Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Aanklager Neurenberg en rechter Joegoslavië-tribunaal krijgen Erasmusprijs

erasmusprijsTwee prominenten uit het internationale recht kregen vrijdag de belangrijkste Europese cultuurprijs van prins Willem-Alexander. Deze Erasmusprijs legt de nadruk op humanistische waarden als tolerantie, pluriformiteit en kritisch denken. “Neurenberg” en het Tribunaal in Den Haag werden zo  op één lijn gezet.

Benjamin Ferencz en Antonio Cassese – twee sleutelfiguren in de ontwikkeling van het systeem van universeel strafrecht. Zo noemde Willem-Alexander in zijn toespraak bij de uitreiking van de Erasmusprijs aan de Amerikaanse en Italiaanse jurist. Ferencz (1920) was aanklager bij het Neurenberg-tribunaal. Over de berechting van de nazi-leiders verscheen onlangs een nieuw boek. De jonge aanklager Ferencz geloofde dat mensen alleen maar in een wereld van ‘tolerantie en mededogen’ konden leven als er wetten en regels waren die voor de hele wereld golden. Hier is een recent vraaggesprek met de Amerikaan te bekijken.

Na de prijsuitreiking beleefde de documentaire Nuremberg: Its Lesson for Today van Stuart Schulberg een ‘tweede première’. De film werd in Duitsland veel vertoond in het kader van de ‘de-nazificatiecampagne’, maar de vertoning ervan werd in de Verenigde Staten door de overheid verboden. De film werd door Sandra Schulberg (filmproducent, historicus én dochter van de regisseur) gerestaureerd en wordt in verschillende filmhuizen in Nederland vertoond.

De Italiaan Cassese was van 1993-2000 rechter bij het Joegoslavië-tribunaal, waarvan de eerste vier jaar als president. Hij maakte de procesregels en schreef in het Journal of International Criminal Justice dat hij in die tijd werd gedreven door een ‘zenuwslopen verlangne naar succes’. „Strafrecht is een van de meest beschaafde antwoorden op een oorlog”, zei Cassese nadat hij de Erasmusprijs in ontvangst had genomen. In deze opname geeft Ferencz zijn mening over de nieuwe tribunalen.

[youtube width="448" height="276"]http://www.youtube.com/watch?v=gbNzxdkIAjw&feature=player_embedded[/youtube]Op youtube is ook een kort filmpje (8 minuten) te vinden waarin wordt uitgelegd hoe de lijn van Neurenberg naar Den Haag loopt .

[youtube width="448" height="276"]http://www.youtube.com/watch?v=ka3yTfmyjAw&feature=player_embedded[/youtube]Hoe denkt u over de rol van internationale rechtspraak als oplossing van conflicten? En zijn het Neurenberg-tribunaal en het Joegoslavië Hof echt vergelijkbaar?

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding

Geplaatst in:
Staatsrecht
Strafrecht
Lees meer over:
mensenrechten
moord

1 reactie op 'Aanklager Neurenberg en rechter Joegoslavië-tribunaal krijgen Erasmusprijs'

W. Wilkens

Internationaal recht ter bevordering van de vrede en, achteraf, berechting van oorlogsmisdadigers heeft als zodanig een paar goed doelen. Omdat er geen internationale organen zijn die de toepassing ervan autonoom kunnen doorzetten, is zij echter in hoge mate politiek bepaald.
Dit leidt er niet zelden toe dat het recht erg selectief wordt toegepast.
Immers: het nieuws over het Joegoslavië-tribunaal wordt vooral beheerst door Servische oorlogsmisdaden, maar het is bijvoorbeeld angstvallig stil over de Kroatische misdadigers. Wat te denken van de misdaden in Dafur waarvan iedereen zich afwendde, toen zij zich aankondigden of de reacties op het Goldstone rapport van landen die de wereld ooit “save voor democracy” wilden maken?
Maar, ook wanneer men de naoorlogse berechting wat nauwkeuriger beziet, komt ook zij in een merkwaardig daglicht te staan, wanneer men bedenkt dat de VSA met behulp van het Vaticaan menige kampbeul (Barbie, Mengele) hebben laten ontsnappen om van hun diensten elders gebruik te kunnen maken in de strijd tegen het communisme.
Uiteraard kan men niet tot in het oneindige zuiveren, maar de naoorlogse Duitse politiek heeft wel erg veel prominente nazi-kopstukken op het toneel gehad.
Ook ook Nederland heeft niet zulke sterke papieren met zijn politiële acties en het toekijken in Screbrenica hoe moslims werden vermoord.

Een en ander neemt natuurlijk niet weg dat, zonder het onvermoeibaar ijveren van mensen als de twee laureaten, de aandacht voor vrede door recht in de wereld helemaal geen thema zou zijn geweest.
Dat is een verdienste waarvoor vandaag de dag terecht de aandacht wordt gevraagd.