La dégustation et apres... la fete!
La Vendange!
Het was allemaal de schuld van Anne l’ange. Vastbesloten me te helpen onderweg wat van de Bourgondische wijnbusiness mee te krijgen, belde ze haar vriend Lionel, die een afspraak regelde met zijn zus Marielle en haar man Serge. Zij zijn wijnbouwers in Peronne, een plaatsje dertig kilometer voorbij Taizé. Deze week was het tijd voor le vendange, het plukken van de druiven. Voor de crémant, witte wijn met bubbels. Net als champagne, maar dan minder duur. Let wel: met precies dezelfde kwaliteit. Want het hele proces verloopt op dezelfde manier. Zo worden de druiven met de hand geplukt. Niet omdat dat niet anders kan of omdat het uitmaakt voor de smaak, maar omdat dat nou eenmaal de regel is. En ik was meer dan welkom om een dagje mee te helpen.
Het werd een beetje meer dan dat. Hoe kan ik waarschijnlijk het beste uitleggen met een kleine dégustation, onder het toeziend oog van wijnexpert Serge.
- De Eerste neus: Breng je neus naar het glas en heel belangrijk: hou dat glas vast bij de voet. Wijn moet op een bepaalde temperatuur gedronken worden en het glas te hoog vasthouden verandert de temperatuur.
- De Tweede Neus: draai de wijn twee of drie keer rond in je glaasje en snuif een beetje.
- Neem een slokje en verspreid de wijn in alle hoeken van je mond, terwijl je lichtjes wat lucht binnenzuigt. Zomers? Fruitig? Als een lentezon? Serge haalt zijn schouders op: fris, dit is fris. Verder hoeven we daar niet over te praten.
- Uitspugen hoeft ook niet, en dat is mooi want daar had ik ook helemaal geen zin in. Net zo min als stoppen. Want wijn komt in alle soorten en maten.
In echt niet zo heel veel minuten déguste ik bubbels, wit, rood en rosé en toen was het la fête. Twee dagen lang spraken, dronken, aten, dachten, maakten, voelden, zwommen we in wijn. En het prachtige was dat dat, misschien door de wijn, voor het eerst echt in het vloeiend Frans lukte.
Uitzicht vanaf mijn laantje. Foto NRC / Raoul de JongUitzicht vanaf mijn laantje. Foto NRC / Raoul de Jong
Het was Marielles grootvader die met wijn maken begon, voornamelijk voor zichzelf. Marielles vader maakte er een bedrijf van. Toen hij te oud werd om te werken was het Serge die voorstelde om het bedrijf over te nemen.
De druiven die ze op hun wijngaarden verbouwen brengen ze naar de Cave de Lugny, een coöperatief van 250 wijnboeren. De Cave maakt wijn van de druiven, bottelt de wijn en neemt de distributie voor zijn rekening.
Serge in de Cave de Lugny. Foto NRC / Raoul de JongSerge in de Cave de Lugny. Foto NRC / Raoul de Jong
Het mooie is dat ze hun eigen bazen zijn. Als ze eens een dagje vrij willen nemen, dan kan dat. En ze zijn in continu contact met de natuur. Zon maakt druiven sappig, maar regen is ook nodig. Een kleine hagelbui daarentegen kan de hele oogst in een keer vernietigen. En zwaar en fysiek is het ook, je moet er van houden.
Remy, hun zoon, houdt er niet van. Hij woont in Dijon, waar hij met zijn beste vriend Tybo studeert hij om sportinstructeur te worden. Dit weekend is hij hier voor de vendange.
Samen met Serge en Remy en scheuren we in een lichtblauwe Citroën over de bergen naar Maxime, een jeugdvriend van Remy. Maxime en zijn vader zijn onlangs hun eigen wijnhuis begonnen, Domaine Des As. Anders dan bij Serge en Marielle, stopt hun werkt niet bij het oogsten van de druiven. Ze verbouwen de druiven, maken er wijn van, ontwerpen de labels op de flessen en vinden plekken waar de wijn kan worden verkocht.
Maxime in de Cave van Domaine des As. Foto NRC / Raoul de JongMaxime in de Cave van Domaine des As. Foto NRC / Raoul de Jong
Het duurt ongeveer een jaar om van druiven wijn te maken. Wijn maken is een kunst. Je moet weten waar je naartoe wilt, maar er is nooit een vaste formule om daar te komen. Want de druiven smaken nooit hetzelfde. “Wat in deze fles zit, dat ben ik,” zegt Maxime’s vader. Om zeker te weten dat de smaak goed tot ons doordringt, dégusten we net zo lang tot hij leeg is.
Tybo. Foto NRC / Raoul de JongTybo. Foto NRC / Raoul de Jong
Vijf uur later gaat de wekker. Het is nog donker buiten en mijn hoofd klopt. Onderweg naar de wijngaard pikken we onze mede-vendangers op: de ouders van Serge, het nichtje van Remy, een gepensioneerde vrachtwagenchauffeur en Maurice en zijn vrouw, die in een huis naast de wijngaard wonen.
Druiven plukken is niet moeilijk: met een schaartje knip je de trossen af en gooit ze in een emmer. Het is het katertje wat het lastig maakt. Maar ook daar is een oplossing voor: le dégustation! “Wie wil er wat rosé?” roept Maurice, na een half uurtje.
Na het feestmaal, voor het vertrek. Foto NRCNa het feestmaal, voor het vertrek. Foto NRC
We maken grapjes over Maurice buikje (een enorme tiet) en we werken verder aan mijn Franse woordenschat. ‘Se démerder’, letterlijk: jezelf bepoepen, jezelf redden betekent dat. En ‘radin’ dat is wat Nederlanders zijn. Zuinig. Want Nederlanders zitten alleen maar in hun caravans en nemen al hun eten mee uit Nederland. Omdat jullie een geweldige cuisine hebben? vragen mijn nieuwe vrienden. “Dat valt wel mee,” zeg ik.
Tegen de tijd dat alles om me heen begint te draaien, zit de dag er op en is het tijd voor het feestmaal. Sperziebonen en tomaten uit de tuin van Maurice. Boeuf Bourguignon. Heerlijke kazen. Cake van crémant met versgeplukte frambozen. En een glaasje spiritus/perenlikeur om het af te maken.“Wijn stroomt door onze aderen!” concludeert Maurice.
Meer degustation! Foto NRCMeer degustation! Foto NRC
“J’ai bien compris ca,” zeg ik, in effortless Frans. En tot mijn grote trots, moeten al mijn Franse vrienden hier om lachen.
Het afscheid is ook dit keer gewoon weer lastig. Op een door Maxime bijgesleutelde Robin fiets ik terug de D15 op, uitgezwaaid door mijn lieve, nieuwe vrienden. Niet lang daarna begint het te regenen. Keihard, maar dat maakt geen reet uit. Dat is goed voor de druiven.
Maximes vader ontduikt de foto. Foto NRC / Raoul de JongMaximes vader ontduikt de foto. Foto NRC / Raoul de Jong
Raoul kreeg voor zijn tocht van de ANWB Human Nature travel gear, een rugzak en een jack van The North Face en een iPad van Mangrove.
