EPD in de Eerste Kamer: kans op twee vliegen in één klap

door

Dinsdag kan een mooie dag worden voor de Eerste Kamer. Ondanks hun curieuze wijze van verkiezing hebben de deeltijd-parlementariërs de kans af te rekenen met pogingen tot annexatie door de coalitie en te laten zien waar ze goed in zijn.

Op het spel staan twee zaken van belang voor iedere burger: het zelfbeschikkingsrecht over zijn gezondheidsinformatie en de rol van de overheid als beschermer van ons beschavingsniveau.

Beide kwesties kunnen het eng-politieke overstijgen. De Eerste Kamer is het meest overtuigend wanneer er ruimte is voor goed nadenken en goed opletten zonder partijpolitieke bijgedachten. Kwaliteit van wetgeving heeft alles te maken met vertrouwen in de politiek als koersbepaler van de overheid. Daar gaat het in beide gevallen over.

De Eerste Kamer bespreekt dinsdag het voorstel een parlementaire enquête in te stellen naar de gevolgen van privatisering van voormalige overheidsdiensten.  Initiatiefnemer Schuurman (Christenunie) wil nagaan wat de burger heeft gehad aan de privatisering of verzelfstandiging van overheidsbedrijven als Postbank, NS, PTT, Schiphol, loodsdienst, woningbouwcorporaties en openbare nutsbedrijven.

Het enquêtevoorstel mikt niet op een anti-privatiseringsfeestje, maar getuigt wel van een zekere zorg bij burgers die merken dat de overheid het voorgespiegelde niveau van voorzieningen niet waarmaakt. Wat waren de vooronderstellingen destijds, in welke sectoren is het gelukt, waar niet. Misschien ook: aan welke voorwaarden moet voldaan zijn voor een geslaagde operatie?

Een meer acuut debat, maar met even veel kans op een essentiële rol voor de Eerste Kamer, gaat over het elektronisch patiëntendossier (EPD). Het project loopt al jaren, er is pakweg 300 miljoen aan uitgegeven, de Tweede Kamer heeft er allang mee ingestemd. Het zou zonde zijn er nu mee te stoppen, zeggen het ministerie en een aantal gesubsidieerde (patiënten)organisaties. De kans bestaat dat er dinsdag desondanks geen groen licht komt.

De Eerste Kamer heeft de laatste jaren in toenemende mate kritisch gekeken naar de 'uitrol' van allerlei grootschalige systemen die het de overheid makkelijker maken ons in de gaten te houden, ons aan onze verplichtingen te herinneren. Of systemen die werden gebracht als bijdragen aan een gezonder, beter en voordeliger leven. Denk aan de slimme energiemeter, het bewaren van telecomgegevens, het elektronisch kinddossier, het biometrisch paspoort met centrale opslag. En het elektronisch patiëntendossier.

Opeenvolgende ministers  hebben tijd en geld besteed aan de inrichting van een landelijk systeem dat alle medische gegevens van iedereen bij alle dokters en ziekenhuizen toegankelijk zou maken. Leve de geïnformatiseerde wereld. De voordelen zijn evident: voorbij al die briefjes van huisarts A naar specialist B, de herhaling van zetten als dokters op vakantie zijn, geen onnodig pillengebruik, essentiële feiten beschikbaar als je ver van huis tegen een boom rijdt.

Binnen ziekenhuizen, huisartsgroepen, steden en regio's zijn dergelijke systemen experimenteel opgetuigd. Iedereen heeft  tijd gestoken in het invoeren van papieren patiëntgegevens in de nieuwe systemen. Leveranciers beloofden van alles en leverden soms. De overheid nodigde uit,  lokte met premies. En kwam met wettelijke dwang. Het moest er maar van komen.

De Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie, waar ik als patiënt of mantelzorger nooit iets van heb gemerkt, voert met geld van het ministerie campagne voor het EPD. Zorgverzekeraars spinnen ook bij het EPD. Menzis biedt huisartsen financiële hulp bij het invullen van de dossiers. Pure goedheid.

De voorstanders hebben uiteenlopende motieven, maar als we commercieel eigenbelang en organisatie-zingeving als motieven nu even vergeten, dan zouden zij hun voordeel kunnen doen met de kritiek. Want die is al jaren serieus en op verbetering gericht. Een ov-chipsysteem dat met een apparaat van een paar tientjes kan worden gekraakt is niet deugdelijk, maar we hebben het wel. En het bewaart jaren lang al uw reisbewegingen. Zo is een landelijk systeem dat toegang biedt tot alles wat ooit een dokter of verpleegkundige over u heeft opgetikt – gemeten of verondersteld – ook een bron van opgestapelde vergissingen.

