Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Onafhankelijk toezicht op advocaten en notarissen

notarisAdvocaten die alleen gericht zijn op winst en meer hun eigen belangen dienen dan die van hun cliënten. Notarissen die geld van cliënten gebruiken om gaten in de boekhouding te dichten. Minister Ernst Hirsch Ballin (Justitie, CDA) wil onafhankelijk toezicht op advocaten, notarissen en gerechtsdeurwaarders om dit soort incidenten te voorkomen.


Dat schrijft de minister in een brief aan de Tweede Kamer. Hij wil door middel van preventief toezicht de kwaliteit en integriteit van de beroepen bewaken. ‘Elk incident met de overtreding van voorschriften door een individuele notaris, advocaat of gerechtsdeurwaarder schaadt het vertrouwen in de gehele beroepsgroep.’

Tot nu toe kunnen advocaten, notarissen en gerechtsdeurwaarders alleen onder toezicht worden gesteld als een klacht tegen hen is ingediend. Dat wil Hirsch Ballin veranderen. Volgens hem moet er een onafhankelijke toezichthouder komen die genoeg bevoegdheden krijgt om ‘daadkrachtig’ preventief te kunnen optreden. De toezichthouder moet te allen tijden op eigen initiatief stukken kunnen opvragen. Notarissen en advocaten mogen zich dan niet beroepen op hun geheimhoudingsplicht.

Lees in artikel 7 van de verordening van beroeps- en gedragsregels voor notarissen, zoals die op de website van de Koninklijke Notariële Beroepsvereniging staat, hoe het nu staat met de geheimhoudingsplicht. En lees hier de regelgeving op dat gebied voor advocaten.

Volgens de minister moet een onafhankelijk toezichthoudend orgaan binnen de Nederlandse Orde van Advocaten toezicht gaan houden op de advocaten. Bij de notarissen en gerechtsdeurwaarders zou het Bureau Financieel Toezicht, dat toezicht houdt op naleving van de financiële voorschriften, toezicht moeten gaan houden op naleving van de andere (niet-financiële) voorschriften.

Naast het toezicht blijft het tuchtrecht bestaan, benadrukt Hirsch Ballin. De tuchtrechter is degene die klachten over notarissen, advocaten en gerechtsdeurwaarders blijft beoordelen en eventueel een sanctie oplegt. Al vindt de minister dat de toezichthouder sommige overtredingen zelfstandig mag afdoen door middel van een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom. Bij dat laatste kan een toezichthouder aan de overtreder een verplichting opleggen om een overtreding ongedaan te maken. Als diegene daar niet aan voldoet, moet hij een dwangsom betalen.

En een klacht indienen bij de tuchtrechter, dat mag de toezichthouder ook altijd.


Wat vindt u van een onafhankelijke toezichthouder voor advocaten, notarissen en gerechtsdeurwaarders? Vindt u het terecht dat toezicht niet meer alleen plaatsvindt nadat een klacht is ingediend, of vindt u dat dat de beroepsgroep te kwetsbaar maakt?

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.

Voordat de minister een wetsvoorstel tot wijziging van de Advocatenwet opstelt, wacht hij eerst het advies af dat voormalig voorzitter van het College van Procureurs-Generaal Docters van Leeuwen binnenkort uitbrengt aan de Nederlandse Orde van Advocaten. Dat gaat over het toezicht op advocatuur. De wijzigingen van de toezichtsregeling in de Gerechtsdeurwaarderswet zullen worden voorbereid.

De voorstellen voor wijziging van het toezicht op notarissen liggen inmiddels bij de Tweede Kamer. Lees hier de memorie van toelichting van de wetsvoorstellen. En de conclusies van de commissie-Hammerstein, die in 2005 rapporteerde over de effecten van de nieuwe wet op het notarisambt.

Geplaatst in:
Civiel recht
Tuchtrecht
Lees meer over:
notaris

10 reacties op 'Onafhankelijk toezicht op advocaten en notarissen'

A.R. Girbes sr

Minister Hirsch Ballin, justitie, leert het nooit meer af om het ambtenaren-corps steeds uit te breiden.
We hebben al een “Autoriteit Financiële markten” en een “Consumenten Autoriteit”.
In feite zegt hij, dat de “advocatuur” niet meer zelfstandig kan opereren zonder dwingend toezicht, ook al zou dat moeten gebeuren door een orgaan binnen de “Orde van Advocaten. Waar blijft de Nederlandse zelfstandigheid? Het is typisch weer zo’n halfslachtig voorstel dat slechts geld kost en niets oplost.
Als een advocaat ernstig “buiten zijn boekje” gaat, kan hij toch ook nu al uit zijn ambt worden gezet: evenals dat ook voor notarissen geldt.
Een “herstellend” wetsvoorstel zou wat opleveren.
Als Notarissen en advocaten komen te weten dat het ten minste € 5.000.000,- gaat kosten als ze maar even buiten hun bevoegdheden opereren en zich niet aan de regels houden, zullen ze zich wel twee keer bedenken een scheve schaats te gaan rijden.

