Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Supreme Court-rechter Sotomayor bleef overeind bij hoorzittingen in Senaat VS

De Amerikaanse rechter Sonia Sotomayor heeft haar mondeling examen bij de Senaat deze week zonder veel problemen doorstaan. Amerikaanse media verwachten dat haar voordracht voor de Supreme Court volgende week bij stemming zal worden aanvaard. Een selectie beelden van vier volle dagen hoorzittingen.

De politieke controverse rond haar voordracht ging over ras, afkomst en positieve discriminatie. Niet over haar juridische kwaliteiten. Dat bleek ook uit de lijst getuigen die werden opgeroepen. Voor het eerst bij een hearing voor een supreme court benoeming domineerden daarin niet de juristen. Er kwamen brandweerlieden getuigen die geen promotie kregen omdat voor het examen te weinig minderheden slaagden. Ook burgemeesters, sportlieden en anderen die met rechter Sotomayor te maken hebben gehad, kwamen opdagen. Op Youtube is het allemaal te vinden.

De stemming bij de hoorzittingen bleef over het algemeen welwillend. Zij werd door Democraten en Republikeinen herkend als voorbeeld van de Amerikaanse droom: een Portoricaanse die opgroeide in de Bronx, New York, haar vader jong verloor en opgevoed werd door haar moeder die als verpleegkundige het gezin overeind hield.

Hier de beelden van Sotomayors inleiding, met opnames van haar moeder die een traantje wegpinkt.

Centraal in het debat stond de vraag wat zij had bedoeld met een alinea in een toespraak voor studenten in Berkeley waarin zij zei dat een ‘wise latina woman with the richness of her experience’ betere beslissingen zou nemen. Zij leek te benadrukken dat mensen met een etnische of raciale identiteit daardoor beinvloed worden bij het wijzen van een vonnis. Met als implicatie dat als er maar genoeg vrouwen, zwarten, latino’s rechter worden dat een positieve invloed heeft op de Amerikaanse rechtspraak. In deze beelden legt ze uit dat ze niet goed werd begrepen.

In de volle vier dagen die de Senaat aan haar benoeming besteedde, hield ze zich aan het recept voor aanstaande Supreme Court-rechters: respectvol moeilijke vragen omzeilen en je niet uit de tent laten lokken.

Op het lawblog van de Wall Street Journal geven drie buitenstaanders hoofdzakelijk positieve recensies van haar optreden. Algemene teneur: Sotomayor hield zich aan de zuivere leer. Een rechter moet de wet toepassen en uitleggen. Maar niet proberen om zelf de wet te schrijven.

Is het te overwegen de hoogste Nederlandse rechters ook in het openbaar te ondervragen?

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige vermelding van naam.

Geplaatst in:
Staatsrecht
Lees meer over:
discriminatie

10 reacties op 'Supreme Court-rechter Sotomayor bleef overeind bij hoorzittingen in Senaat VS'

Peter Kraus

De politieke controverse rond de voordracht van Sotomayor had beslist geen betrekking op haar ‘ras’ of afkomst. Waar haalt de heer Jensma dat vandaan? Sommige Democraten, in de ban van identity politics, zouden dat misschien wel willen, maar Sotomayor is voor deze zittingen zo goed door het Witte Huis voorbereid dat die ze tot nu toe niet in dergelijke valkuilen terecht kwam. Wel gaat het om affirmative action, hoe zij daarover denkt, en welk effecten dat heeft op haar uitspraken. Met die uitspraken over “wise Latinas”, die het allemaal beter zouden kunnen, heeft zij zich in mijn ogen gediskwalificeerd voor het ambt waarvoor ze is voorgedragen. Ze probeert nu te doen voorkomen dat ze verkeerd is begrepen, maar het staat gewoon expliciet in artikelen die ze vroeger heeft geschreven. Rechter Clarence Thomas, ook een lid van een etnische minderheid, zou nooit zeggen dat hij het als zwarte Americaan allemaal beter weet omdat hij zwart is. Rechter Thomas zegt zelfs openlijk dat affirmative action hoogstwaarschijnlijk ongrondwettelijk is. Een man naar mijn hart.

Indien de huidige trend van het bedrijven van politiek door leden van het Hooggerechtshof voortduurt, valt het misschien te overwegen om de leden voortaan maar te laten kiezen door het volk. President Hoover benoemde indertijd nog een Democraat (Cardozo) als opperrechter, maar dat was een van de laatste benoemingen waarbij politieke voorkeur geen rol speelde. Sinds Roosevelt uitgebreid misbruik maakte van zijn nominatierecht, is de klad gekomen in het benoemen van eminente juristen en wordt er allereerst gekeken naar de politieke voorkeuren van de kandidaat. Daarmee is het Hooggerechtshof eigenlijk een politiek orgaan geworden, en politieke organen dienen te worden gekozen.

Van de Nederlandse situatie weet ik veel minder, maar is het niet zo dat de Hoge Raad een informeel cooptatiesysteem kent, en dat de leden door de Kroon worden benoemd? Wie zou dan waarover moeten worden gehoord? Indien openbare ondervragingen van kandidaten niet worden gevolgd door een stemming over de kandidaat in de volksvertegenwoordiging, lijken zulke ondervragingen mij verspilling van tijd. Aan het begin van de jaren ’60 van de vorige eeuw kreeg de Nederlandse Hoge Raad nog een President die indertijd door Seyss-Inquart was benoemd. Dat is geen enkel probleem in een land dat geen echte democratie is, en waar benoemde regenten de dienst uitmaken.

m.bosma

Nee, zolang rechters in Nederland wetten niet mogen toetsen aan de Grondwet heeft dit geen zin.

Cees Voorn

Ik ben verre van een expert op het gebied van recht, maar heb wel met belangstelling gelezen over de ‘ruzie’ die is onstaan tussen enkele rechts psychologen en rechters in zake Holleeder. De rechter kreeg het verwijt niet maatschappelijk betrokken te mogen zijn, maar het dat wel is. Dit zou dan mee kunnen wegen in het vonnis.

Het is in mijn ogen een goed idee om (toekomstige) rechters publiekelijk te bevragen om te zo een beter beeld te krijgen over de gedachtengang van een rechter.

Mw.G. Vis

Als iemand met ervaring (arbeidsrecht) weet ik dat een rechter hier in ons eigen land niet boven de partijen staat maar vaak de smet van partijdig met zich mee draagt. Desondanks worden deze figuren bevordert.
Eigenlijk zou goed onderzoek naar maatschappelijke houding eerder regel dan uitzondering moeten zijn.
Of dit direct publiekelijk moet zoals in de V.S. betwijfel ik. Maar met een gemengd forum van juristen en niet rechtskundigen moet het mogelijk zijn de rotte appels te verwijderen.

Harry Brockhus

De Amerikanen kennen een mooi spreekwoord: “If it ain’t broke, don’t fix it!” Dat lijkt me mooi van toepassing op het Nederlandse systeem van rechters benoemen. Niet iets om de wetgevende macht mee lastig te vallen. En zeker niet iets om uit te knokken in het licht van onze onvolprezen publieke media. Stel je voor: de opperrechter als figurant in een breinloze tv-show als RTL Boulevard. Het gaat m.i. al veel te ver dat bij gerechtelijke uitspraken steeds vaker de naam van de rechter wordt vermeld in de media.
En rechters laten verkiezen? Laten we dat evenmin willen. Een volk dat gek genoeg is om van Pim Fortuyn een nationale held en van de PVV de grootste partij van het land te maken, kun je beter niet te nauw betrekken bij zulke belangrijke beslissingen. Nee, dan liever de macht gelaten bij de (welwillende) benoemde regenten die ons land al decennialang op redelijk voortreffelijke wijze besturen. Niet zo democratisch, inderdaad, maar wel zo praktisch.

H. Brust

De rechter staat hier niet terecht. De rechter doet een uitspraak over een zaak, nadat beide partijen gehoord zijn. De rechter blijft daarbij binnen de kaders die in de wetboeken (o.a. Wetboek van Strafvordering) vermeld staan. De rechter overweegt bij het doen van een uitspraak, de maatschappelijke belangen en zelfs ‘de waan van de dag’. Wat nu als oirbaar wordt geacht, was 10 jaar geleden misschien niet zo en omgekeerd. Maar het allerbelangrijkste is misschien wel dat een uitspraak van een rechter aangevochten kan worden in een hoger beroep. Dit zijn basisregels. De persoon die in de toga steekt, doet er niet toe. Waarom zijn/haar mening vooraf toetsen? Zoals in andere reactie al genoemd, dan verwordt het tot een politiek spel. Vormt de rechterlijke macht niet juist een van de pijlers van de democratie? Onafhankelijke toetsing van de wetmakende macht? In het algemeen (lands)belang?

Eugene Ysaye

Als Peter Kraus de moeite zou hebben genomen de volledige tekst van haar toespraak te lezen, en niet slechts de “wisa latina” quote, dan zou hij weten dat ze juist gezegd heeft dat haar achtergrond haar weliswaar helpt iemands beweegredenen/omstandigheden beter te begrijpen, maar dat dit haar er niet van zal weerhouden de wet toe te passen zoals deze bedoeld is.

Een uitspraak uit zijn verband rukken kunnen we allemaal.

En hoezo gaat het niet over ras? Sinds haar nominatie is Sotomayor er door de Republikeinen van beschuldigd “emotioneel” en “temperamentvol” te zijn. Tijdens de hoorzitting kreeg ze van de afgevaardigde uit South Carolina nog de vraag “Do you have a temperament problem?” toegeworpen.

Tijdens de hearings gedroegen de senatoren zich over het algemeen beschaafd, maar de afgelopen weken waren er vanuit Republikeinse hoek wel andere geluiden te horen. Door figuren als Limbaugh en Gingrich werd zij voortdurend voor racist uitgemaakt. Hoofdzakelijk vanwege die ene uit zijn verband gerukte uitspraak.

Wie zich echt zorgen maakt over haar houding als rechter m.b.t. affirmative action doet er beter aan zich te verdiepen in de ongeveer 1700 uitspraken die zij in haar loopbaan heeft gedaan. In geen van deze is enige ‘bias’ in het voordeel van minderheden te vinden.

Peter Kraus

@H. Brust schreef:

“De rechter staat hier niet terecht.”

Ik denk dat de rechter vaak wel terecht zou moeten staan. Het probleem noemde u zelf al: De rechter overweegt bij het doen van een uitspraak, de maatschappelijke belangen en zelfs “de waan van de dag”. Bij die laatste twee elementen heeft men vaak te maken met de politieke en maatschappelijke opvattingen van de rechter. Bij een aantal rechterlijke uitspraken zullen die persoonlijke opvattingen zonder twijfel doorslaggevend zijn. Een voorbeeld is het verschil in opvatting ten aanzien van de grondwettigheid van “affirmative action” bij het Amerikaanse Hooggerechtshof. Conservatieve rechters zien dit doorgaans als een ongrondwettig, terwijl linkse rechters beweren dat het niet in strijd is met het principe van de kleurenblinde overheid. Politieke opvattingen blijken hier belangrijker dan juridische principes. Daarom dienen naar mijn mening rechters te worden gekozen, en daarom dient waar mogelijk een representatieve lekenjury de uiteindelijke beslissing te nemen. Zo’n systeem is niet perfect, maar het biedt de beste garantie tegen dwalende en politiek bevlogen rechters.

@Harry Brockhus schreef:

“En rechters laten verkiezen? Laten we dat evenmin willen. Een volk dat gek genoeg is …”

Men heeft in Nederland thans te maken met een uitvoerende macht die zogenaamd onafhankelijke rechters van een zaak haalt indien er een uitspraak dreigt te komen die hen onwelgevallig is. Dat gebeurde ondermeer bij de Srebrenica-zaak en bij de Chipshol-zaak. Sinds het OM niet meer als taak heeft alle strafbare feiten te vervolgen, kent men daar een zogenaamd “vervolgingsbeleid”. In nauw overleg met de uitvoerend macht wordt dan bijvoorbeeld besloten dat bepaalde strafbare feiten helemaal niet meer worden vervolgd. Met andere woorden, men besluit bepaalde wetten maar niet uit te voeren. Indien men tevreden is met een samenleving waarin benoemde regenten de dienst uitmaken is dat geen enkel probleem. Echter, indien men hecht aan machtenscheiding en democratische beginselen, zijn “vervolgingsbeleid” en het vervangen van rechters om politieke redenen ontoelaatbaar.

F.C. Cochius

Is het te overwegen de hoogste Nederlandse rechters ook in het openbaar te ondervragen?”
Dat lijkt mij een goed idee. Nu komt de benoeming van nieuwe raadsheren in de Hoge Raad in feite neer op coöptatie. De Hoge Raad stelt immers zelf een aanbevelingslijst op, op basis waarvan de Tweede Kamer een voordracht maakt waaraan de regering gebonden is (http://nl.wikipedia.org/wiki/Hoge_Raad_der_Nederlanden). Zover ik weet is de laatste decennia niet van de door de Hoge Raad opgestelde voordracht afgeweken. Door in het vervolg – na een pittige ondervraging – iets kritischer te kiezen kan wellicht worden vermeden dat ”ons hoogste rechtscollege” wordt gedomineerd door lachebekjes en muziekavondjesklanten (zoals in het verleden wel het geval is geweest).

J. van Oosten

Weliswaar laat, maar misschien ook aardig voor de discussie: http://publiekrecht.blogspot.com/2009/07/souters-seat-xi.html