De Eerste Kamer heeft zich, met hulp van o.a. het Rathenau Instituut  een beeld gevormd van de datahonger van de overheid. Eén databank met alle kentekens die voorbij Zwolle rijden is tot daar aan toe. Maar als die wordt gekoppeld aan alle websurfgegevens, telefoontaps, paspoorten, boetes en uw bezoeken aan de psychiater, dan kan een beeld ontstaan waar het Openbaar Ministerie zich onweerstaanbaar toe aangetrokken voelt.

Vervelend als er een paar foutjes in stonden. Gefundeerde kritiek is geen pleidooi voor de middeleeuwen. De overheid en haar onderaannemers moeten leren van hackers en mensen die opkomen voor de waardigheid van de individuele mens. Het landelijk EPD is verouderd voor het in werking treedt. En lek als een mandje. De inzage en invloed voor de patiënt is onvoldoende ingebouwd. Niet doen. Geef iedereen een stick waar alles op staat. Het nieuwe dokterspasje.

 

P.S. Minister Hillen gaf een originele draai aan de ministeriële verantwoordelijkheid deze week. In het debat over het gerommel bij de materieelmensen in Den Helder weigerde hij excuses te maken want 'dat zou de indruk wekken dat ik persoonlijk schuld zou hebben'. Daar gaat het natuurlijk niet om. Hij is politiek verantwoordelijk voor wat er op het ministerie van defensie gebeurt, ongeacht zijn eigen betrokkenheid, en blijft dat zolang de Kamer het vertrouwen in hem niet opzegt. Hij heeft een risicoaansprakelijkheid, geen schuldaansprakelijkheid.

Geplaatst in:
column
gezondheidszorg
parlement
privacy
Lees meer over:
EPD
parlementaire enqûete

34 reacties op 'EPD in de Eerste Kamer: kans op twee vliegen in één klap'

Luc Klaphake

Het belang van de Eerste Kamer.

De conclusie van Mark Chavannes deel ik: “Het EPD, niet doen!”.
Voor mij bewijst de Eerste Kamer haar bestaansrecht een goede dienst door het voorstel goed beargumenteerd, welbeschouwd af te wijzen.
Zonde van het geld? Lijkt me niet. Ik ben geen specialist maar begrijp dat de nieuwe techniek van het EPD veiliger is dan de eerder bestaande. De vraag voor de Minister is hoe we die techniek adequaat inzetten. De gezondheids- zorg moet de communicatie verder ontwikkelen. Een landelijk systeem is in die ontwikkeling geen goede stap. Regionale ontwikkeling, waarin de frequente communicatie tussen huisarts, dienstdoende huisarts en specialist efficient en veilig wordt uitgevoerd lijkt een logischer stap. De schaal daarvan is te overzien voor alle betrokkenen en snelle aanpassing mogelijk.
Nu maar hopen dat de NMA daar geen stokje voor wil steken en daarmee haar bestaansrecht wil bewijzen.

W. Wilkens

Er is al wat langer de mening gangbaar dat dictatuur uiteindelijk leidt tot democratie, gewezen wordt op de DDR en de Arabische wereld, en dat het omgekeerde eveneens het geval is.

De cameraregistraties in openbaar gebied, de vele databanken die van de vleesgeworden burger een papieren burger maken die ieder moment uit naam van de veiligheid kan worden aan- of opgepakt en de vele bevoegdheden die uit naam van de veiligheid aan de staat worden toegekend, zijn de zorgwekkende symptomen van wat nog als Westerse democratie te boek staat.
Wie zich daartegen verheft, is Volskvijand nr. 1, want is uiteraard tegen de waarden die de staat juist zegt te beschermen.
Bovenstaand artikel bevestigd dit weer eens in hoge mate.

In de VSA wordt al een poosje openlijk gesproken over opstand en revolutie door, dacht ik, ook Buffet, maar gepubliceerd hierover is eerder al door Sieff. Iets wat voorheen ondenkbaar was in hét land waar de waarden van de Franse Revolutie en Verlichting ultieme praktische vorm kregen.
Eens of niet eens met enkele kortzichtige gangmakers ervan, de Tea Party draagt de kiem hiervoor in zich, ondanks de onmiskenbaar blinde vlek die zij heeft onwikkeld voor het eigen (electorale) aandeel aan de huidige situatie.

Ik ben dus benieuwd, wanneer al de economische maatregelen, meest recent de korting op pensioen en salarisniveau, en de hiervoor genoemde maatregelen, ook in West- Europa, leidt tot onrust.

De tekenen wijzen hier al veel langer op, wanneer men de electorale neergang van de traditionele partijen zo kan duiden en de opkomst van desperados waar de kiezers uit alle kampen zich door aangetrokken voelen.

G K Mitrasing

En de privacy wordt nu al geschonden door een quasi-onafhankelijk orgaan als de Nederlandse Zorgautoriteit(NZa). Daar is geen EPD tegen bestand.
Juryrapport van Big Brother Awards 201 – categorie overheid mbt de Nederlandse Zorgautoriteit. De jury schrijft hierover:

“De Nederlandse Zorgautoriteit
De jury wordt er depressief van…

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) negeert bewust een rechterlijke uitspraak en geeft zorgverzekeraars inzage in de diagnoses van psychiatrische patiënten. Psychiaters en psychotherapeuten worden daardoor verplicht om zowel hun beroepsgeheim als de privacy van hun patiënten te schenden.

Zonder EPD wordt de privacy, al meer dan 2400 jaar door artsen beschermd, te grabbel gegooid.

Harm van Deventer

Wat betreft het landelijk EPD: mocht het er toch van komen dat de Senaat omgaat, dan rest de oplettende burger niets anders dan bezwaar te maken tegen deelname voor zover dat nog niet gebeurd is.
Een bezoek aan uw huisarts kan daarna volgen om belangrijke medische info te verkrijgen in een vorm die u bij u kunt dragen. U bewaakt dan zelf uw privacy en zorgt dat de info aktueel en juist is en blijft.
Privatiseringsgevolg: We weten wat er van de Postbank geworden is.
Opgegaan in ING en “goed”voor 10 miljard staatssteun.Die we vervolgens weer mogen terugbetalen, als klant, d.m.v.hogere tarieven en slechtere dienstverlening.
Dankzij onze inspanningen blijft ING overeind en zo groot dat ze niet meer om mag vallen, maar eigenlijk ook niet goed meer te redden is.Zeker niet als de andere staatsbank ABNAMRO tegelijkertijd zou dreigen om te vallen.
Bankier is toch maar een prachtig vak!

johan van schaik

Net als het geval is in de andere lidstaten van de EU wordt vrede en veiligheid in Nederland mede in stand gehouden door de burgers – overigens zeker niet altijd tegen hun wil – zo veel als mogelijk een dagelijkse bezigheid in een vast ritme te verschaffen. Door daarbij economische beginselen te hanteren die enerzijds berusten op het vrije ondernemerschap en (het aanzetten tot) consumptie, anderzijds echter ook – middels aansturing door de overheid – op het “rondpompen” van gelden in bepaalde sectoren van de economie doordat de overheid in die betreffende sector de gelden uitgeeft die middels premie- of belastingheffing zijn verkregen, of wetten uitvaardigt die bepaalde afdrachten verplicht stelt (premie zorgverzekering), en, last but not least, door schaarste soms bewust in stand te houden (woningmarkt, zorgsector) en bij dat alles een ideologie te hanteren waarin het heffen van rente wordt toegelaten, wordt dit werkgelegenheidsdoel bereikt.

Voor wat betreft de “rondpompsectoren” is voor lidstaten vanuit nationaal perspectief van belang dat het systeem zo veel als mogelijk gesloten is, en gelden niet eenzijdig en/of overmatig uitstromen naar andere economieën. De zorgsector is in Nederland zo’n min of meer gesloten systeem, is dat althans zeer lang geweest. Zo’n kleine 70 miljard euro gaat er thans jaarlijks in om, hoewel maar een fractie daarvan aan de feitelijke zorg wordt besteed. Zoals uit diverse overheidspublicaties ook blijkt, is de zorgsector dan met name ook een “werkgelegenheidsproject”: Van de inmiddels 1,279 miljoen (bron: CBS) – al dan niet voltijds – werkenden in de zorg die hun inkomsten genieten uit de premieopbrengsten die verplicht worden opgebracht door de burger, is feitelijk nog geen 10% te beschouwen als werkzaam in patiëntgebonden functies, of – in termen van politici – als “hand aan bed”.

Nadat eind van de jaren negentig van de vorige eeuw de eerste uitspraken waren gedaan door het Hof van Justitie der EG, waardoor het verzekerden vrij kwam te staan medische hulp ook bij zorgaanbieders in ander EU-lidstaten te betrekken, en waardoor – gegeven de schaarste in het zorgaanbod in Nederland (zie hieronder) – een uitstroom van zorggelden dreigde, hebben de opvolgende Nederlandse kabinetten dan ook gezocht naar methoden om dit alsnog te kunnen tegengaan. Het was de opvolgende regeringen er alles aan gelegen het systeem gesloten te houden, omdat de gezondheidszorg in Nederland toen – en nog steeds – als een uiterst karige moet worden bestempeld in vergelijking met omringende landen, met lange wachttijden, en minder dan de helft, en soms zelfs slechts een derde van het aantal artsen, specialisten en ziekenhuisbedden dat men in de omringende landen, of zelfs in Europa als geheel, per 100.000 inwoners heeft.

Verkorting van de gemiddelde ligduur (1973: 18 dagen, 2005: 7 dagen) en het vaker poliklinisch behandelen of in dagopname heeft bij de daling van het aantal ziekenhuisbedden weliswaar ook een rol gespeeld, echter dit is niet anders geweest in de omringende landen.

Aan dit gering zorgaanbod zou verder ten grondslag kunnen liggen dat de Nederlandse bevolking dermate gezond is, dat aan minder medische zorg behoefte is. Het tegendeel blijkt echter waar; de gemiddelde levensverwachting van de Nederlandse man en vrouw wijkt niet af van die van het gemiddelde in de eurolanden, en voor wat betreft de gezonde levensverwachting ( de “healthy life years expectancy” in procenten van de totale levensverwachting) scoort de Nederlandse bevolking zelfs laag, en wel speciaal de Nederlandse vrouw, die, na de Finse vrouwen, de kleinste gezonde levensverwachting van de EU-15 heeft: De Nederlandse geldt gemiddeld reeds na 57,8 jaar als niet langer volledig gezond. Daarmee brengt zij gemiddeld slechts 72,7% van haar levensjaren in goede gezondheid door. En hoewel daarmee niet gezegd is dat een gebrekkige gezondheidszorg daaraan alleen debet is , moet geconstateerd worden dat deze cijfers, en dus de algemene gezondheidstoestand van de Nederlandse mannen en vrouwen, in elk geval niet de argumenten bieden om het lagere aantal artsen, specialisten en ziekenhuisbedden per 100.000 inwoners in Nederland te kunnen verklaren. Of om te kunnen spreken van een overaanbod aan zorg.1)

Nadat de Nederlandse regering, in een eerste reactie op de voormelde uitspraken van het Hof van Justitie de EG, middelen beschikbaar stelde om in elk geval de wachtlijsten, welke met name tot het inroepen door verzekerden van de nieuwe jurisprudentie aanleiding zouden kunnen zijn, te bekorten, en ook overigens opdracht gaf aan ziekenfondsen om in die gevallen waarin verzekerden een beroep op die jurisprudentie deden, hen een behandeling zonder wachttijd aan te bieden, is door de regering – in plaats van in te zetten op een verruiming van het zorgaanbod binnen Nederland – ingezet op een nieuw verzekeringsstelsel dat de gevreesde uittocht van zorgzoekenden – die overigens in werkelijkheid maar zeer beperkt was en waarvan de kosten nog niet in een promillage van de totale zorgkosten waren uit te drukken – naar met name omringende landen als Duitsland en België zou kunnen voorkomen. Zulks overigens contrair aan hetgeen zowel de Europese Commissie als het Hof beoogden: middels een vrije toegang van verzekerden tot zorgaanbieders in andere lidstaten, de lidstaten dwingen hun zorgaanbod op een kwantitatief en kwalitatief hoog niveau te brengen of te handhaven. Dat werd dus Zorgverzekeringswet, waarbij met name particuliere verzekeraars mede een rol bij met name de uitvoering spelen en ook eigen bevoegdheden hebben toegewezen gekregen, om zo de Europese doelstelling: een betere gezondheidszorg te kunne omzeilen.

Welke rol speelt het EPD in dit geheel ?

Voor de patient: geen of nauwelijks een rol. Wat jij in de laatste jaren aan behandelingen hebt ondergaan en welke medicijnen jij gebruikt is in de praktijk in 99 % van de gevallen al bekend bij de arts of specialist waar je terecht bent gekomen. De foutenmarge in het EPD is zo groot, dat die die 99% nooit kan bieden. Als patient schiet je er dus niets mee op.

