Politierechter verwijt OM 'doelbewuste en grove' overtreding van de grondwet

weekendjewegWeer harde woorden van de rechter tegen het OM, nu in Friesland. De rechter dwingt justitie een verdachte van zware mishandeling vrij te laten omdat justitie en politie tegen beter weten in onrechtmatig hebben gehandeld. De officier heeft "doelbewust en met grove veronachtzaming, in strijd met het EVRM, de grondwet en het Wetboek van Strafvordering, [...]  gehandeld." Lees hier de uitspraak van de Friese politierechter.

De vernietigende kwalificatie staat in de laatste alinea. De officier werd niet ontvankelijk verklaard. De rechter verwijt het openbaar ministerie eerdere rechterlijke uitspraken over de termijn die verdachten in de politiecel mogen zitten te hebben genegeerd. Het gaat dan om het zogeheten 'weekendarrangement', een nog vrij nieuwe ordemaatregel die politie, gemeente en justitie hebben bedacht om uitgaansgeweld mee te bestrijden.

Wie in het weekend wordt aangehouden wordt in beginsel vastgehouden tot maandag. Lees hier een opgewekte uitleg van de gemeente Sneek van een maatregel die praktisch neerkomt op een celstraf opgelegd door het bestuur. En niet door de rechter op basis  van de wet, zoals de grondwet en het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens eist. Advocaat Tjalling van der Goot is er dan ook kritisch over. Op de site van zijn kantoor legt hij uit dat inverzekeringstelling volgens de wet altijd een onderzoeksbelang moet dienen. Als het onderzoek dat toelaat moet de verdachte wettelijk worden vrijgelaten. Volgens hem komt het 'weekendarrangement' neer op het ongeoorloofd passeren van de rechter.

In deze zaak werd op een zondagochtend vroeg een man aangehouden wegens zware mishandeling. Het 'onderzoek' duurde vervolgens tot ongeveer 16.00 uur op zondagmiddag. De rechter verwijt justitie nu kennelijk met opzet de laatste onderzoekshandeling, het uitreiken van de dagvaarding, tot maandagochtend 11.00 uur te hebben uitgesteld. Louter om de man nog bijna 20 uur vast te kunnen houden. In de wet staat dat ´als  het onderzoeksbelang enkel nog bestaat uit het uitreiken van die mededeling´ dat zo spoedig mogelijk moet gebeuren. De verdachte dient daarna in vrijheid te worden gesteld.

Al in eerdere zaken over de gemeente Amersfoort had de rechter geoordeeld dat justitie niet mag treuzelen met de dagvaarding. Lees hier het persbericht met verwijzing naar deze uitspraken. Na deze uitspraak concludeerde het Openbaar Ministerie enigszins opgelucht dat het ´weekendarrangement´ de rechterlijke toets had doorstaan. Lees hier het persbericht, met daarin het (profetische) zinnetje dat het wel ´zaak is in alle individuele zaken rekening te houden met de beslissing van de rechtbank en zorgvuldig naar het verloop van het onderzoek tijdens de inverzekeringstelling te kijken´.

Dat was in deze zaak dus niet gebeurd. Is dit ´weekendarrangement´ nu van de baan? Dat is moeilijk te zeggen. Wel is duidelijk dat het uitreiken van de dagvaarding het einde van de inverzekeringstelling moet inhouden. Een poging van de officier in de Friese zaak om de zaak te redden door het ´vormverzuim´ te erkennen en te compenseren met een lagere straf, wees de politierechter af. Gestraft wordt er door de rechter, niet door de (hulp)officier die toevallig op het politiebureau zit als er een amokpleger binnen wordt gebracht. Dat punt is nu hard en duidelijk gemaakt.

Vindt u het ´weekendarrangement´ een acceptabele aanpak van justitie om uitgaansgeweld mee te bestrijden? Lees hier de mening van de nationale ombudsman.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.


Geplaatst in:
Strafrecht
Lees meer over:
advocatuur
EVRM
grondwet
mensenrechten
mishandeling
nationale ombudsman

11 reacties op 'Politierechter verwijt OM 'doelbewuste en grove' overtreding van de grondwet'

Bert Vlierman

Regelmatig krijgen veroordeelden een straf die niet alleen een straf is voor een delict, maar tevens een ‘signaal naar de samenleving’. Om die te laten weten, dat een dergelijk delict onaanvaardbaar is, of tenminste nauwelijks aanvaardbaar. En ook, om het rechtsgevoel van de ‘burger’ te plezieren.

Om dezelfde reden lijkt het me noodzakelijk, dat officieren van Justitie die dit soort misdrijven begaan, en anders dan misdrijf kun je dit niet noemen, publiekelijk in het nekvel worden gepakt, en buiten worden gezet, als waren zij een ongewenste allochtoon in een Hollandse tulpentuin.

Want dit soort gedrag, dat in de eerste plaats niet nieuw is, en dat in de tweede plaats al lang en breed bekend is bij de ‘burger’ is desastreus voor het vertrouwen in de rechtstaat. Bij de nek, en er uit, dus. [...]

Helena Kats

Dat punt is inderdaad hard en duidelijk gemaakt. Wederom over de rug van een slachtoffer.

C. Wildschut

#2: hoezo over de rug van een slachtoffer?
Dat slachtoffer was al gemaakt, daar kan niets meer aan veranderd worden. De enige schuldige daaraan is de dader (let wel: niet zonder meer dezelfde als de verdachte).
Het enige nadeel dat het slachtoffer écht heeft bij deze uitspraak, of zo je wilt het handelen van de OvJ, is dat hij zijn schade niet als benadeelde partij in de strafprocedure kan verhalen maar de civiele weg moet gaan behandelen.

Martin Holterman

Waarom wordt iemand die beschuldigd is van zware mishandeling überhaupt vrijgelaten in afwachting van zijn proces? Is het niet handiger om – aangenomen dat er voldoende bewijs voorhanden is – zo iemand in voorlopige hechtenis te houden?

P. lamers

In het weekend wordt er doorgaans niet gewerkt en waar nodig zondagsdiensten gedraaid. Ik zie het probleem niet om mensen die geweld hebben gebruikt pas maandag voor te geleiden, het risico is dan bekend.

Deze rechter geeft ook niet echt blijk van enig maatschappelijk inzicht in daders en slachtoffers. Zolang daders van geweld gestraft blijven worden met taakstraf(jes) en niet geconfronteerd worden met de gevolgen van hun gedrag, en dan bedoel ik niet deze keer het gevolg voor het slachtoffer, maar meer het gevolg voor een dader die Maandag niet op zijn werk/school verschijnt, ook nog eens op een andere wijze gecorrigeerd wordt, namelijk door zijn maatschappelijk omgeving.
Idem daders die kinderen hebben en mama ‘s-morgens vragen waar papa is.

Het gevolg zou wel eens een stuk positiever kunnen zijn dan het huidige beleid, namelijk het voorkomen van geweldsmisdrijven in de toekomst, en dat was toch een van de doelstellingen van het strafrecht?

A.P. Veening

#4: Zelfs als er voldoende bewijs is, is het nog aan de rechter om de voorlopige hechtenis te verlengen en niet aan de (hulp)officier van justitie.

Joris Teunissen

#1 Wat een bizarre kronkels in dit verhaal.

Ten eerste. Als ik je goed begrijp mag je als rechter niet luisteren naar de ‘burger’? Waarom denk je er uberhaupt rechtspraak is: voor de overheidsmachine, voor het heilige der heiligen het wetboek? Nee, omdat we met zijn allen denken dat het een goed idee is om structureerd recht te kunnen spreken.

Ten tweede pak je de Officier van Justitie aan op een manier (‘nekvel’ ‘publiekelijk’) die op mij overkomt dat dit in strijd is met het recht.

Iemand wordt verdacht van zware mishandeling wordt nu 20 uur vastgehouden: in het weekend, om even af te koelen en te zorgen dat er niet meer slachtoffers vallen. Als dat in strijd is met de Europese Rechten van de Mens dan moeten we toch nog maar eens naar Europa en deze verdagen kijken.

Mijn vermoeden over deze uitspraak is dat deze rechter volgend jaar graag weer een “Open Dag van de Rechtspraak” kunnen houden. Kunnen ze het nog een keer uitleggen.

Helena Kats

#3 een weg die stukken lastiger is zonder een uitspraak in het strafrechterlijke traject.

C. Wildschut

#8 Mevrouw Kats, daarin heeft u natuurlijk volkomen gelijk. Wat ik wilde zeggen is dat deze uitspraak niet zo is gedaan om over de rug van het slachtoffer het OM de les te lezen. Het is natuurlijk wel een ongewenst gevolg!
Maar de wetgeving is vrij helder, als je iemand niet langer vast mag houden, moet je hem vrijlaten. Daar is geen ontkomen aan voor een rechter die heeft gezworen toepassing te geven aan de wet. Als de wetgever vindt dat de wet moet veranderen, moet hij eerst goed nadenken, dan een wetswijziging voorstellen en die laten aannemen. Als die wijziging doorgevoerd is, kun je het in de praktijk brengen. Hier probeert het bestuur het in omgekeerde volgorde, en dat is nu eenmaal niet de manier om het te doen (gelukkig, want het levert nogal rechtsonzekerheid op als er verschil zit tussen wat de overheid mag en zich permitteert).

Martin Holterman

@ #6: Inderdaad. Ik moet zeggen dat ik niet weet of er op zondag een rechter-commissaris voorhanden is. Zo ja, dan moet die over voorlopige hechtenis beslissen, zo niet, dan lijkt het me redelijk om de verdachte in hechtenis te houden totdat de zaak op maandag aan de RC kan worden voorgelegd.

Martin van de Wardt-Olde Riekerink

Volkomen terecht dat de OvJ op zijn vinger wordt getikt. Eigenrichting is geen taak van de opsporingsdiensten. De uitvoerende macht in NL heeft er een handje van om zaken “administratief” en “bestuurlijk” op te lossen, waardoor de rechtsbescherming op de tocht komt te staan.

En voor alle voorstanders: als “weekendarrest” netjes in de wet verankerd wordt via de kamer en het wetboek, zal ik de laatste zijn die protesteert. En deze rechter waarschijnlijk met mij.

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief