‘Tijd van natuurlijk gezag rechter is voorbij’
De mooie tijd’ van het natuurlijke gezag van de rechter bij de burger ‘is voorbij’. Rechters moeten meer hun best doen om hun oordelen aanvaard te krijgen. De zaak Saban B. maakte duidelijk dat rechters meer rekening moeten houden met de impact van hun beslissingen. Gistermiddag trok de president van de Hoge Raad, Geert Corstens, conclusies uit twee ‘turbulente weken’ voor de rechtspraak.
In een toespraak voor de beroepsvereniging van rechters en officieren brak President van de Hoge Raad Corstens, een lans voor betere motiveringen en meer aandacht voor eventuele maatschappelijke reacties. Opvallend was vooral zijn constatering, voor het eerst, dat het vertrouwen in de rechterlijke macht bij de burger volgens hem afneem
Dat is een ‘serieus probleem’, dat deels wordt veroorzaakt door politici die zich ‘onbesuisd’ mengen in lopende rechtszaken. En deels door de toegenomen media-aandacht. Rechterlijke uitspraken worden niet steeds ‘zonder meer’ geaccepteerd. Als voorbeeld noemde hij de Deventer moordzaak, waarin de rechter de dader veroordeelde zonder dat het veel effect had op het publieke debat. Daar wordt nog steeds breed getwijfeld aan diens schuld. Lees hier de berichtgeving. Corstens vindt dat een zorgelijke ontwikkeling, maar ook een realiteit waar de rechters zich aan moeten aanpassen.
De kwestie van de verdachte mensenhandelaar Saban B. die van het Gerechtshof Arnhem een weekje met verlof mocht, greep Corstens aan voor een korte openbare les in communicatie. De rechter mag nooit bang zijn om een onpopulaire beslissing te nemen. Hij heeft de ‘plicht te mishagen’ als dat nodig is. En moet dus een verlof gunnen als dat rechtvaardig is, zo verdedigde hij de Arnhemse raadsheren.
Maar zij moeten ook weten wat ze doen en hoe dat zal landen. En dus voorbereid zijn op kritiek, op aanvallen, op reacties van groeperingen ‘die zich in de kou gezet zullen voelen’. Rechters moeten dus over maatschappelijke en politieke intuïtie beschikken en ‘een goed voorstellingsvermogen’. Als een rechter verwacht dat zijn beslissing omstreden zal zijn moet hij tijd, energie en inspanning besteden aan een goede motivering. Wie dat niet opbrengt brengt het vertrouwen in gevaar ‘dat zo broodnodig is om de centrale positie van de rechter te waarborgen’. Daarin lag de nodige kritiek besloten op de Arnhemse raadkamer, die de Saban B. uitspraak helemaal niet motiveerden.
Dat rechters overigens wereldvreemd zouden zijn wierp Corstens verre van zich. Er is geen beroepsgroep die de zelfkant van de samenleving zo goed kent als rechters. Weinigen zien meer dieven, verkrachters en moordenaars als zij. Over het plan van het kabinet om verlofbeslissingen voortaan aan gevangenis directeuren over te laten is Corstens niet enthousiast. ‘De rechter is bij uitstek aangewezen en in staat om onafhankelijk en onpartijdig dergelijke vaak lastige afwegingen te maken‘.
Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.<–>
