Besparen op de rechtsstaat (2): legaliseer softdrugs, voeg alle politiekorpsen samen
Welke besparingen zijn mogelijk op het openbaar bestuur? Eén van de twintig ambtelijke werkgroepen nam vorige week de wereld van recht en bestuur op de korrel. Hoe kan het goedkoper? Deel twee: veiligheid en terrorisme. Voorstel: legaliseer softdrugs en voeg alle politiekorpsen samen.
De uitgaven op het terrein van veiligheid en terrorisme (inclusief de rechtspleging) zijn het laatste decennium sterk gestegen, tot circa 600 euro per inwoner per jaar. In 2010 is 10,3 miljard euro uitgegeven op dit domein. Werkgroep nr. 15 heeft onderzocht waarop bezuinigd kan worden. Ongeacht of dit reëel en haalbaar is.
Zo schrijft de werkgroep dat legalisering van softdrugs tot ‘substantiële besparingen’ kan leiden, zie pagina 38 van het heroverwegingsrapport. Maar legalisering is internationaal ondenkbaar, beseffen de ambtenaren die het hebben opgeschreven. En ook politiek ligt het uiterst gevoelig. Een beperking tot het reguleren van de ‘achterdeur’, door de toevoer naar coffeeshops te gedogen, levert naar verwachting een aanzienlijk lagere of geen besparing op – en het heeft evengoed gevolgen voor de internationale positie van Nederland. Lees hier (voor abonnees) een nieuwsanalyse over de maatregelen die de commissie-Van de Donk afgelopen zomer heeft voorgesteld over het Nederlandse drugsbeleid.
Een andere, bijzonder gevoelige, besparingsmogelijkheid die de werkgroep veiligheid en terrorisme aansnijdt, is nationale politie. Ook niet onomstreden in de Nederlandse politiek. Lees hier een nieuwsanalyse uit NRC Handelsblad (alleen voor abonnees) over de reorganisatie van het politiebestel. Het voorstel is om de 25 regionale politiekorps en het Korps Landelijke Politiediensten samen te voegen tot één landelijk korps. Kijk voor de precieze besparingsmogelijkheden bij de politie op pagina 26 van het rapport. En lees hier (voor abonnees) wat oud-minister Van Thijn, oud-politiechef Nordholt en criminoloog Fijnaut in 2005 zeiden over nationale politie.
De tussenstand: twee bezuinigingsvoorstellen die het politiek naar verwachting niet zullen redden.
Wat heeft de werkgroep nog meer bedacht? Enkele voorbeelden. Verhoog geldboetes bij overtredingen en misdrijven. Voeg (delen van) het ministerie van Binnenlandse Zaken en Justitie samen. Privatiseer (delen van) het gevangeniswezen en de brandweerzorg. Beperk de duur van een tbs-maatregel tot zes of acht jaar. Beperk het aantal pro deo advocaten. Schrap gratis rechtsbijstand bij rijden onder invloed of drugsbezit. Echtscheiding zonder advocaat, maar rechtstreeks bij de rechter. Laat asielzoekers een eigen bijdrage betalen voor de advocaat. Bepaal een maximumbedrag voor rechtshulp per asielzoeker.
Een onopvallend, maar mogelijk ingrijpend voorstel is de introductie van kostendekkende griffierechten voor iedereen die een rechtszaak wil beginnen, met uitzondering van strafzaken. Wie niet betaalt, wordt niet in behandeling genomen. Volledige verwerking van de kosten van de rechtspraak in de griffierechten zal leiden tot een forse verhoging. Voor mensen met lage inkomens (en wellicht het midden- en kleinbedrijf) zou dit betekenen dat de toegang tot de rechter ‘ernstig bemoeilijkt’ wordt, schrijft de werkgroep. Hiervoor moet een compensatie komen, maar dan nog blijft er een ‘substantiële besparingsmogelijkheid’ over.
Aan het eind van het rapport betoogt de werkgroep dat op veiligheid en terrorisme geen 20 procent bespaard kan worden. Als dat wel gewenst is, schrijven de ambtenaren, moeten ál de onderzochte maatregelen ingevoerd worden. En dat is ondenkbaar.
Wat vindt u van de voorgestelde maatregelen op het gebied van veiligheid en terrorisme?
Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.
