Ontmanteling Antillen onzeker door val van het kabinet?
Kan de ontmanteling van de Nederlandse Antillen wel doorgaan, nu het vierde kabinet-Balkenende is gevallen? En de miljardenoperatie om de staatsschulden daar te saneren? De Tweede Kamer moet daar uitsluitsel over geven.
Commissie-voorzitter Willibrord van Beek (VVD) heeft de Kamerleden die het woord voeren over de Antillen gevraagd met spoed te laten weten of de benodigde wetgeving controversieel wordt verklaard, of de komende maanden toch gewoon behandeld kan worden in de Tweede Kamer. Het was de bedoeling dat het opheffen van de Antilliaanse landsregering en instemming met schuldsanering per oktober dit jaar (10-10-’10) een feit zou zijn. Dan zouden Sint Maarten en Curaçao autonome landen binnen het Koninkrijk worden en de eilanden Saba, Bonaire en Sint Eustatius als ‘openbaar lichaam’ worden toegevoegd aan het Nederlandse staatsbestel. Lees hier alles over de plannen voor nieuwe staatkundige verhoudingen met de Nederlandse Antillen.
Maar als het Antillendossier tot controversieel onderwerp wordt verklaard, mag het pas weer door een nieuw kabinet worden behandeld. Dat zou betekenen dat de deadline van 10-10-’10 niet wordt gehaald en de vertraging oploopt tot naar verwachting minimaal een jaar. Leuk detail: de zogeheten slotverklaring, waarin de hele hervormingsoperatie is vastgelegd, stamt uit de tijd van het demissionaire kabinet-Balkenende III (2006). Niet uitgesloten is dat de politieke verhoudingen na de aankomende verkiezingen van 9 juni dusdanig zijn, dat er geen meerderheid meer is voor die schuldsanering en staatshervormingen.
Vooralsnog lijkt een meerderheid in de Tweede Kamer vast te houden aan het afgesproken traject. ‘D66, GroenLinks, de ChristenUnie, het CDA en mijn eigen partij zien geen reden om de wetgeving niet in maart en april te behandelen zoals wij kortgeleden nog met elkaar hebben afgesproken’, aldus PvdA-Kamerlid John Leerdam gisterochtend in het Antilliaans Dagblad. Maar tegenover die meerderheid staat een substantiële minderheid van PVV, SP en VVD die de hervormingsvoorstellen niet in behandeling willen nemen.
Voor de Antilliaanse premier Emily de Jongh-Elhage is dat een rampscenario, waarover zij inmiddels dagelijks contact heeft met demissionair staatssecretaris Ank Bijleveld (Koninkrijksrelaties, CDA). Uitgerekend in het weekeinde dat het kabinet-Balkenende viel, wist De Jong-Elhage op de Antillen een nieuw kabinet te formeren dat juist haast wil maken met die hervormingen. Een regeringscoalitie, overigens die tot stand kwam na verkiezingen waarin de vraag of die hervormingen door moesten gaan, een belangrijke rol speelde.
De Jong-Elhage heeft koningin Beatrix, premier Balkenende en een aantal fractievoorzitters in de Tweede Kamer inmiddels schriftelijk gevraagd om te bevorderen dat behandeling van de hervormingswetten gewoon doorgaan.
Van Beek wacht de reacties uit de Tweede Kamer af. Het is in het parlement gebruikelijk om een dossier ‘controversieel’ te verklaren als een minderheid daarom vraagt. ‘Maar in dit debat over die hervormingen zijn ook andere partijen, de rijksdelen binnen het koninkrijk betrokken. Die afweging moet door de fracties in de Tweede Kamer wel gemaakt worden.’
De geloofwaardigheid van het Nederlandse parlement staat op op het spel, vindt Pedro Atacho, de voorzitter van de Antilliaanse Staten (het Antilliaanse parlement). ‘Behandeling van die wetten (consensusrijkswetten) staan inmiddels op de agenda van de Tweede Kamer. Dat heeft de voorzitter van de Tweede Kamer, Gerda Verbeet, mij op 17 februari schriftelijk bevestigd. Inclusief de uitnodiging om van 6 april tot en met 17 april waarnemers te sturen om die debatten bij te wonen. Behandeling van wetgeving die de positie van Saba, Sint Eustatius en Bonaire regelt, staat al voor volgende week op de agenda van de Tweede Kamer. Als daar nu nog, aan het einde van het proces,terwijl over alle dossiers overeenstemming is bereikt, aan getornd wordt, geeft dat niet het beeld van een Tweede Kamer die zich een betrouwbaar partner betoont.’
Vindt u het terecht dat door de val van kabinet-Balkenende IV de ontmanteling van de Antillen op losse schroeven komt te staan? Vindt u dat het traject gewoon moet worden doorgezet, of mag dit pas wanneer een nieuw kabinet geïnstalleerd is?
Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.
