Rechtbank Den Bosch geeft OM keiharde terechtwijzing

De rechtbank Den Bosch verwijt het plaatselijk Openbaar Ministerie zeer ernstige beroepsfouten in een grote strafzaak. Daarbij heeft het OM ook de integriteit van de rechtbank in gevaar gebracht. De rechters verklaren de vervolging daarom niet ontvankelijk: een gewelddadige mensensmokkelbende gaat nu voorlopig vrijuit. Het OM is in hoger beroep.

Inez Weski

Deze zeldzame uitspraak deed de rechtbank gisteren na een hoog opgelopen conflict met het OM over de positie van een belangrijke getuige. Het OM weigerde herhaaldelijk de verklaring van deze beschermde getuige behalve aan de rechtbank ook aan de verdediging te geven, zoals wettelijk verplicht. Lees hier het vonnis van de rechtbank.

Ernstig inbreuk op beginselen

Belangrijk in het besluit van de rechtbank was het beginsel van 'equality of arms'  tussen staat en burger in het strafproces. Een verdachte moet er bijgevolg blind op kunnen vertrouwen dat hij over dezelfde stukken beschikt als de rechtbank. En dat was volgens de rechtbank hier niet het geval.

Een rechter zal pas een zaak niet ontvankelijk verklaren als er sprake is van een heel zwaar verzuim. Er moet sprake zijn van ernstig inbreuk op beginselen van een behoorlijke procesorde waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak is tekortgedaan.

Het OM had zich hier zo koppig en weigerachtig getoond dat het vertrouwen dat de verdediging mocht hebben ten aanzien van een eerlijke procesvoering, op onherstelbare wijze geschonden. Daardoor is volgens de rechtbank 'de integriteit van het Openbaar Ministerie aangetast.' En de rechtbank is zelf door het OM in een positie gemanoevreerd 'dat het risico is ontstaan dat tevens de integriteit van de rechtbank in twijfel zou kunnen worden getrokken'. Zoiets mag 'nimmer' gebeuren.

En verder heeft het OM 'de waarheidsvinding benadeeld'. In gewoon Nederlands: gelogen of feiten achter gehouden. Daardoor is de verdediging 'op onherstelbare wijze in haar belangen geschaad'. De belangen van de verdachte zijn 'grof veronachtzaamd'. Aan diens recht op een eerlijk proces is 'tekort gedaan'. Verder heeft het OM deze 'ernstige situatie niet onderkend'. Op de zitting hield het parket vol dat alles in orde was. En daarom koos de rechtbank voor de 'zwaarst mogelijke sanctie': niet ontvankelijkheid.

Opvallend in deze zaak is dat de advocaat van een van de verdachten in deze zaak Inez Weski is. Zij stelde in een vraaggesprek een jaar geleden op basis van jaren ervaring in de rechtszaal de integriteit van het 'perfide OM' ter discussie. Zij zei toen dat advocaten door het OM 'structureel belazerd' worden. Het lijkt erop dat de rechtbank Den Bosch haar in ieder geval in deze zaak gelijk geeft.

Lees hier een bericht op volkskrant.nl waarin advocaat Frank van Ardenne ervoor pleit 'falende officieren' te disciplineren.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Alleen reacties onder volledige vermelding van naam en initialen worden geplaatst.

Geplaatst in:
Strafrecht
Lees meer over:
advocatuur
eerlijk proces
integriteit

32 reacties op 'Rechtbank Den Bosch geeft OM keiharde terechtwijzing'

Herman de Bakker

Jammer dat er misdadigers vrij voor moeten komen, maar een voor de democratie heel belangrijke uitspraak. Nu maar hopen dat het OM hier lering uit trekt. Inez Weski, u heeft het Nederlandse volk een goede dienst bewezen!

Joop Schouten

Het valt mij steeds vaker op dat het OM en AIVD liegen, bedriegen, fouten maken en overdreven acties uitvoeren.
Als er bij deze ministeries zo vaak dingen fout gaan kun je denken aan een ingesleten bedrijfscultuur. Ik heb er daarom geen vertrouwen meer in.

Dit amateurisme en de ouwejongenskrentenbroodmentaliteit is zo groot dat er eigenlijk koppen moeten rollen.
Maar aangezien Guusje medeverantwoordelijk is kan zij geen actie ondernemen. Dit zou inhouden dat het kabinet kan vallen. En dat willen zij niet, er moet namelijk nog meer worden gegraaid en ‘vermarkt’.

(Als je bedenkt dat de VVD-er Fred Teeven uit één van deze toko’s vandaan komt is zijn overdreven en vaak agressieve gedrag wel te verklaren.)

M Kraak

Ik hoop dat het OM hier iets van leert. In eerdere bijdragen heb ik eenzelfde gedachtengang geuit & werd afgeblaft. Nu zal hetzelfde gebeuren maarja. Het is toch jammer dat bepaalde mensen vinden dat een veroordeling prevaleert boven de rechtsgang.

Helena Kats

Hoe zit het eigenlijk met het rechtsgevoel van de slachtoffers van deze gewelddadige mensen/drugssmokkelbende?

Doet al het overige bewijsmateriaal er niet meer toe?

Robert Noorlander

Als iets mijn rechtsgevoel, en mijn vertrouwen in ons rechtssysteem, aantast, is het wel dat nu al zo vele keren rechters mensen vrij uit laten gaan, die het ten laste gestelde weliswaar duidelijk hebben begaan, maar waarbij het OM niet aan de vormvereisten voldeed.

Hier zijn de details over een getuige, waarvan het OM denkt dat die bescherming verdient, niet overhandigd aan de advocaten van de misdadigers. Tsja, waarom zou dat nu zijn?

Maar het is niet het OM, dat hiermee in de eerste plaats wordt getraft. Het is de maatschappij als geheel, en de ordelievende burgers daarin in het bijzonder.

(Zie verder: Hell’s Angels, Holleeder/Endstra/enzovoort voor minstens tien jaar, praktisch ALLE witteboordcriminaliteit, enz.)

M vd Linden

Als er fouten gemaakt worden, moet daar iets aan gebeuren. Uiteraard. Dat als gevolg van die fouten (terwijl andere deugdelijke bewijzen aanwezig zijn) o.a. vele geheel onschuldige vrouwen dagelijks vitale risico’s blijven lopen, is onacceptabel en heeft niets te maken met onze al dan niet bedreigde democratie. Excuseer me voor het woord: advokatengelul.

p. frentrop

Het ware beter indien fouten van het openbaar ministerie leiden tot straffen van de betreffende functionarissen. Maar niet tot het vrijuit laten gaan van de verdachten. Omdat
1 Slachtoffers op deze manier benadeeld worden
2 De maatschappij gevaar loopt door los lopende potentiele boeven
3 Het gevaar bestaat dat het OM bewust fouten maakt, indien zijn medewerkers bedreigd worden. Dit laatste zou tenminste onderzocht moeten in dergelijke gevallen.

Niek Heering

Op NRC Expertblogs staat vandaag op de website hiernaast nog een juridische uitspraak in de rubriek Geld, n.l. een recente van de Hoge Raad: “Weduwe eist Nederlandse uitkering.” Ik stel voor deze uitspraak daar ook ter discussie te stellen, onder dezelfde nettiquete-voorwaarden als hier.

W. van der Kooi

De beroepschauffeur die, ook onopzettelijk, een verkeersovertreding begaat kan rekenen op een sanctie. De caféhouder die bij sluitingstijd nog niet alle klanten uit de zaak heeft kunnen werken evenzo.
Zou het niet rechtvaardiger zijn als ook officieren van justitie strafrechtelijk vervolgd worden (natuurlijk niet door hun collega’s!) na het maken van ernstige fouten, zoals in de onderhavige zaak? Waarom gaan ambtenaren vrijuit als zij in hun functie de wet overtreden en wordt de burger bestraft?

Martin van de Wardt-Olde Riekerink

Inderdaad doet het overige bewijsmateriaal er niet meer toe als de rechtsorde zelf in gevaar komt.

Als er geen rechtsorde (een moeilijk woord voor vertrouwen van de gemiddelde burger in het handhaven van de wet) meer is, dan is de legeitimiteit van de overheid in het geding. Dat belang prevaleert terecht boven het belang van de slachtoffers, daderes, OvJ’s en andere betrokkenen in een enkele zaak, hoe perfide de gepleegde misdaden ook mogen lijken.

De volgende stap is immers dat u samen met ons allen niet meer kunt rekenen op een gelijke behandeling voor de wet, waardoor iedere aanraking met justitie per definitie een angstige aangelegenheid vol willekeur zou worden.