Liudger Silva

En wat stelt de geheimhouding dan nog voor?

Laten we overigens eerst de voorstellen van de minister afwachten. Maar ik denk, dat het weer zo’n voorstel zal zijn, dat gaat proberen alle fouten vooraf te voorkomen, met als gevolg een steeds verdergaande betutteling van de overheid, die nog steeds ervan uitgaat dat de maatschappij maakbaar is.
Hoeveel jaar wordt al niet tegen drugs opgetreden? Hoeveel jaar wordt al niet geprobeerd prostitutie uit het straatbeeld te krijgen. Ook kindermishandeling komt nog altijd voor en zal altijd voorkomen, evenals vrouwenhandel. Ook fraude zal nooit uitgebannen kunnen worden. Ook pedofielen zullen er altijd zijn.

Alleen steeds draconischer maatregelen zullen het gevolg zijn, als het weer eens mis is gegaan: uiteindelijk zal iedere man/vrouw een controleur naast zich hebben, die in de gaten moet houden of deze man/vrouw geen kindermishandeling of een andere ongewenste daad pleegt (ook roken of alcoholgebruik kan mooi gerapporteerd worden): en dan nog zal kindermishandeling blijven bestaan

Ook het preventieve toezicht van de Nederlandse Bank heeft de crisis niet kunnen voorkomen. Sterker nog, omdat de bankiers onder toezicht stonden kunnen ze zich makkelijker vrijpleiten van hun schuld aan de crisis en doorgaan met hun graaigedrag. Immers welke bankier zit (behalve een enkele in Amerika) opgesloten wegen het veroorzaken van miljarden-schade aan de economie en daarmee aan de bevolking?

Maar het ergste is, dat de grootste schoften en bonusgraaiers niet eens sociaal geïsoleerd worden: ze mogen zich vertonen op miljonairsfeestjes etc. Een alcomobilist, die iemand doodrijdt, mag rustig in het Nederlandse elftal blijven spelen.

Een risicovrije samenleving bestaat niet. Tenzij we in een volledige politiestaat willen leven, met dag en nacht controle over doen en laten. Uiteraard moeten uitwassen bestreden worden, maar altijd met de gedachte, dat er geen uiteindelijke volledige overwinning op misdadig handelen mogelijk zal zijn.

P. Lamers

Het zoveelste geval van “Mosterd na de maaltijd”.
Ik word er een beetje moe van, we ‘vermarkten’ van alles en nog wat en komen er dan (voor de zoveelste) keer na afloop achter dat niet alles gaat zoals gehoopt (wel verwacht overigens maar dat is slechts voor de kritische beschouwers onder ons).
Natuurlijk is het noodzakelijk onafhankelijk toezicht toe te passen, het had al actief moeten zijn voor de ‘vermarkting’ van het Notariaat werd doorgevoerd, we zijn dus weer eens te laat, weer een geval van door schade en schande wijs geworden.
Toch waren er voor de vermarkting al mensen die waarschuwden, maar daar wilden we niet naar luisteren, er zijn nu eenmaal sectoren die zich moeilijk laten ‘vermarkten’ en als je het dan toch doet, is de prijs vaak vele malen hoger dan het te verwachte voordeel, tel uit je winst.
Maar wie betaalt de rekening eigenlijk?
Want naast het aspect dat er slecht naar waarschuwingen geluisterd wordt, is het de burger die meer belasting moet betalen om het toezicht te regelen, terwijl de sluwe jongens er met de centjes vandoor gaan, dat geld ook voor de advocatuur, waar ‘vermarkten’ misschien wat logischer is, maar de rekening niet betaalt wordt door de profiteurs, zou het niet eens tijd worden boven bepaalde tarieven (net zoals bij de gewone belasting) een hoger winstbelastingstarief te heffen? Of bij lage tarieven een vrijstelling?
Het notariaat mag van mij weer terug naar hoe het altijd heeft gefunctioneerd, niet snel wel degelijk en betrouwbaar.
Voor de Advocatuur mag de markt best gelden, maar dan wel de rekening op de juiste plaats deponeren aub!

Antje Hage

Daar het gebruik van deze diensten vaak van rijkswege verplicht is mag je zo’n toezichthouder wel verwachten. Ook de derdengeldrekeningen moeten dus door de overheid gegarandeerd worden.

Ton Pruisken

Vorig jaar heb ik mijn ervaringen met het tuchtrecht aangeboden via de Orde. Deze berichte mij dat Docters van Leeuwen slechts de Ombudsman en de Consumentenbond zou consulteren. Beide heb ik aaangeschreben. De Ombudsman wist van niets en de Consumentenbond regageerde niet op mijn aanbieding mijn ervaringen zonodig te gebruiken indien zij door Docters van Leeuwen zou worden geconsulteerd.

Recent heb ik de Orde om opheldering gevraagd over de foute informatie dat de Ombudsman en blijkbaar ook de Consumenentenbond niet betrokken zijn bij het onderzoek van Docters van Leeuwen. Wel berichte de Orde mij dat de Consumentenbond was berokken bij het onderzoek.

Welke waarde heeft een onderzoek als ervaringen van rechtzoekende buiten beschouwing worden gelaten?

Met grote belangstelling kijk ik uit naar het rapport van Docters van Leeuwen. Wellicht dat de Vaste Kamercommissie van Justitie hier een inhoudelijke en pittig debat over gaat voeren.

Max Molenaar

Nieuwe oplossingen voor wangedrag
Wetsovertredingen door advocaten, notarissen en accountants moeten veel meer worden ingeperkt. Want ze kunnen de groeiende verwevenheid tussen onderwereld, politiek en bedrijfsleven versterken. Dat kan uiteindelijk leiden tot een onbeheersbare gewelddadige corrupte maffiastaat, zoals in Rusland, Mexico, Venezuela Brazilië, Nigeria, Zuid-Afrika, Italië, enz…

Geef notarissen, advocaten en accountants die de wet overtreden zeer hoge boete, die bij elke volgende veroordeling verder verdubbelt. Daardoor zullen de controles meer opleveren dan ze kosten. Zet veelplegers uit deze beroepsgroepen blijvend uit hun ambt.

Verbied eerder veroordeelde criminelen om dure advocaat in dienst te nemen. Want dat geeft rechtsongelijkheid. En hun slachtoffers hebben vaak geen geld om zo’n dure top-advocaat in te huren.

De onderliggende oorzaak van wangedrag door bepaalde advocaten en notarissen is vooral het algemene moreel verval in samenleving. Via alle maatschappelijke geledingen moet dat moreel verval intensief worden gekeerd. Dat is nodig via studentenverenigingen, beroepsverenigingen, onderwijs, massamedia, artiesten, onderwijs, enz…

Doorgeslagen materialisme en egoïsme zijn belangrijke oorzaken van fraude. Moreel herstel kan worden gestart met pestpreventieprogramma’s, inkomensnivellering en totaal verbod op commerciële reclame.

mr drs R. Winter

Ik vind dat een goede zaak, want advocaten en notarissen behartigen mijns inziens in de eerste plaats hun eigen belang. Het zijn immers ondernemers, die winst maken.

Ik heb veel ervaring met het inhuren advocaten, zowel als privépersoon en als opdrachtgever namens de overheid. Mijn ervaring is dat de kwaliteit van de juridische dienstverlening door advocaten aanzienlijk beter is wanneer ik als opdrachtgever namens de overheid fungeer in vergelijking met het verlenen van een opdracht als privépersoon. Toezicht van de overheid acht ik wenselijk.

Y. Chau

Het is een onterecht en een vooroordeel om te zeggen dat advocaten alleen gericht zijn op het behalen van winst en hun eigen belangen te dienen. Want geldt dat voor elke advocaat? Er zijn in nederland zoveel advocaten. En hoe vaak komt het voor dat advocaten inderdaad hun eigen belangen dienen? En alle andere advocaten die wel de belangen dienen van hun clienten, die worden niet genoemd? Ze zijn er echt wel.

Het is begrijpelijk dat Minister Ernst Hirsch Ballin een beter kwaliteit en functioneren wilt zien bij advocaten, notarissen en gerechtsdeurwaarders. Maar hoe haalbaar is dit voorstel?

Er moet een onafhankelijke toezichthouder komen die genoeg bevoegdheden krijgt om ‘daadkrachtig’ preventief te kunnen optreden. Maar wat is daadkrachtig? Hoeveel macht wordt aan dit persoon/groep gegeven? Welke wetten kunnen aan deze toezichthouder worden toegekend om zijn taak goed te laten uitvoeren? En hoeveel wordt de advocaat beperkt in zijn doen en laten? Moeten wetten worden veranderd? Hoe verhoudt deze toezichthouder zich tot de rechters en officieren van justitie?

De toezichthouder moet ten allen tijde op eigen initiatief stukken kunnen opvragen. Notarissen en advocaten mogen zich dan niet beroepen op hun geheimhoudingsplicht. Wordt onze rechtenstelsel dan veranderd? Kunnen mensen zich beroepen op het geheimhoudingsplicht ten overstaan van deze toezichthouder? Hoe verhoudt deze toezichthouder zich tot de politie en opsporingsambtenaren? Werken ze niet op een gegeven moment samen? Worden clienten die recht hebben op een eerlijk proces niet benadeeld? Informatie van clienten vertrouwen ze toe aan hun advocaten. En deze advocaten worden gecontroleerd door een toezichthouder. Wat is de precieze positie van deze ambtenaar? Behartigt deze de belangen van de clienten? Of van de overheid? Gebruikt deze de informatie ten behoeve van de overheid, naarmate van tijd?

Geheimhoudingsplicht wordt aanzienlijk minder van belang. De onafhankelijke toezichthouder moet dan wel een degelijk kennis hebben van rechten. Het kan niet een willekeurig ambtenaar zijn die een leek is op het gebied van rechten.

Als de toezichthouder sommige overtredingen zelfstandig mag afdoen door middel van een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom. Neemt hij dan niet de rol over van een rechter of een dergelijk bestuursorgaan? Kan hier dan tegen in beroep worden gegaan? Welke wetten worden er vervaardigd om er zeker van te zijn dat deze toezichthouder inderdaad alle juiste informatie kan verkrijgen? En belangrijkste, wie controleert weer deze toezichthouder? Het is dus een bestuursorgaan die de macht heeft om over informatie te beheren van de advocaten, dus ook informatie van de clienten van de advocaten. Dit gaat tegen het geheimhoudingsplicht in. En hoezeer kunnen clienten nog op hun advocaten vertrouwen? Als alle informatie wordt verspeeld naar de toezichthouder? Welke rechten blijven er nog over voor mensen die een advocaat indienen? Is er nog sprake van een eerlijk proces? Wordt het EVRM niet geschonden?

Hoe onafhankelijk is deze onafhankelijke toezichthouder? Is dat een tweede-soort rechter in nederland? Onder wiens gezag staat de toezichthouder? Als hij onder gezag staat van de overheid, kunnen clienten dan nog rekenen op een eerlijk proces (EVRM)? Hoe wordt gegarandeerd dat deze toezichthouders geen informatie aan het openbaar ministerie verstrekt? Ook verdachten hebben rechten. Waar blijft het geheimhoudingsplicht van de advocaten? Advocaten vertegenwoordigen hun clienten. De positie van de clienten worden verzwakt. Dit is geen eerlijke procedure voor clienten om in bezwaar te gaan tegen bestuursorganen, want mogelijke misbruik van informatie door deze toezichthouders aan de bestuursorganen.

J.Lacosta

We zitten onderhand met al die “autoriteiten” die het “harmoniemodel” moeten bevorderen in een kompleet corporatieve staat. Dat is de weg van het Fascisme a la Salazar/Franco, kan het lang volhouden….

Jan van Erp

Er is veel mis met het toezicht op advocaten. Uit eigen ervaring kan ik dat zeggen. De slager die zijn eigen vlees keurt is niet meer van deze tijd.
Probeer een bij een groter kantoor op basis van ‘toevoeging’ te procederen. Doen we niet zult u te horen krijgen. Binnen de kleine en vaak ambachtelijke kantoren heersen nog normen en waarden. De grote kantoren, of anders gezegd ‘geldmachines’, hebben het begrip normen en waarden natuurlijk al lang over boord gegooid. De deken van de orde van advocaten wordt benoemd door de advocaten zelf. De raden van toezicht vallen onder verantwoordelijkheid van de plaatselijke deken. Verder hoef ik al niet meer te gaan denk ik….

Er is veel mis met het toezicht. Neem dat van mij aan.

Jan van Erp