Het EPD past anderzijds in een welhaast sovjet-achtig beheerssysteem, waarmee opnieuw getracht wordt om de gezondheidszorg vooral een puur binnenlandse markt te laten zijn, en dat in de toekomst ook alleen maar gebruikt gaat worden om nog mooiere DBC’S, ketenzorgssystemen, en allerlei andere zaken, die de patient moeten blijven binden aan het meest karige zorgsysteem dat men in West-Europa vinden kan.

Werkgelegenheid scheppen met premiegelden blijft het motto. Die 300 miljoen is daar al uit betaald, duizenden ICT-ers kunnen er de komende jaren nu ook hun hypotheek van betalen, en de verzekerde heeft er geen snars aan. Patienten komen in de gezondheiszorg nu eenmaal helemaal achteraan, en wie goed aan het rekenen slaat komt dan ook tot de schrikbarende ontdekking dat maar een zeer minieme fractie van al die zorggelden, die zo worden rondgepompt, aan de echte gezondheidszorg worden besteed.

Waarmee het nut of onnut van het EPD meteen voldoende vaststaat, maar ook – terzijde – de ware achtergrond van de keuze voor meer marktdenken wordt aangegeven; zorgen dat Europa geen invloed kan krijgen op bepaalde sectoren, want dat zou er maar toe kunnen leiden dat de burger profijt gaat hebben van Europa.

“Stel je voor – zo lijkt men in Den Haag te denken – dat nog meer zaken als rechten op ouderdomspensioen, een goede sociale wetgeving, gelijkheid van rechten, een kwalitatief goede gezondheidszorg, en nog meer van die Rooms-Rijnlandse onzin aan de burger ten goede gaan komen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn ?…. Nee, gezondheidszorg moet ook maar op de markt uitgevochten gaan worden. Dan kan die andere kunstmatig in stand gehouden werkgelegenheidspool voor nuttelozen – die van de verzekeraars – het verder wel zo regelen dat de burger het hier met de schraalste zorg blijft doen, en niets te willen heeft.”

1): zie ook: http://www.biomedcentral.com/content/pdf/1472-6963-9-26.pdf en http://ec.europa.eu/health/index_en.htm

Aantal patiënten per huisarts:

Duitsland: 937
Denemarken: 1311
Frankrijk: 622
Belgie: 860
Nederland: 2529

Aantal ziekenhuisbedden per 100.000 inwoners (algemeen, categoriaal en academisch):

Duitsland: 820,3
Frankrijk: 684,8
België: 660,1
Luxemburg: 662,4
Oostenrijk: 769,2
Nederland: 382,3

Aantal specialisten per 100.000 inwoners:

Dit verschilt per specialisme – Nederland heeft minder dan de helft van het aantal specialisten dat Europa gemiddeld heeft per 100.000 inwoners. Een uitzondering is het specialisme plastische chirurgie. Daarvan hebben Nederland en Denemarken er de meeste van per 100.000 inwoners.

Dr. R.N.P. Berkovits KNO-arts np, Anesthesist np

Het is de vraag of het zinvol is, indien elke arts in eerste, tweede of derdelijn, elke apotheker, elke physiotherapeut, elke verzekeraar, elk ministerie dat zich met(volks)gezondheid bezig houdt en talloze nu nog niet bekende instanties beschikking zouden kunnen krijgen over mijn medische gegevens.
Zinvol voor die instanties, maar ook zinvol voor mij?
De kans op misbruik bij de waarschijnlijk niet te controleren toegang tot deze in beginsel gevoelige gegevens lijkt echter dermate groot, dat het EPD niet alleen inherent zwanger zal zijn van te verwachten misbruik, maar zelfs hierom vraagt door malafide lieden die de bevoegdheid krijgen tot het raadplegen van deze gegevens, zonder dat ik daarvan op de hoogte ben, laat staan toestemming heb gegeven.
Over de controle op de waarschijnlijk duizenden toegelaten raadplegers van het EPD is mij niets bekend.
Of de statistieken van de volksgezondheid, die voor West-Europa momenteel redelijk gunstig zijn, zie de “alarmerend” snel stijgende levensverwachting zonder EPD, met het EPD significant zullen verbeteren lijkt onwaarschijnlijk.
Zeker is het dramatisch kostenverhogend aspect van deze toegevoegde bureaucratie in de gezondheidszorg (momenteel reeds 45% van het budget!)
Mijn advies: niet doen!

Jitso Keizer

Alles goed en wel, die onderzoeken naar het draaien van de markt en naar administratie bij lichamelijke gezondheidstoestand, maar is niet veel urgenter, en uit te voeren door lieden die zittend in de Eerste Kamer als meer dan gemiddeld intelligent te boek staan, grondige analyse van de geestesgesteldheid bij vooral de bovenlaag der Nederlanders?
Immers beweert men hier een democratie te hebben terwijl het in werkelijkheid een oligarchie is waarin de veelverdienende parlementariers de belangen van hun eigen financiele klasse het best behartigen. In hun straatje past het negeren van art 1 der Verklaring van de rechten van de mens, welk nota bene de grondslag vormt van het door Den Haag erkende Internationale Verdrag op Burgerrechten. Zo ook wordt art 3 der Grondwet gesaboteerd door het benoemen van partijvriendjes met buitensluiting van 95% der bevolking. En art 60 van het Verdrag van Parijs (1953) -garanderend dat ieder goederen en diensten kan verwerven voor dezelfde lage prijs als waarop die aan anderen aangeboden worden en waarmee de aftrekken hypotheekrente en pensioenpremie in strijd zijn- wordt doodleuk gesaboteerd, met name deze essentiele wetten en verdragen ook door de rechters. Die hieraan gemeten dus zwaar oneerlijk zijn, de lagere klassen der bevolking benadelend.
Hieraan toe te voegen is dat de universiteiten poelen van rottigheid zijn: de studenten wordt niet bijgebracht om eerlijk te delen zoals in allerlei uitspraken als goed en juist is aangemerkt, maar hen wordt geleerd om anderen opzij te dringen, om wetenschappelijk onderzoek te reserveren voor een kleine groep bevoorrechten. Normaal is dat iedereen een kans krijgt en dat daartoe de prof en de wetenschappelijke medewerker ontslagen worden als ze zeg een miljoen uit de Schatkist aan salaris geincasseerd hebben, plaats makend voor anderen. Op de VU en de UvA is men zelfs zo ver afgezakt dat voor afgestudeerden met een bibliotheekabonnement de toegang tot het Internet bemoeilijkt wordt en dit op listige wijze , namelijk kwantitatief. Zo hou je concurrenten dom en beroof je de samenleving van maximale ontplooiing, als rottige egoist dus.

Gerrit de Jonge

De weerstand tegen het E.P.D. en allerhande andere middelen om gegevens over burgers te verzamelen en op te slaan lijkt me in de eerste plaats ingegeven door angst voor het nieuwe. Toen het olielampje werd uitgevonden waren er vast mensen die Gods toorn vreesden omdat, als Hij wil dat het donkere is, de mens dat zo moet laten.
Hen die misbruik van zo’n dataverzameling vrezen moeten bedenken dat de geschiedenis uitwijst dat mensen elkaar ook zonder computers en andere electronica het leven behoorlijk zuur konden maken. Het opsporen en elimineren van joden en geestelijk gehandicapten gedurende de 2e wereldoorlog verliep zeer efficient, ondanks het ontbreken van een E.P.D. of een andere electronische databank. Stalin had niet de minste moeite met het opsporen en elimineren van miljoenen koelakken, dissidenten en onwelgevallige etnische groeperingen. Tijdens de slag bij Verdun in de 1e wereldoorlog konden er een miljoen soldaten sneuvelen zonder computergestuurde kogels. En voor welke privacy inbreuk moet je nou bang zijn? Eeuwen geleden circuleerde de wijsheid al dat het leven op een dorp het grote voordeel heeft dat je buren je vrouw wel in de gaten houden.

Aan de andere kant zijn de voordelen van een goed functionerend systeem immens (met de nadruk op goed functionerend. Met een databank, met naast de ziektegeschiedenis ook de familieverwantschappen en dus ook etnische/raciale gegevens kun je in een dag de gegevens vergaren voor een gedegen proefschrift over onderwerpen als de erfelijkheidsgraad van welke kwaal dan ook, of de vraag of mensen van verschillende etnische afkomst gebaat zijn met verschillende medicatie. Misschien is een uurtje computeren ook ruim voldoende om iedereen er van te overtuigen dat we beslist moeten voorkomen dat geestelijk gehandicapten kinderen krijgen.