Ik wens geen ziel op aarde zoveel macht toe als OvJ’s nu naar zich toe lijken te willen trekken, er zijn te veel voorbeelden van gecorrumpeerden.

Anton Ehren

Er vonden in het verleden wel meer niet-ontvankelijkheidsverklaringen van rechtbanken jegens het OM plaats. Daarmee werd door de rechterlijke macht terecht een duidelijke grens getrokken: met fair play volgens de regels van het strafrecht kan en mag niet de hand worden gelicht. In deze case van een geweldadige vorm van mensenhandel echter wel heel erg zuur. Juist daarom rijst de vraag hoe dit zo heeft kunnen lopen. Naar verluidt heeft het OM in dit geval zelfs nadrukkelijke sommaties van de rechtbank naast zich neergelegd. Dit is absurd, moet niet kunnen ! Niet valt uit te sluiten dat het OM goede redenen had voor zijn gedrag, maar het kan niet zo zijn dan procesprocedurele verschillen van mening tussen OM en rechtbanken worden uitgevochten over de rug van slachtoffers en samenleving. Het is van tweee-en een: ofwel ook het OM schikt zich naar bevelen van de rechtbank, ofwel het wordt hoog tijd dat er een vorm van rechterlijk scheidsrecht voor dit soort geschillen wordt gecre-eerd. Want wat hier is gebeurd, is hoogst fnuikend voor het vertrouwen in de doelmatigheid van de rechtspraak.

H. Herder

Ook de overheid is net als het bedrijfsleven en personen (vaak) crimineel, bepaald niet heilig dus!
Het is goed dat de rechters ook naar de overheid toe kritisch zijn.
Verder het volgende: als er geen vertrouwen en respect meer is in de rechters dan houd de rechtstaat op te bestaan.
Overheid pas dus op en wees niet eigenwijs maar verstandig.
Overheid trek leer uit deze uitspraken en doe je werk behoorlijk en ga niet altijd en/of vaak (zo kinderachtig?!) in hoger beroep.
Deze, vaak naar ik vermoed, uit persoonlijke trots ontstaane akties van de betreffende abtenaren (mensen welke in dienst zijn van de overheid), zijn ergelijk en kosten de gemeenschap (lees de mensen en het bedrijfsleven) erg veel van hun (belasting)geld.
Leer van je fouten en werk effectief!!

Helena Kats

Nee, proportionaliteit is in deze zaak ver te zoeken.

Naar mijn mening had de rechtbank andere middelen kunnen gebruiken om haar standpunt aan het OM over te brengen, bijvoorbeeld door de gegevens die zij in haar bezit had aan de verdediging over te dragen (dat is toch het principiele punt wat hier gemaakt wordt) of door de verantwoordelijke officier van de zaak te laten halen in plaats van het OM niet ontvankelijk te verklaren in deze zaak.

Niet alleen wordt het vertrouwen in de rechtsorde geschaad door deze kamikaze actie van de rechtbank bij de slachtoffers maar uiteraard ook bij de getuigen, de opsporingsambtenaren en medewerkers bij het OM die wel integer hun werk doen.

Dit had echt op een andere wijze opgelost kunnen worden. Het is een illusie dat de verdachte(n) vanaf nu een deugdzaam leven zullen gaan leiden en onze samenleving zullen gaan verrijken met hun goede daden.

Harm Dost

Stel een coffeeshophouder gaat op vakantie naar Spanje en dit komt ter ore van het OM. De OvJ tipt een Duitse collega en stelt hem in het geniep dossiers ter beschikking, ten dele met strafzaken die al afgedaan zijn. (Duitsland erkent slechts uitspraken van de eigen justitie dus geldt het “ne bis in idem” niet)

Het Duitse OM beschuldigt de man ten onrechte van export van cannabis naar Duitsland en laat hem in Spanje oppakken en uitleveren naar Duitsland.

Eenmaal in Duitsland wordt het exportgedeelte van de aanklacht ingetrokken, maar de man wordt toch veroordeeld, voor de tweede keer wel te verstaan, tot 10 jaar(!), nu op grond van het in Duitsland geldende universaliteitsbeginsel mbt de handel in verdovende middelen.

Het Nederlandse OM ontkent in alle toonaarden dat er “rechtshulp” is verleend, maar valt uiteindelijk door de mand. Door dreiging met een kort geding wordt de Nederlandse regering uiteindelijk gedwongen -dat doen ze echt niet vrijwillig- om deze “rechtshulp” ongeldig te verklaren.

Het artikel vermeldt dat Inez Weski een jaar geleden op basis van jaren ervaring in de rechtszaal de integriteit van het ‘perfide OM’ ter discussie stelde.

Vertel mij wat, ik weet er alles van.

Natuurlijk heeft een dergelijke ervaring óók niet tot gevolg dat je een deugdzaam leven gaat leiden en als ze nu niet weten waar ze met die jongens uit Guantanamo naar toe moeten, dan kan ik me daar wel iets bij voorstellen.

PS: De Nederlandse officier van justitie kreeg kort daarop promotie. Wie vertrouw op de integriteit van justitie, heeft het verschrikkelijke nieuws alleen nog niet gehoord.

M.J.Martens

Bij erg veel slachtoffers van deze bendeleden prevaleert tóch een veroordeling van de “verdachten” bóven de rechtsgang. Of heeft u liever dat beroepsmisdadigers nógmaals slachtoffers maken ?!

Deze mening heerst blijkbaar bij lieden die niets van criminelen hebben te duchten.

En dus: gaan beroepssadisten dankzij de filosofie van weltfremde burocraten vrijuit. Net als in 1945 !

Veerle van Aspen

Je gaat ervan uit dat de rechtbank de bevoegdheid toekomt om ‘een officier van de zaak te laten halen’. Dat is iets dat de rechtbank uiteraard niet kan. In de wet is omschreven wat de rechtbank in dit soort gevallen kan doen, en de uiterste sanctie die haar toekomt is: het niet-ontvankelijk verklaren van het OM. De belangen van de slachtoffers in een individuele strafzaak prevaleren niet altijd boven grote algemene belangen, zoals in dit geval: het belang van een integer OM waar de samenleving van op aan kan, zonder te hoeven vrezen voor onheuse praktijken die ertoe leiden dat het vertrouwen in de rechtsstaat wordt geschaad.

C.Oskam

Natuurlijk is de uitspraak een grote terleurstelling voor de slachtoffers,maar daar staat tegen over dat wij in onze Nederlandse Rechtsstaat kunnen vertrouwen op het oordeel van de onafhankelijke Rechter die de Wet toepast en niet wat vaak gesuggereed word met het OM onder één hoedje speelt.
C.Oskam IJsselstein.

klaas wildschut

Het gaat hier om schending van de meest basale uitgangspunten van een strafproces. Als die uitgangspunten veronachtzaamd worden, staat de deur open naar ongelijkheid voor de wet, een OM dat naar believen een (belastend) dossier in elkaar flanst, willekeur en dictatuur. Hulde aan de rechtbank!
De rechtsgang móet zuiver gehouden worden en als daardoor mensen vrijuit gaan, dan is dat maar zo. Uit alle macht toch willen veroordelen is veel en veel schadelijker voor de maatschappij.

A. Hendriks

Welk een treurig stemmende naïviteit in het gros van de bovenstaande reacties. Het verloederingsproces van de Nederlandse rechtsstaat is al decennialang aan de gang. Fouten? Nee, bedrog! Vergissing? Nee, opzet! Het OM voldoet aan de definitie van een Criminele Organisatie.

De lijst van al of niet opzettelijke blunders, malversaties en dwalingen is veel en veel langer dan dat handjevol stupiditeiten dat de gewone burger allang duidelijk was – behalve dan het OM en in hun kielzog rechters, topambtenaren, ministers, journalisten en politici, die er alles aan gedaan hebben om zelfs die evidente zaken zo lang mogelijk te ontkennen dan wel te verdoezelen.

Alles staat en valt met het vertrouwen in oprechtheid en doelmatigheid. Dat is volledig weg.
Zachte heelmeesters maken en maakten stinkende wonden. De enige remedie die Nederland nog rest is vervolging van de bedriegers en leugenaars, hun eventuele ontslag en detentie.

O ja, misschien wordt het hier en daar leden van de Tweede Kamer duidelijk: de instelling van een Onafhankelijke Revisie Raad is een eerste vereiste in het van alle zijden nog steeds tegengewerkte herstelproces van de rechtsstaat.

dirk van tilborgh

als het o.m. niet wat meer macht krijgt,dan word Nederland geregeert door criminelen en gladjanussen die zich advocaat noemen,als je een boef bent zorg altijd ervoor dat je het telefoon nummer van je advocaat bij je hebt,dan komt het wel goed!

r kloen

Waarschijnlijk wordt bij het OM met de verkeerde maat gemeten. Als je (de mensen bij) het OM beoordeelt naar het aantal gewonnen zaken, dan werk je als overheid “foul play” in de hand. (zie ook wat er gebeurt bij banken, overig bedrijfsleven, semi-overheid etc.)

De overheid (en de maatschappij) moet beseffen dat sommige prestaties zich niet laten meten in tastbare kengetallen. En dat er gekeken moet worden naar wat het OM bijdraagt aan de rechtsstaat en de veiligheid in de maatschappij.

M.J.Martens

Basale uitgangspunten van strafprocessen in Nederland garanderen ook de rechten van de moordenaar, daar ben ik het mee eens.

Maar als ik goed begrijp, heeft de O.v.J moeite met het uitdelen van naam en adres van één getuige een de advocatuur. Gezien de bedroevend lage kwaliteit van deze lieden – niet inzake het pleiten maar vanwege de soms (onzichtbare) belangenverstrengeling met de onderwereld – is de kans groot dat getuigen worden vermoord zodra de advocaat de naam heeft.

Het is niet voor niks dat de enige immigrant die de Islam van binnen kent – Hirsi Ali – in Nederland niet veilig is evenals andere kritici van dat Oosters politiek systeem.

P.H. Schim van der Loeff

Ik heb mij altijd erover verbaasd dat leden van het OM “magistraten” zouden zijn. Zij zitten – mèt de rechters – op het verhoog en komen door dezelfde deur de zaal binnen. Met deze uitspraak is duidelijk dat er aan die magistratelijkheid van de leden van het OM een einde dient te komen. Zij zijn procespartij, net als de verdachte. Zij zouden net als de advocaat en verdachte naast elkaar tegenover de rechter moeten staan (de èchte magistraten – meestal) nèt als in Amerika – waarvan ik overigens andere aspecten van het strafproces(recht) bepaald niet in Nederland wil zien overgenomen!
En inderdaad: officieren moeten leren excuses te maken voor hun (vaak ernstige) fouten, en ze moeten gestraft kunnen worden, en dan NIET door promotie. ‘t Zal ze leren om zich boven de Wet te wanen.
Overigens: ook rechters zouden gestraft moeten kunnen worden (door de HR) als ze grove fouten maken zoals dat is gebeurd in de Rotterdammer parkmoord en de Puttense moordzaak enz. Wellicht in een eerste geval door een waarschuwing of berisping, maar bij recidive uiteindelijk door ontslag. Onafhankelijkheid van de rechterlijke macht is een groot goed, maar als dat bij herhaling of opzettelijk misbruikt wordt dan moeten die paar rotte appelen uit de mand worden verwijderd.
Ook artsen kunnen uit hun beroep gezet worden, evenals advocaten, waarom dan rechters – in grove gevallen – dan niet?

Harm Dost

Natuurlijk kan het in bepaalde gevallen nodig zijn om getuigen te beschermen, maar sommige reageerders schijnen niet te beseffen wat de motor achter dit proces is en hoe ver dit kan gaan.

Om het verwijt hard te maken dat ik met import/export te maken had, werd een Italiaan opgevoerd, die transporten voor mij zou uitvoeren. Mijn advokaat kwam er al gauw achter dat de man in het genoemde tijdsbestek in München in de gevangenis zat. Zelfs dit maakte geen enkele indruk op de rechter. (Echt waar!)

In mijn correspondentie (die natuurlijk gelezen werd) stelde ik voor om deze Italiaan op te zoeken. Nee, niet om hem de mond te snoeren, maar in gezelschap van een jounalist van de “Nieuwe Revu”, voor het geval de rechter in hoger beroep dit zou bekrachtigen. Als laatste redmiddel, om te zorgen dat justitie uiteindelijk gedwongen zou zijn om het gehele proces te herzien.
Dat werkte.

De genoemde officier van justie heeft in Arnhem ooit de gehele winkelvoorraad van een headshop in beslag laten nemen. Natuurlijk moest justitie die ooit wel weer teruggeven, maar daar ging wel meer dan 6 jaar overheen.

Hij legde ook verklaringen in de krant af van het type: “Gratis harddrugs op demonstratie”, omdat daar spacecake werd aangeboden. Dit motiveerde hij later met de redenering dat het niet meer ging om “het gebruikelijk vast mengsel van hennepbestanddelen” (de wettelijke omschrijving van hasj).

Inderdaad, er zat boter, meel, suiker en eieren bij.

Wat R Kloen stelt is volledig terecht, want dit gedrag van het OM (en de politie) werkt uiteindelijk slechts een straatvechtersmentaliteit in de hand, zelfs binnen de advocatuur: uiteindelijk mag alles. Zoals in de oorlog het eerste slachtoffer de waarheid is, is dat ook hier het geval.

Weinig mensen schijnen te beseffen dat hogere straffen(onder andere)ook een grotere bereidheid tot het toepassen van geweld met zich meebrengt.

Zoals weinig mensen schijnen te beseffen dat juist het verscherpte vervolgingsbeleid van softdrugs de verharding (laat ik het “criminele commercialisering” noemen”) van de markt ten gevolge heeft gehad.

Dit soort “beleid” treft eerst de hobby-isten en degenen die volledig openlijk (want uit ovetuiging) handelen en als laatste degenen die commercieel voordeel behalen uit de hogere prijzen en bereid zijn om daarvoor extreme “veiligheidsmaatregelen” te treffen.

Het voert te ver om hier een uitvoerige analyse te plegen van wat er precies aan de hand is, maar ik hoop dat mijn opmerkingen de fantasie een beetje aan het werk zetten. De strafrechtpleging in Nederland is in sommige opzichten beslist de verkeerde richting in geslagen.

Klachten over misbruik van bevoegdheden halen in vele gevallen niets uit, ook niet bij de ombudsman, eenvoudig omdat het bewijs niet te leveren valt. Als het er om gaat om de eigen huid te redden liegen ze bij justitie nog harder als alle criminelen bij elkaar (want ze weten precies waar ze op moeten letten).

Ik heb “dagrapporten” in handen gehad, waar je de lijntjes van het plakband als het ware in kon zien.

Zelf ben ik na een “carriere” van meer dan 25 jaar naar het buitenland verhuisd, omdat je absoluut geen respons krijgt op wat je zegt of op wat je doet, als is het nog zo duidelijk of “verstandig”(dat hoop je tenminste), maar steeds dezelfde “pavlov-reacties”.

Dan kun je beter iets heel anders gaan doen, en dat lukt alleen op een plek waar ze nog nooit van je gehoord hebben.

Paul Kirchhoff

Er is een verschil tussen leden van het OM die door een onachtzaamheid een fout maken waardoor een het OM in een strafproces niet ontvankelijk wordt verklaard en leden van het OM die bewust feiten verdraaien, manipuleren met bewijslast etc.
Dat doet het OM niet alleen, daar zijn ook opsporingsambtenaren bij betrokken.

In dat geval heb ik er geen moeite mee deze lieden aan te merken als leden van een criminele organisatie.
Daar past zonder enige twijfel strafvervolging bij met zware sancties.
Sinds persoonlijke belangen bij leden van het OM een steeds grotere rol gaan spelen wordt de rechtsstaat in haar funktioneren ernstig bedreigd.

Hoe is het mogelijk dat deze lieden zich niet realisren dat door hun gedrag schuldigen vrijuit gaan, dat waarheidsviding belangrijker is dan een veroordeling?
Wanneer dit de beroepsopvatting kenmerkt van opsporingsdiensten en het OM is de rechtsstaat in ernstig gevaar.

Fred van Overbeeke

Wat leven we qua rechtspraak toch in een opmerkelijk tijdsbestek. Neem nu het Openbaar Ministerie. In het verleden moest er wel iets hemeltergends gebeuren wilde een rechterlijk college een officier afvallen. Ze zaten immers in hetzelfde gebouw, hadden dezelfde opleiding genoten, en peuzelden gezamenlijk een broodje, en dronken een slokje. Natuurlijk bleven er scheidsmuren bestaan, maar de indruk dat de rechter wel erg veel door de vingers zag van de officier was zeker niet altijd ongerechtvaardigd. Integendeel. Dankzij die sfeer van magistraten-onder-mekaar kon het OM zich veel fouten en manipulaties veroorloven zonder dat daar een sanctie op werd gesteld.

Zo rond 1980 toen het OM steeds weer op negatieve wijze in het nieuws kwam, is de Hoge Raad zich er mee gaan bemoeien. De Raad wilde een zware reactie als de vervolgingsbeslissing de toets der kritiek niet kon doorstaan: hij verklaarde het OM in zo’n situatie dan niet ontvankelijk in de vervolging. Later, in 1995 is dit gepreciseerd omdat het nu eenmaal een diep in ons rechtsstelsel ingrijpende sanctie is. De niet-ontvankelijkheid van het OM mag sindsdien alleen toegepast worden indien ‘doelbewust of met grote veronachtzaming van de belangen van de verdachte’ aan diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak was tekortgedaan.

Waarom schrijf ik dit hier? Welnu, in mijn inmiddels verouderde Minkenhof (de Nederlandse Strafvordering, 1999) wordt nog geruststellend aangegeven: “Dit zal zich niet gauw voordoen”. En zelfs de nieuwste editie van 2006 die ik raadpleegde, vermeldde deze optimistische verwachting nog steeds, alsof de hooggeleerde bewerker van het handboek zich doodgewoon niet kon voorstellen dat de magistraten van het openbaar ministerie zich dermate onbehoorlijk, soms zelfs onbeschoft zouden gedragen dat het niet-ontvankelijk verklaren schering en inslag zou worden. Rechters accepteren tegenwoordig die sjoemelende en hun plicht verzakende officieren niet meer. Want dát is de conclusie die je kan trekken als je de ontwikkeling van de afgelopen drie, vier jaren nagaat. Wie de moeite neemt te grasduinen in de website Rechtspraak of googelt op trefwoorden zoals ‘niet ontvankelijk’ zal op zijn minst schrikken, tenminste dat overkwam mij, over de grote hoeveelheid zaken die op die ergerniswekkende manier inmiddels zijn beëindigd. Let wel, hier zijn dus verdachten van veelal ernstige misdrijven vrijuit gegaan zonder dat er ooit tot een uitspraak van de rechter, een vonnis, is gekomen. Daar word je niet een klein beetje mismoedig van.

‘Oh sorry, vergeten…’
En dan gaat het niet alleen om de niet vernietigde telefoontabs en de leugenachtige verklaringen daaromheen, zoals bij de volkomen mislukte vervolging van de Hell’s Angels, of de Tulpenbollen-affaire voor de rechtbank Den Haag (maart 2009), of de miljoenenzwendel met btw-afdrachten in Maastricht (juni 2009), maar ook om anderssoortige zaken waar het openbaar ministerie doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte (maar vergeet niet: óók van de betrokken slachtoffers voor wie een eventueel strafvonnis voor enige genoegdoening zou kunnen zorgen) gehandeld heeft, of juist helemaal niets heeft ondernomen. Neem zo’n minder opzienbarende zaak als die van de beleggersclub D’n Anwas waar eerst de rechtbank Zutphen de niet-ontvankelijkheid uitspreekt, en vervolgens ook het Hof Arnhem (december 2008). Het OM vergeet in deze mini-casus maar even de termijnen voor het beroep, vergeet gemakzuchtig negen maanden lang de betrokkenen te melden waarom beroep wordt aangetekend, en vertoont zowel in eerste aanleg als daarna een ontstellend gebrek aan activiteit… Het treurigstemmende relaas is hier beknopt te lezen: http://juridischdagblad.nl/content/view/7637/1/ .

Om het niet te lang te maken, spreek ik tot slot als mijn indruk uit – net als de andere inzenders hierboven – dat er iets ernstig mis is binnen het openbaar ministerie, en dat als de wetgevende macht niet snel zorgt dat er andere doeltreffender en rechtvaardiger rechtsmiddelen beschikbaar komen voor de rechterlijke macht dan uitsluitend de sanctie van het ‘niet-ontvankelijk’ verklaren, er binnen afzienbare tijd heel wat criminelen als vrij mens de rechtszaal zullen verlaten. Terwijl dan de rechter gefrustreerd achterblijft, zich afvragende hoeveel kostbare uren hier niet nutteloos zijn besteed en hoeveel jaren celstraf hier niet de deur uitwandelen, stappen advocaat en cliënt gezellig babbelend in de auto. Ze vragen zich af hoe groot het bedrag van de schadeclaim is die ze zullen gaan indienen. Want ja, het eerste gesteggel over het schadebedrag voor de Hell’s Angels met minister Hirsch Ballin is inmiddels al van start gegaan.

klaas wildschut

Ik lees hierboven de bewering dat ‘de advocatuur van bedroevend lage kwaliteit is’. Ik geloof niet dat het zo erg gesteld is met de rechtspleging; er zijn wat (straf)advocaten regelmatig in het nieuws die er dubieuze cliënten op na houden, de rest lijkt mij prima in orde. En zelfs een dubieuze cliëntenportefeuille wil nog niet zeggen dat die advocaten zich ook mengen in de schimmige zaken van de onderwereld. Als je even nadenkt weet je toch dat je daar niet in verzeild wilt raken, en een normale advocaat moet met legaal werk ook wel in zijn levensonderhoud kunnen voorzien. Hetzelfde geldt overigens voor het OM: op een paar strebers na, die zich persoonlijk lijken te verbinden aan de strijd tegen criminaliteit, is het OM een integere organisatie. Het is die streberigheid die een gevaar vormt voor de integriteit, precies daarom moet ook de ovj niet als partij in een proces worden beschouwd, maar als een magistraat, die namens de Staat een vervolging instelt.

Paul Kirchhoff

KLaas Wildschut heeft wel een heel erge optimistische om niet te zeggen naieve kijk op het functionerenvan het OM.
Zolang het enige gevolg voor blunderende OvJ’s en AG’s een aantrekkelijke promotie is zal er niets veranderen aan de zieke mentaliteit om ten koste van de meest elementaire beginselen van behoorlijke rechtspraak zaken te winnen.

Niet alleen glashard liegende leden van de staande magistratuur maar ook opsporingsambtenaren die dit spel meespelen zijn er de oorzaak van.

Mevrouw Weski schetst een onluiserend beeld van wat er in Nederland voor rechtspraak moet doorgaan.
Als ernstig bij effect van die praktijk blijkt steeds weer dat alleen kapitaalkrachtige verdachten in staat zijn behoorlijk verweer te voeren tegen het OM en de opsporingsdiensten.
Om het drama compleet te maken is er nog het Nederlands Forensisch Instituut dat regelmatig het nieuws haalt door blunders en slordige omgang met zeker gestelde sporen.
Een beetje bananenrepubliek zou terecht erg trots zijn op dit justitieel apparaat.

Johan Tool

Het lijkt mij dat de enige reactie die de burger nog rest het electoraal afstraffen van de politieke partij van de verantwoordelijke minister is die dit soort geknoei met de mantel der liefde bedekt.

W. Seffelaar

Iemand die er naar mijn bescheiden mening verstand van had heeft mij lang geleden uitgelegd waarom vormfouten, in feite een van de vele vormen van bescherming van de verdachte in het strafrecht een rol spelen.
Het is een overblijfsel uit de tijd dat de verdachte een analfabete, kansloze, straatarme verschoppeling was, die slecht of helemaal niet uit zijn woorden kon komen en erg onder de indruk was van de OvJ en de rechters, die hoogopgeleid en deskundig waren.
Anno 2009 is de verdachte vaak hondsbrutaal, gelijk of beter opgeleid dan zijn opponenten en hij wordt bijgestaan door advocaten die slimmer, sneller en deskundiger zijn dan het OM, een enkele uitzondering daargelaten. De rollen zijn dus omgedraaid, maar de verdachte heeft nog steeds de ouderwetse onnodige bescherming.
Als het zo doorgaat wordt de kwaliteit van onze rechtsstaat niet meer bepaald door het aantal veroordelingen maar door het aantal zeperds van het OM.Dit als positief zien is een vorm van geestelijk massochisme.

Jan Muters

Er komen door dit soort zaken geen misdadigers vrij. Erger is dat er misdadigers vrij blijven. Misdadigers in de vorm van blunderende frauderende staatscriminelen zijnde een groot deel van de officieren van Justitie.

Luc Peeters

Ben het helemaal eens met Robert Noorlander. Niet het OM wordt gestraft bij dergelijke fouten die het maakt, maar de maatschappij als geheel. Dat is moeilijk een rechtvaardig beginsel te noemen. Het ‘ne bis in idem’ principe moet worden verruimd zodat wanneer er fouten worden gemaakt een verdachte toch nog kan worden vervolgd. En daarmee hoeven we echt niet direct de hele rechtsstaat af te breken.

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief