Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Loodgieter met burgemeestersketen

cohen.jpgWordt de burgemeester een ‘burgerboeman’? Of is hij lokaal de loodgieter van de lekkende rechtsstaat? Deze week paste burgemeester Cohen in Amsterdam nota bene een maatregel uit de anti-terreur catalogus toe om een mogelijk zedendelict te voorkomen.

Het betrof het ‘persoonsgericht verstoren’ door de politie. Doelwit was een afgestrafte pedofiel, die aanstalten zou maken opnieuw jonge klantjes te werven voor zijn ‘chakra-therapie’. Zie hier het bericht en hier het commentaar van de krant.
Had de rechter niet kunnen voorkomen dat de man weer zijn oude beroep zou opnemen? Helaas, het Hof Amsterdam overwoog in oktober 2006 het volgende: ,,Indien het uit hoofde van zijn beroep mogelijk was geweest, zou het hof eveneens verdachte ontzetten uit het recht tot uitoefening van het beroep als begeleider en/of verzorger van minderjarige kinderen. Het hof had dit een passende bijkomende straf gevonden om te voorkomen dat verdachte op deze manier nog langer met kinderen omgaat.”
Maar aangezien de man een vrij beroep heeft kon de rechter daaraan niets doen. Cohen vraagt nu om een verbod voor ex-zedendelinquenten om met minderjarigen te mogen werken. En een verplichte ‘Verklaring omtrent het Gedrag’ als voorwaarde bij de financiering van dergelijke ‘vrije’ therapeuten.

Kunnen intussen de maatregelen juridisch door de beugel? Als dwangmiddel tegen mogelijke terroristen was er al oppositie tegen. De Groningse hoogleraar Jan Brouwer noemde in zijn inaugurele rede dit nieuwe dwangmiddel ongrondwettig. Zie hier een samenvatting. Ook de commissie die toezicht moet houden op de veiligheidsdiensten heeft twijfels. De toenmalige ministers Donner (justitie) en Remkes (binnenlandse zaken) verdedigden in het blad Binnenlands Bestuur (21-07-06) dat zulk politieoptreden alleen kan als ,,er nadrukkelijk aandacht is voor de juiste maatvoering”. Zo’n ingreep mag alleen als die ‘proportioneel’ is. Zij lezen in de jurisprudentie dat de rechter het goed vindt zolang het niet ,,te omvangrijk, te langdurig of te stelselmatig” is. Zie daarvoor deze rechterlijke uitspraken, hier en hier. Persoonsgerichte verstoring kan dus alleen een tijdelijk, flexibel en beperkt preventief ingrijpen zijn.

Al vaker is geconstateerd dat de burgemeester steeds meer macht krijgt om direct in te grijpen in het leven van de burger. Denk aan de uithuisplaatsing door de burgemeester bij huiselijk geweld. Of aan de bestuurlijke ophouding, een soort gemeentelijke arrestatie. In dit weblog is eerder een opsomming gegeven. In dit artikel wordt de politieke context gegeven. Of ‘persoonsgerichte verstoring’ een blijvertje is hangt af van de reactie van minister Ter Horst (binnenlandse zaken). Cohen stuurde haar deze brief, met een aantal zeer pertinente vragen. Wordt dus vervolgd.

Reageren? Argumenteren en nuanceren verplicht

Geplaatst in:
Bestuursrecht
Strafrecht
Lees meer over:
burgemeester
sexueel misbruik

6 reacties op 'Loodgieter met burgemeestersketen'

harald peters

lokaal of local?

Tja, Anti-Terreur wet activeren voor het voorkomen van een delict. Ligt aan het niveau van de daad – buiten de rookzone van een damp-paal roken en daarop een arrestatie-team loslaten gaat te ver..

Martin van Geest

Afgezien dat ieder, vind ik, alles, en daarmee bedoel ik Wettelijk alles, in het werk zou moeten stellen om te voorkomen dat deze mensen in herhaling vallen moet mij als democraat en oud politieman het volgende van het hart.
Artikel 1 in het Wetboek van Strafvordering (het boek waar de politie zich aan moet houden) luidt: “Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze bij de Wet voorzien”.
Een andere invulling is dus per definitie niet toegestaan. Als hiervoor politiemensen d.m.v. stalking (art. 285 b van het Wetboek van Strafrecht) worden ge(mis)bruikt is dit een vorm van machtsmisbruik en zouden betrokken politiemensen hiervan aangifte moeten doen tegen hun superieuren. Zij overtreden overigens zelf ook de Wet en plegen een misdrijf!
De grondwet geeft u uw bevoegdheid naar Wet! Er is niets erger in een democratie dan een “sterke arm” die onder regie van de politiek, weloverwogen haar bevoegdheden overschrijdt.

G.Ruyer

Dan maar letterlijk het citaat van Brouwer weergeven:
Het feit dat het persoonsgericht verstoren plaatsvindt in privé-woningen acht hij [Brouwer] in strijd met de Grondwet.
‘De burgemeester geeft opdracht tot het verstoren omdat hij de verantwoordelijkheid draagt voor de veiligheid van mensen in het publieke domein. Die verantwoordelijkheid gaat niet zover dat hij zonder een expliciete wettelijke grondslag bevoegd is om de politieactiviteiten te laten ontplooien in privé-woningen. Daar komt bij dat de burgemeester alleen bevoegdheden kan toepassen als de orde binnen zijn eigen gemeente wordt bedreigd. Wie zegt dat de potentiële terrorist een aanslag gaat plegen in juist zijn gemeente? De nationale veiligheid wordt vereenzelvigd met de plaatselijke openbare orde. Juridisch is dat ontoelaatbaar.’

F.M.M. van Hattum

Het is in een Rechtsstaat regel, dat Overheid en burgers de ‘spelregels’, in casu de wetten
en voorschriften repectievelijk handhaven en naleven. Dit stelsel biedt geen ruimte voor ad hoc overheidsmaatregelen, waarvoor òf de wettelijke basis geheel of gedeeltelijk ontbreekt, òf uit haar context wordt gelicht. Dat brengt willekeur en misbruik dichtbij.

Het ‘persoonsgericht verstoren’ is een regeling, waarvan de implicaties nauwelijks te overzien zijn.
Het is een diep ingrijpende, niet democratisch gecontroleerde maatregel, en – in het geval van de gestrafte pedofiel – ook een soort antwoord op ‘das gesunde Volksempfinden’, een uitdrukking die Burgemeester Cohen zeer onplezierig in de oren zou moeten klinken.
Het verstoren van de persoonlijke levenssfeer van burgers is ongehoord, amoreel, en mensonterend. Ook als daarvoor in sommige gevallen gronden aanwezig zijn.
Het hoort thuis in een dictatuur en doet mij wel erg sterk aan nazi-Duitsland denken.

Misdaadpreventie kan en mag nooit dit soort vormen aannemen. Iedere burger kan op deze wijze het slachtoffer van Overheidswillekeur worden. Zeker als zowel initiatief als uitvoering bij de Politie worden gelegd, een instantie waarin onbegrensd vertrouwen helaas niet meer zo vanzelfsprekend is.

Als – zoals in het onderhavige geval – recidive wordt gevreesd, is het aan de strafrechter om betrokkene op voorhand beperkende voorwaarden op te leggen. Als dat thans wettelijk onmogelijk is, zal in die lacune volgens de juiste procedures – dus door de wetgever – moeten worden voorzien.
Het is echter aan de wetgevende, niet aan de uitvoerende macht, de regels te stellen en de interpretatie van die regels te bewaken.

Helaas moeten burgers al tè vaak ervaren, dat de Overheid de grenzen van de wet opzoekt of deze zelfs hoogst dubieus oprekt. Als bovendien moet worden geconstateerd tot hoeveel ernstige fouten het Politie- en Justitieapparaat in staat blijkt, wordt het zaak dat burgers zich zorgen gaan maken over de toestand van de Rechtsstaat, en hoe het daarin met hun rechtsbescherming is gesteld.
Geleidelijk en bijna onmerkbaar glijden we af naar een Staat met aspecten die zowel Orwell als Kafka hebben beschreven. Het ‘persoonsgericht verstoren’ is weer een stap in die richting.

Het wachten is nu op een slachtoffer, die deze maatregel door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens laat toetsen. Dat zal de normen stellen die de Nederlandse Overheid helaas steeds vaker uit het oog schijnt te verliezen.

Voorthuizen, 6 december 2008
F.M.M. van Hattum

Youri Carma

Je maakt mij niet wijs dat met het simpelweg gebruiken van de instrumenten die een Burgemeester reeds tot zijn beschikking heeft niet hetzelfde resultaat bereikt had kunnen worden.

Wat te denken van een “Plaatselijk Verbod” wat al zo vaak gebruikt is?

J.Martens

Hulde voor burgemeester Cohen !

Eindelijk een PVDA-er met verantwoordelijkheidsgevoel !