sociale contacten zijn snel vermoeiend. Reizen of zelf autorijden is niet mogelijk.
Welke bezwaren voert de werkgever aan?
Die werkgever klaagt over het dossier, dat niet volledig zou zijn. En de deskundigen zouden zich baseren op eenzijdige stellingen, verdiepten zich ‘niet werkelijk’ in de ‘technische realiteiten van het zaaizaadonderzoek’. Ze gaan te veel af op eenzijdige verklaringen van de gedupeerden en trekken conclusies die andere deskundigen niet delen.
Hoe beoordeelt het hof de bezwaren?
Die wijst ze allemaal af. De deskundigen deden een eigen medisch onderzoek en een labonderzoek. De werkgever had ‘specifieker moeten stellen’ waarom de medische informatie dan onvoldoende was. ‘En dat heeft zij nagelaten’. Dat de klachten voor de deskundigen uitgangspunt voor het onderzoek waren lijkt het hof onvermijdelijk. Het is niet noodzakelijk dat er extra onderzoek plaats vindt. De werkgever moet daarom een voorschot van 45.000 euro voor het drietal gezamenlijk betalen. De FNV gaf tot nu toe 75.000 euro aan advocatenkosten uit.
Lees hier de uitspraak. Eerder werd hier op dit blog over werkgeversaansprakelijkheid na beroepsziekte geschreven. Hier het bericht op de website van het bureau Beroepsziekten van de FNV.
