Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Nieuw staatsrecht: een ANWB-referendum geeft de doorslag, Kamer buitenspel

eurlingsZou minister Eurlings (verkeer, CDA) wel een ‘adequaat staatsrechtelijk mandaat’ hebben om de volksraadpleging die de ANWB nu (hier) houdt politiek zo zwaar te laten wegen? In het NOS journaal zei dat hij de uitslag ’heel belangrijk’ is  voor de invoering van de kilometerheffing. ‘Alleen op basis van draagvlak’ zal het gebeuren, zo is zijn mantra.Daaruit is breed de politieke conclusie getrokken dat een afwijzing door de ANWB dus voldoende is om het wetsvoorstel te torpederen. Zie hier zijn uitspraak:

In het tv-programma Buitenhof werd zondag door D66-senator Hans Engels vastgesteld dat dit het zoveelste voorbeeld is waarin het recht het aflegt tegen de politiek. Eerder rapporteerde de commissie Davids al het ontbreken van een adequaat volkenrechtelijk mandaat in de beslissing de invasie van Irak politiek te steunen. En nu dus het ANWB-referendum. Engels noemde het politieke gewicht dat Eurlings aan de ANWB-enquete toekent “volstrekt in strijd” met het geldende staatsrecht. En een zoveelste voorbeeld van ‘afglijden’.

In dit filmpje, waarvan de publieke omroep embedden niet toestaat, legt Engels op na 14.51 minuten nog even uit dat een echt referendum wordt aangevraagd door de kiezer en daarna voor de politiek bindend is. Hillen vertelt dat Eurlings hier juist de ANWB politiek tot de orde roept, omdat deze organisatie bezig is onder druk van de leden afstand te nemen van de kilometerheffing die ze zelf heeft helpen bedenken. Maar volgens Engels, ook bijzonder hoogleraar gemeenterecht, is dit een politiek handigheidje dat in het rijtje incidenten past waarin de Kamer steeds buiten spel wordt gezet. Schendingen van het staatsrecht komen te vaak voor, meent hij. Op 12.00 zegt dat hij er een staatsrecht à la carte dreigt. ,,Mijn zorg is dat al een aantal jaren door dit en door andere kabinetten, onder invloed van het CDA vergeten wordt dat het  parlement de belangrijkste rol moet spelen”. Engels constateert dat als het staatsrecht de politiek even niet uitkomt er naar ‘andere wegen’ wordt gezocht.

Daarbij noemt hij onder meer als voorbeeld de motie van afkeuring tegen toenmalig minister Verdonk, die door het kabinet destijds terzijde werd gelegd. Zij kreeg een andere portefeuille. Onder staatsrechtgeleerden is hiervan destijds met afgrijzen kennis genomen. Lees dit stukje van hoogleraar staatsrecht Tijn Kortmann op deze site. Engels zei te vrezen dat als dergelijk knutselwerk ‘schering en inslag’ wordt het politieke systeem gaat afglijden.

Ook op het weblog publiekrecht en politiek wordt naar aanleiding van een recent artikel van volkenrechthoogleraar Nollkaemper op njblog.nl de retorische vraag gesteldof  de Irak-beslissing van destijds niet “gewoon een politiek besluit” was,  ”dat verkocht is met het best beschikbare juridische argument”. Is behalve het volkenrecht ook het staatsrecht een een gereedschapskist waarin ‘voor elck wat wils’?

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.

Geplaatst in:
Staatsrecht
Volkenrecht
Lees meer over:
belangenbehartiging
CDA

11 reacties op 'Nieuw staatsrecht: een ANWB-referendum geeft de doorslag, Kamer buitenspel'

Wigo van Gent

Wat een onzin! Dit is een onderwerp waarover ons parlement moet en zal beslissen. Het wordt een fiasco als weer allerlei nitwits zich ermee gaan bemoeien. Het kabinet mag zich hierdoor niet in de luren laten leggen.

Dieter Heymann, Houston, USA

Nieuw? Welnee, helemaal niet. Regelingen die in andere landen door regeringsinstanties of gekozen volsvertegenwoordigers worden getroffen worden in Nederland soms door prive clubjes zoals de ANWB bedisseld. Dit is zo skleroties dat ik er gewoon geen speciale uitdrukking voor kan vinden. Dinosauries misschien?

Dick Berts

Ik heb zelden zulke onzin gelezen. Het staatsrecht staat zelfs toe, dat Eurlings en het kabinet de beslissing over het rekeningrijden over laten aan een waarzegster op de Zwarte Markt in Beverwijk. Vervolgens is het aan de Tweede Kamer om daar een oordeel over te vellen en aan ons om de Tweede Kamer daar weer op te beoordelen. Zo simpel is het.

Liudger Silva

Ik vind het volgende exemplarisch voor onze z.g. democratie.
Op de voorpagina heden (25-01-2010) een inleidende alinea:
“Wie is de baas in Nederland? De minister? De Tweede Kamer? Of een belangenorganisatie van automobilisten?”

In een democratie zou je toch verwachten, dat in ieder geval de bevolking in het rijtje wordt opgenomen. En dit zou het enige juiste antwoord dienen te zijn.

En krijgen we dan een minister, die -helaas wat onbeholpen- de bevolking meer invloed tracht te geven, dan vallen alle partijen en geleerden over hem heen. Hebben we soms geen democratie meer, als de bevolking het voor het zeggen krijgt?

Als hier sprake is van strijd met het geldend staatsrecht, moet ik wel concluderen, dat het geldend staatsrecht blijkbaar op gespannen voet staat met het feit, dat in een democratie de souvereiniteit bij het volk dient te liggen. Met andere woorden, dat het democratisch gehalte van de Nederlandse staat twijfelachtig is.

A.P. Veening

Mr.dr. J. Donner (ja, de grootvader van Mr. J.P.H. Donner, minister van SoZaWe en voormalig minister van Justitie), Nederlands belangrijkste staatsrechtkundige ooit, ligt zodanig in zijn graf te tollen dat de seismometers overal ter wereld uitslaan. En het spijt mij oprecht voor deze geachte anti-revolutionair, maar het is tijd voor revolutie in Nederland.

Hugo Freutel

Volksraadpleging via een website van de grootste belangenclub van automobilisten is een onzorgvuldig en gebrekkig uitgevoerde steekproef. Mensen zonder computer worden niet uitgenodigd voor raadpleging.

Na het invullen van de ANWB enquete viel bij mij pas het kwartje. Het hele km heffings-idee komt uit de ANWB koker en de ANWB heeft commerciële belangen in het advies, ontwikkeling en het aanbieden van o.a. ANWB diensten in het kastje als een van de vele “derden”, die hun diensten zullen aanbieden.
DE toekomst-ideeën vielen uit de suggestieve vragen van de ANWB op te maken.

Was het maar zo simpel dat de overheid alleen de km’s wilde weten die je maakt. Die zou je al heel gemakkelijk via een aangifte belasting n.a.v. je km-tellerstand kunnen aangeven. Benzinebonnen en N.A.P. geven kunnen je km-administratie staven tegenover de Belastingdienst.
Via de benzine accijns wordt er al per km afgerekend en dorstige auto’s meer belast.
Privacy is niet gewaarborgd ook al lijkt dat wel zo en de toekomstplannen met dit “Stasikastje”zijn in ontwikkeling.

Vraag 1 is waarom moeilijk doen als het simpel zou kunnen?
Uit de enquete van de ANWB blijkt dat derden in de toekomst hun diensten zullen aanbieden via dat kastje. De ANWB misschien? Dat is toevallig.
Er zijn genoeg handige service zaken te bedenken ( adequatere alarm, politie en hulpdiensten, eerder ter plekke kunnen zijn ), maar ook genoeg kwalijke vrijheid beperkende zaken:
-de overheid bepaalt waar en wanneer je mag rijden en tegen welk tarief
-omgekeerde bewijslast bij spookrekeningen door technische, IT of bureaucratiefouten in de km aanslagen. De km-consument zal in zijn verweer een sluitende km administratie moeten aantonen en dus moeten bijhouden. Tussen gelijk hebben en gelijk krijgen zit een groot verschil. Het is niet gezellig procederen tegen de Belastingdienst.
-Verzekeraars en leasemaatschappijen oefenen veel druk uit om ook inzage in het autogedrag te krijgen zodat ze hun premies kunnen aanpassen aan het ( risicovol ) rijgedrag.

Ik ga uit van het solidariteits beginsel, samen betalen voor de infrastructuur. Ziekenhuizen en de zorg worden ook niet alleen betaalt door degenen die het meest ziek zijn.
Weinig rijders hebben profijt van bijvoorbeeld zakelijke veelrijders, die alle goederen en diensten in Nederland verzorgen. Het straffen van het rijden in oude tweedehandsauto’s ( door verhogen van MBR om het de verdwenen BPM op te brengen ) en de voorstellen dat kopen van nieuwe auto’s altijd beter zou zijn, en bereikbaar voor iedereen schiet tekort. Het bouwen van nieuwe auto’s kost ook bergen energie en grondstoffen. Die kosten worden niet meegerekend.

De ANWB is vanwege zijn hoge leden aantal en geoliede organisatie een perfecte partij voor de overheid om zaken mee te ontwikkelen. De ANWB heeft directe grote commerciele belangen bij het Big Brother “Stasikastje”. Ik houdt niet van complot theoriën maar het lijkt me gewoon Big Business as usual.
De ANWB heeft de handen met de overheid ineengeslagen.
Dat is dus oppassen geblazen.

Thuiswerken wordt nog helemaal niet gestimuleerd.
Probeer als z.z.p.’er maar eens een ruimte te huren die betaalbaar is. Ook nieuwbouw wordt niet voorzien van die extra kamer om thuis te werken of te ondernemen.

Wie bouwt al die zichtlocaties die alleen met de auto bereikbaar zijn langs de snelweg, Projectontwikkelaars met speculatieve locale overheden?

Wie naar een hamburgerketen rijdt met Stasikast ziet zijn ziektekostenpremie plotseling stijgen…..

Genoeg stof voor cartoonisten.
De ANWB die Camiel Eurlings op de weg houdt.
“De Anwb die een kastje aanbiedt die iets groter is geworden, doordat de ANWB zijn diensten als file melden, sos en pech onderweg, auto-risico-verzekeringspakket, vakantie en hotel service heeft bijgevoegd. ”
“De ANWB rijdt met u mee, altijd in samenwerking met de alle overheidsdiensten.”
De km-gegevens worden vertrouwelijk doorverkocht aan markt en overheid partijen die nieuwe diensten en tarieven of beleid mogen aanbieden voor het sturen van het gedrag van de automobilist.

Hugo Freutel

Raadpleegt de overheid haar automobilisten via de ANWB, of houdt de ANWB een pilot onder haar leden, om het ANWB-km- heffingskastje te testen en te verfijnen op draagvlak, onder automobilisten, in naam van Verkeer & Rijks Waterstaat?

De ANWB is de bedenker en adviseur van de overheid in dit mega project. Als ANWB als betrokken R&D partij geen vertrouwen of draagvlak heeft in dit project, gaande weg, dan is dat voor Camiel Eurlings een mooie exitstrategie om zonder kleerscheuren de km-heffing af te blazen.

De ANWB is niet onafhankelijk en heeft grote commerciële belangen bij de overheid en in het KM kastje, nu bij de ontwikkeling en in de toekomst, om zelf servicediensten in te bouwen. Een en ander blijkt uit de vragenlijst van de ANWB raadpleging. (” De mogelijkheid wordt open gelaten dat “derden” hun diensten kunnen aanbieden…” of woorden van gelijke strekking ).

Camiel Eurlings gebruikt de ANWB handig als instrument.
Objectieve volksraadpleging is niet aan de orde, de regering regeert op basis van een democratische meerderheid en op basis van eigen gekozen adviesdiensten en regeerakkoord.

Rechtsbeginselen worden naar mijn gevoel niet overtreden.
Slinks regeren is een betere term.

De ANWB heeft twee petten op. ANWB leden u bent gewaarschuwd.

Van Schaik

Eens te meer blijkt: Als stemmen echt iets in zou houden, waren verkiezingen al lang verboden.

M. Herben

Wat een kronkelredenering van Jensma en de door hem aangehaalde hoogleraar! De Tweede Kamer kan per definitie niet door een minister, laat staan de ANWB, “buiten spel worden gezet”. Dit is echt populistische flauwekul, waar Wilders nog iets van kan leren. Doet me denken aan de juridische tunnelvisie van de heer Davids, die er schande van sprak dat ambtenaren van BuZa er maar drie kwartier voor nodig hadden om tot politieke steun aan Irak te besluiten. Ook hier een potsierlijke en zelfs beledigende opvatting over de rol van de Tweede Kamer. Staatsrechtelijk is het volslagen onbelangrijk hoe lang ambtenaren nadenken, of dat ministers belangengroepen raadplegen. De Tweede Kamer controleert het genomen besluit en heeft altijd het laatste woord. Wat is er trouwens mis met het raadplegen van een organisatie met drie miljoen leden, die exact de doelgroep vormen van het beleid?
Moeten we dan ook over het onderwijs en de zorg gaan beslissen zonder de mensen die daarin werken, als eerste te raadplegen?

Leo Lewin

Waarom wordt Eurlings niet op zijn woord geloofd als hij zegt dat hij absoluut niet het laatste woord heeft willen toekennen aan iemand anders dan de normale, staatsrechtelijk bevoegde wetgever en dat hij alleen het belang van voldoende draagkracht voor het welslagen van het plan heeft willen benadrukken? Omdat het zo’n lekker relletje is? Omdat het de oppositie zo goed uitkomt? Kom nou toch. Zijn er geen meer reële bedreigingen van de staatsrechtelijke orde? Dan staat het er wat dat betreft nog niet zo beroerd voor.

Friso Jansen

Het punt hier is niet dat de minister belangengroepen raadpleegt. Schrijvers die denken dat het daaraan ligt slaan de plank mis. Het cruciale punt is dat aan de ANWB beslissende macht wordt toegekend het voorstel te kraken dan wel te maken. Dat is wat hier fundamenteel misgaat.

Het is juist dat Kamerleden steigeren omdat de minister hiermee de indruk wekt belangengroepen belangrijker te vinden dan de kamer. Dat wordt nog frappanter als je kijkt naar vele andere wetgeving die zonder fatsoenlijke uitvoeringstoets over professionals wordt uitgestort. Ik noem een chipkaart,elektronisch patientendossier, uitvoeringen toeslagen door de belastingdienst, tweede fase enz.

@Liudger Silva: Helaas parlementaire democratie is niet synoniem met directe democratie. Directe democratie is niet altijd per definitie ‘goed’ evenmin geldt dat voor parlementaire democratie.
In het huidige systeem is de uitspraak van de minister in strijd met alle basale staatsrechtelijke uitgangspunten omdat Nederland geen volkssoevereiniteit kent en geen directe democratie is maar een parlementaire.

Nu maar hopen dat de parlementairs hun rug recht durven te houden en het staatsrecht niet onnodig verder buigen naar de grillen van de willekeurige meerderheid.