Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

'Eerste vingerafdruk-weigeraar is voorbode van breder protest'

vingerafdrukDe eerste vingerafdrukweigeraar voor het nieuwe paspoort is een feit. Volgens de privacy organisatie Vrijbit zullen er echter meer volgen. Er is veel belangstelling voor het model bezwaarschrift dat Vrijbit hier aanbiedt zegt de organisatie. Er zouden meer burgers bezig zijn met een schriftelijke bezwaarprocedure bij hun gemeenten.

De Utrechtse rechtenstudent Aaron Boudewijn probeerde in september nog op de valreep een vingerafdrukvrij paspoort te krijgen. Dat was tot 21 september mogelijk. Volgens Miek Wijnberg van Vrijbit is de eerste golf van ‘september-weigeraars’ pas nu toe aan een procedure bij de rechter. Om een ‘voor beroep of bezwaar vatbare beschikking’ te krijgen van de gemeente moet er eerst tot tweemaal toe schriftelijk bezwaar worden gemaakt bij de gemeente. Bij loketten Burgerzaken in sommige gemeenten zou verteld worden dat ‘bezwaar maken niet kan’. Wie doorzet wordt tenslotte uitgenodigd om te worden gehoord over zijn bezwaar. Pas als de burgemeester definitief heeft geweigerd de aanvraag in behandeling te nemen, kan de burger naar de bestuursrechter.

Wijnberg vermoedt dat in de komende weken meer burgers uit deze eerste bezwaarfase tevoorschijn zullen komen. Volgend jaar verwacht zij een tweede golf. Dan lopen de laatste oude paspoorten zonder chip af die burgers op de valreep van de invoering van de chip in het reisdocument nog verkregen. Deze groep had bezwaar tegen de digitalisering van hun persoonsgegevens die met de chip machinaal afleesbaar zijn gemaakt. Vrijbit voert actief campagne tegen privacy inbreuken. Volgens Wijnberg sloeg de publieke opinie om toen de overheid zogeheten ‘slimme energiemeters’ in ieders woning wilde plaatsen. Het biometrische paspoort, het elektronisch patiëntdossier, de kilometerheffing, de automatische kentekenregistratie en de nog in te voeren verplichte ‘huisinspectie leefomstandigheden’ voor ieder die van een uitkering gebruik maakt, bedreigen volgens Vrijbit het grondrecht van de burger om onbespied te mogen leven.

Vrijbit heeft vorig jaar al een klacht ingediend tegen de Staat bij het Europese Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg.  De klacht is hier te lezen. Een eerder verzoek om spoed maatregelen te nemen tegen Nederland werd door het Hof afgewezen. De organisatie meent dat burgers die spijt krijgen hun vingerafdrukken niet meer terug kunnen krijgen. In het tv-programma Goedemorgen Nederland geeft Wijnberg uitleg:

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=ubDdVTF1S44&feature=related[/youtube]

Aaron Boudewijn zegt zelf geen bezwaar te hebben tegen het afgeven van zijn vingerafdruk, maar wel tegen opslag daarvan in een centraal overheidsregister. Zijn beroepschrift is nog niet af – maar hij verwacht een beroep te zullen doen op dezelfde jurisprudentie die ook Vrijbit al aanvoerde in de procedure tegen de Staat, die in Straatsburg wordt gevoerd. Daarvoor wordt aangesloten bij de uitspraak in de zaak van ‘S. and Marper vs. United Kingdom’, die hier is te vinden. In deze zaak werd London gecorrigeerd omdat het de DNA gegevens van een 12-jarig kind dat ten onrechte in een strafzaak was betrokken, niet wilde verwijderen uit het register. Ook het opslaan van vingerafdrukken werd gezien als een inbreuk op artikel 8 van het Europese Verdrag voor de rechten van de mens, het recht op privacy. De klacht is hier te lezen.

Het verweer van staatssecretaris Bijleveld dat een paspoortdatabase niet te vergelijken is met een justitieel documentatieregister maakt op Boudewijn geen indruk. Hier op Radio 1 legt hij uit waarom. Zijn Identiteitskaart loopt binnenkort af. “Ik kan dan maatschappelijk niet meer functioneren”, zegt hij. Iedere burger moet zich immers op straat kunnen legitimeren. Wie wil werken of aan verkiezingen deel wil nemen moet zich eveneens legitimeren.

Ook de organisatie Privacy First legt zich niet neer bij de paspoortwet. Samen met Vrijbit organiseert het een online petitie waarvoor tot nu toe ongeveer 6300 handtekeningen zijn verzameld. Privacy First heeft minister Ter Horst voor de Nederlandse rechter gedagvaard en gesommeerd de wet in te trekken wegens strijd met de grondwet en het EVRM. Lees hier een bericht daarover en hier een pagina waarop de voortgang van de procedure wordt bijgehouden. Privacy First wordt bijgestaan door Christiaan Alberdingk Thijm, die hier op zijn weblog er over schreef.

Ook op dit blog is eerder hier aandacht besteed aan de paspoortwet.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.

Geplaatst in:
Civiel recht
Staatsrecht
Lees meer over:
burgemeester
EVRM
privacy

15 reacties op ''Eerste vingerafdruk-weigeraar is voorbode van breder protest''

natascha adama

de student verdient alle steun, en moet voor zijn moed een gouden medaille krijgen. wij hebben de afgelopen jaren steeds meer van onze privacy opgegeven,want zo luidt het ‘je hebt niets te verbergen’. Big Brother, die na 9/11 opgerukt is onder het motto van terreurbestrijding heeft door de gevoelens van angst bepaald nu in feite het beleid. Regeringen denken straffeloos de burger te controleren. Nederland is daarin in navolging van de VS eigenlijk een van de landen die de burgers het sterkst in de gaten houdt. Probleem voor Nederland is dat de wetten die het zogenaamde terreurbeleid ondersteunen niet op nationaal niveau gemaakt worden, een realiteit die voor de burger een zegen is. Protesteren tegen Big Brother is een protest tegen de angst en de afkalving van de persoonlijke soevereiniteit, maar ook een protest tegen de manier waarop regeringen denken de terreur te bestrijden, door meer terreur te verspreiden.

Klaas Tjoelker

Een gedegen artikel, goed gedocumenteerd. Het lijkt erop dat er nu toch eindelijk protest loskomt tegen wat de Nederlandse politiek in meerderheid over ons heen heeft laten komen: een steeds grotere inbreuk op onze privacy op basis van een maniakale behoefte aan gegevensverzameling en een misplaatst vertrouwen in de (digitale) centrale opslag van die gegevens.

Jan Dirk van Elsas

Het is erg goed dat er nu eindelijk beweging ten goede komt in deze zaak (digitale opslag vingerafdrukken). Hulde aan Aaron Boudewijn en Vrijbit! Het is hoog tijd voor een totale blokkade van deze en andere onrechtmatige inmengingen door de overheid in onze burgerlijke vrijheden. Deze worden in toenemende mate over ons afgeroepen door kortzichtige, bij de waan van de dag levende, politici. Niemand staat hierbij stil, maar de staat, ook de Nederlandse, is een veelkoppig monster waarvan de burger NOOIT kan winnen omdat hij ALTIJD gedwarsboomd zal worden en dan uiteindelijk het loodje legt. Deze staat eigent izh veel te veel macht toe die uiteindelijk de positie van de burger berknotten. Inderdaad, Orwell’s big brother. Denk aan Spijkers, zo zijn er vele vele andere voorbeelden. Maar, als we willen kunnen we dit nog keren, mensen, het kan nog …. kom in actie!! de beste actie is goed stemmen na de val van dit kabitnet, de twee na beste actie is inderdaad via justitie, en de derde zou eigenlijk een volksprotest moeten zijn tegen de ongeveer vijftien vrijheidsbeknottende of dreigende maatregelen van de laatste tijd.

Harm Dost

Voor het geval U óók Uw handtekening wil plaatsen geef ik hier de links naar Vrijbit en Privacy First:

http://www.vrijbit.nl/
http://www.privacyfirst.nl/

J.Gaertner

Nu ik lees in de krant hoe gemakkelijk het blijkbaar is om iemand’s identiteit te stelen,zie het bericht over de moord op een hamas leider waarvoor israel op het matje wordt geroepen??Kan een ander land zomaar mijn gegevens stelen?
Ja,dan krijg ook ik angst dat een of andere griezel mijn gegevens zou misbruiken.
Dat is erg eng.Erg eng.

Peter Scheffer

Ik heb vroeger net als vele anderen met mij op school
geleerd,dat de mensen achter ijzeren gordijn geen privacy hadden.Dit was zo werd mij geleerd een zeer onwenselijke en kwalijke zaak.Ja je kon niemand zelfs of zelfs zeker je buren niet vertrouwen.Ook zouden de muren oren hebben.Dat zou hier nooit getolereerd worden stel je eens voor hoe erg dat wel moest zijn een angstige en achterdochtige samenleving.Als ik nu om mij heen kijk denk ik terug aan mijn schooltijd en denk waar ben ik ……achter het ijzeren gordijn?

Antje Hage

Een centraal bestand is al erg genoeg. Om het nog erger te maken zullen gemeentes deze gegevens ook zelf gaan bewaren. Gezien de zeer beperkte discipline daar op veilighiedsgebied is dat een nog veel grotere bron van zorg.
Sinds ik bij een gemeente werk ben ik niet zo zeker meer van allerlei voorzieningen in de maatschappij en op het gemeentehuis. Eigenlijk ben je je leven niet zeker meer.

J Gaertner

En nu zijn er nog meer gestolen identiteiten opgedoken, met die toestand rond die hamas moord. Het zou nuttig zijn als de overheid ons zou uitleggen wat zij allemaal doen om dit soort vreselijke zaken te voorkomen. Ik hoop echt dat dat gaat gebeuren. Intussen is het een angstige toestand,ik wordt er echt bang van. Ik moet mijn overheid toch kunnen vertrouwen?

Robin Caron

Onze overheid is een Big Brother geworden, die onze privacy aan de laars lapt onder het mom van o.a. terreur-/criminaliteitsbestrijding. Maar de discussie gaat niet om veiligheid versus privacy, het draait uiteindelijk om controle versus vrijheid! Willen we samen in zo’n spionagestaat leven?

En hoe zit het met de media? Oorverdovende stilte vorige zomer, voordat de kamer deze wet stilletjes aannam. Ik nodig NRC daarom uit om dit artikel van beveiligingsprofessor Jacobs in de krant en online te publiceren en eindelijk het onderliggende debat te starten: Willen we zo’n politiestaat? Moeten we echt alles opslaan? (met weer nieuwe gevaren)
http://www.cs.ru.nl/B.Jacobs/PRESS/nrcnext-opinie-privacy-3-2-10.txt

Piet Bakker

@ J.Gaertner
De nieuwe Nederlandse paspoortwet vloeit deels voort uit het Amerikaanse ‘Visa Waiver Program’ (VWP). Het VWP dient om reizigers (waaronder Nederlanders) zonder visum naar de VS te kunnen laten reizen. Het VWP heeft echter ook een verborgen kant, ter ondersteuning van inlichtingendiensten. (Onder het VWP kan men in het kader van inlichtingenoperaties bepaalde personen makkelijk naar de VS heen en weer loodsen. Verder is zo’n centrale biometrische database ook ideaal voor (al dan niet clandestiene) inlichtingendoeleinden. Vandaar misschien ook de politieke stilte en mediastilte op dit dossier, de laatste jaren. Er zijn simpelweg teveel verborgen belangen mee gemoeid en men wil deze doos van Pandora gesloten houden.
(Misschien viel onze recente ‘Kerst-terrorist’ op Schiphol ook onder het VWP? Zou zomaar kunnen; hij had immers geen paspoort, had een sjieke begeleider en was zogenaamd ‘vluchteling uit Sudan’. En reken maar dat ook de Mossad in de toekomst (weer) baat zal gaan hebben bij al die centraal opgeslagen paspoortgegevens, hier en in de rest van Europa…)

W. van Beelen

Zijn we eigenlijk wel bevrijd in 1945?
Heel langzaam maar zeker lijkt het er op dat we er weer terug zijn bij af, allen dicteert nu de V.S. ons wat we moeten doen of laten. Wanneer staat er eens een regering op die zegt we stoppen met ons de wet voor te laten schrijven?

Robin Caron

Het bredere protest krijgt steeds meer vorm, o.a. via kamervragen:
http://www.nujij.nl/actie-resulteert-in-kamervragen-van-raak-(sp).8146304.lynkx
Inmiddels is ook 67% van de bevolking tegen de opslag, aldus een grote steekproef:
http://www.stand.nl/archief/?y=2010&m=02&d=16

Robin Caron

De Winterswijker Van Hoek weigert vingerafdrukken af te geven voor ID-kaart omdat een grens wordt overschreden. “Nu zijn het vingerafdrukken, dan het dna-profiel en daarna word je gechipt.”
http://www.gelderlander.nl/voorpagina/achterhoek/6467984/Winterswijker-weigert-vingerafdruk-voor-pas.ece

Student Aaron Boudewijn vecht tegen biometrie-opslag en dient bij rechtbank Utrecht de gronden in van zijn beroepschrift: databank-opslag biometrische gegevens is onnodig en daarmee in strijd met art. 8 Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
http://idweblog.nl/wp-content/uploads/2010/04/20100414_beroepsschrift.pdf

Robin Caron

Aaron Boudewijn (RIP) heeft een waardige opvolger: Louise van Luijk heeft deze zomer bij de Rechtbank Den Haag bestuursrechtelijk beroep ingesteld. Ze stelt dat zij op grond van hogere wetgeving dan de Paspoortwet in haar recht staat als ze weigert haar vingerafdrukken te laten opslaan in een digitale overheidsdatabase, en het bevoegd gezag om die reden geen identiteitsbewijs mag weigeren te verstrekken.
http://www.louisevspaspoortwet.nl/

Robin Caron

Lees hier de pleitnota in het civiele proces (uitspraak: 26 jan 2011) van Privacy First tegen de Paspoortwet:
http://privacyfirst.nl/acties/proces-tegen-de-paspoortwet/item/244-pleitnota-van-privacy-first.html

En het opinie-artikel over de opslag van biometriche gegevens:
http://sargasso.nl/archief/2010/11/28/de-paspoortwet-handen-af-van-mijn-lichaam/