Politiek moet respect voor rechter uitdragen
Politici moeten met respect over de rechter spreken. Als ze hun mond al moeten opendoen, want ‘terughoudendheid is in elk geval geboden’. Geert Corstens, president van de Hoge Raad, trok gisteren tijdens een ‘lunchlezing’ bij de WRR een duidelijke streep tussen rechter en politiek.
Rechters zien met argusogen aan hoe gemakkelijk politici zich de laatste jaren uitspreken over vonnissen van rechters. Corstens refereerde aan de commotie onder Kamerleden over de beschikking van het Hof Amsterdam die vervolging van het Kamerlid Wilders beval. VVD-leider Rutte was het daar zo mee oneens dat hij prompt de wet wenst te veranderen. Ook waren er politieke reacties op de aanvankelijke vrijspraak in 2005 van terreur-verdachte Samir A. Toenmalige CDA-fractieleider Maxime Verhagen noemde dat ‘onacceptabel’. De VVD’er Remkes, destijds minister, achtte de straf voor de moordenaar van Pim Fortuyn in 2003 ‘veel te laag’. Ook Rita Verdonk die in 2005 de uitspraak in de zaak van de doodgereden tasjesdief in Amsterdam bijwoonde en daarna uitgebreid commentaar gaf hield Corstens bezig.
De president van de Hoge Raad zei gisteren dat politici niet meer lijken te beseffen dat rechters deel uitmaken van de overheid. Zij maken in geschillen uit wat ‘rechtens’ is en binden daarmee de handen van de overheid en dus ook van de politiek. Alleen rechters kennen het dossier, hebben de verdachte gezien en zijn geïnformeerd over diens persoon en achtergrond. Politici dienen dat niet alleen te respecteren, maar dat respect ook uit te dragen. Het ‘primaat van de politiek’ waarmee parlementariers ruimte maken om zich over alles uit te laten, berust in dit verband op een wezenlijke misvatting aldus Corstens. Er is namelijk niet alleen sprake van een democratische rechtsstaat omdat de meerderheid de macht heeft. Maar vooral ook omdat die meerderheid gebonden is aan het recht, de fundamentele rechten van burgers en onafhankelijke positie van de rechter respecteert. ‘Politici in een democratische rechtsstaat hebben de taak ook daarvoor te staan, dienen zich daarvoor sterk te maken.’ aldus Corstens. Hij vindt dat politici best kritiek op de rechtspraak mogen hebben maar dat moet ‘niet uitmonden in een ondermijning van de rechtspraak. ” Laatdunkende uitlatingen van politici over rechters zouden dan ook niet mogen voorkomen.
Ook Erik van den Emster, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak en daarmee boegbeeld van de magistratuur, sprak in Buitenhof, afgelopen zondag hier over. Hij vond kritiek niet erg, maar wilde toch ook even ‘de spelregels scherp houden’. Van den Emster noemde ook Verdonk bij de Amsterdamse rechtbank. ‘Als een politicia in de zaal zit bij de uitspraak dan is dat geen enkele inmenging. Waar ik wel moeite heb is als ik die zelfde mevrouw daarna hoor zeggen – ‘ik had op vrijspraak gerekend’. Van de politiek mag worden verwacht dat je de rechterlijke macht, inclusief het openbaar ministerie, in het zadel houdt.’ Parlementariërs mogen ook van hem ‘geen afbreuk doen aan het oordeel van de rechter’.
Wie meer wil weten kan het proefschrift van de Tilburgse jurist Hendrik Gommer over de volgens hem niet bestaande scheiding der machten raadplegen. Hier een persbericht.
Reageren? Nuanceren verplicht. Volledige vermelding van achternaam. Geen pseudoniem.