Voor hen die ten onrechte van een misdrijf worden verdacht, of van deelname aan uit de hand gelopen opstootjes, is het toch mooi als een plaatsbepalings registratiesysteem alibi’s oplevert. Spaart de politie een hoop werk. Zoekgeraakte kinderen kunnen snel en goedkoop worden opgespoord als ze een ingebouwd zendertje hadden. De weerstand daartegen zal vast als sneeuw voor de zon verdwijnen als ouders een rekening krijgen van de 100 mensen die zijn ingezet om een zoekgeraakt kind zonder zendertje op te sporen.

En, wie worstelt met ethische bezwaren moet bedenken dat we het opwekken van een abortus in een paar decennia hebben zien veranderen van een misdrijf waar 20 jaar gevangenis op stond in een routine ingreep die door het ziekenfonds wordt betaald. Zo hebben we ook het denken over euthanasie en nog veel meer zien veranderen. Het E.P.D. kan daar best bij.

Herman Levelink

Het is goed dat er kritisch naar nieuwe ontwikkelingen gekeken wordt. Als direct betrokkene bij het toepassen van het EPD in de praktijk hebben de discussies -anders dan men denkt- geleid tot verbetering en verheldering van de ideeën hoe je met zaken als privacy, beveiliging en toegang van patiënten tot de eigen gegevens beter om kunt gaan.
Tegelijk is er een situatie ontstaan dat er tussen voor en tegenstanders van het EPD, tussen degenen die er aan de praktijk mee werken en degenen die er over discussiëren zonder kennis van de feitelijke uitvoeringspraktijk een onoverbrugbare kloof ontstaan.

Vooropgesteld ik deel de zorg dat de overheid onder het mom van gemak, terrorismebestijding en administratieve en andere redenen toenemend en teveel gegevens centraal verzamelt.

In de realiteit van vandaag wordt de publieke en politieke discussie overheerst door de argumenten dat het EPD overbodig en gevaarlijk is.

In de dagelijkse praktijk op een huisartsenpost ziet de wereld er volstrekt anders uit. In de eigen post zijn er 20.000 patientcontacten per jaar, nagenoeg al die patiënten willen dat het dossier van hun huisarts daar beschikbaar is. Voor een groep patiënten zijn die gegevens er nog niet. Dat levert teleurgestelde patiënten op. Het is een illusie dat mensen zelf weten wat er aan de hand is. Veel medisch relevante zaken worden niet vermeld omdat men niet weet of het relevant is. Van medicatie weet men de kleur en sosm de reden van voorschrijven en vaak niet de naam. Lager opgeleiden maken soms een briefje, hoger opgeleiden vaak niet, maar op het cruciale moment zijn ze de moeilijke namen vergeten.

Zo is een landelijk systeem dat toegang biedt tot alles wat ooit een dokter of verpleegkundige over u heeft opgetikt – gemeten of verondersteld – ook een bron van opgestapelde vergissingen. Als huisarts heb je dringend behoefte aan de basale informatie die voor het goed inschatten van gezondheidsrisico’s en medicijnengebruik essentieel is.

Citaat:
Het landelijk EPD is verouderd voor het in werking treedt. En lek als een mandje.
Het is niet duidelijk waar die stelling op gebaseerd is. De systemen waar in de gezondheidszorg mee gewerkt wordt buiten het EPD zijn 15 jaar oud, kennen zeer beperkte beveiligings- en bewakingssystemen en zijn sosm onbetrouwbaar in het goed koppelen van de patient aan het juiste dossier. De ervaring met het EPD in de praktijk is dat de veilgheid er met enorme sprongen door vooruit gaat, en sterker nog de invoer van een persoonlijke pas en vastleggen van wie wat doet treedt een enorme gedragsverandering op. Er zijn der laatste jaren een aantal incidenten rond privacy in de zorg geweest, die dan vaak voor tegenstanders van het EPD aanleiding om te stellen dat het EPD er maar niet moet komen. Het tegendeel is waar, met toepassing van de beveiliging van het EPD waren die incidenten er niet geweest. Niets is 100% zeker en veilig. Er zal blijvend aandacht voor verbetering moeten zijn. Maar het niveau in de zorg gaat van een 4 naar een heel dikke 9. De menselijke factor blijft. En het feit dat er een treinongeluk kan gebeuren is ook geen reden om het treinverkeer af te schaffen.

Citaat
De inzage en invloed voor de patiënt is onvoldoende ingebouwd.
Dat klopt. Het systeem is er voor bedoeld dat zorgverleners veilig en betrouwbaar met elkaar kunnen communiceren en veel veiliger dan u het geval is. Toegang tot eigen gegevens voor patiënten is erg belangrijk om mensen zicht te geven wat er gaande is en te helpen zelf beslissingen te nemen. Mijn idee is dat het beter is daar aprt aandacht aan te besteden hoe dat op de beste manier kan dan het te vermengen met een systeem van communicatie tussen zorgverleners. Combineren van die zaken zou er wel eens toe kunnen leiden dat beide punten niet van de grond komen.

Citaat:
Geef iedereen een stick waar alles op staat. Het nieuwe dokterspasje.
Goed te weten: eind 90er jaren zijn er uitgebreide (en heel kostbare) praktijkproeven geweest met chipkaarten met de informatie er op. Het bleek niet te werken om een reeks van redenen. O.a. omdat patienten de pas juist in spoedsituaties niet bij zich hadden.

Citaat
Zo is een landelijk systeem dat toegang biedt tot alles wat ooit een dokter of verpleegkundige over u heeft opgetikt – gemeten of verondersteld – ook een bron van opgestapelde vergissingen.
Het EPD is geen landelijk systeem waar alles in staat.
Per beroep en per situatie (bijvoorbeeld de medicatie van de apotheek, een dossieruittreksel voor de huisartsenpost, een gegevens set voor de Eerste Hulp wordt een setje gegevens opgehaald uit dossiers die bij hulpverleners staan. Het gaat om een beperkte hoeveelheid recente gegevens. Als dienstdoend huisarts heb ik allerminst behoefte aan het doornemen van uitgebreide dossiers in de 10 minuten die ik voor de patiënt beschikbaar heb.
In elke situatie in de zorg geldt dat et altijd gewerkt wordt met het verhaal van de patiënt je eigen gezonde verstand en dat een dossier alleen dient als ondersteuning. Waarom zou dat met een via het EPD verkregen samenvatting anders zijn? Een andere dan de genoemde reden voor mij om patiënten inzage in dossiers te geven is dat dat de beste manier is om de kwaliteit van de dossiers te verbeteren. De overheid wil daar overigens geen geld in investeren, een enkele zorgverzekeraar wel omdat ze denken dat dat de kwaliteit van de zorg van de patiënten zal verbeteren. En een algemeen idee is dat goede zorg goedkoper is dan slechte zorg.

Kortom
Welliswaar nu nog alleen voor de huisartsenpost en voor medicatieveiligheid is het EPD een enorme sprong vooruit. Na enorme vertragingen die veroorzaakt zijn door de complexiteit, trage politieke besluitvorming en gebruikelijke traagheid bij alle grote ICT trajecten begint dat te werken.

De komende week is de keuze tussen doorgaan op de ingeslagen weg of terug naar de 90er jaren. Verbetering van privacy, beschikbaarheid van essentiële gegevens van belang voor patiëntveiligheid en medicatieveiligheid kunnen voor jaren stagneren.

Ook omgekeerd als het EPD wel doorgaat, dat dan overal en altijd als het van belang is voor de patiënt alle relevante gegevens er altijd zijn is een illusie. Het zal nog lang duren voor op de belangrijkste momenten de essentiële gegevens zijn en de patiënt zal veel dingen toch telkens weer opnieuw moeten uitleggen. En dat is misschien maar goed ook, want de discussies hebben ook geleerd dat er zorgvuldig met zaken omgegaan moet worden en je gegevens niet moet communiceren omdat het toch op een handige manier kan, maar dat je moet nadenken of het relevant is.

Wim J. Jongejan

Reagerend op reactie 4 van Harm van Deventer over de vermarkting nog even het volgende. Op de vorige website van Nictiz stond betrekkelijk makkelijk te vinden vermeld dat het Landelijk SchakelPunt vooralsnog door de overheid wordt gefinancierd. Op termijn moest men eraan denken dat zorgaanbieders de financiering moeten gaan overnemen. Dat zal dan uiteraard weer doorwerken in de tarieven van de desbetreffende zorgaanbieders.

Simon Sikkes

Rond het Burger Service Nummer (BSN) wordt tegenwoordig heel veel informatie opgeslagen.
Justitie en de belastingdienst kunnen al deze informatiebronnen zonder veel beperkingen inzien.
Er wordt inmiddels zoveel opgeslagen dat de overheid zelf ook niet meer weet wie wat waar opslaat.
Met veel gemak wordt weer een nieuwe partij aangewezen die met het BSN als centraal gegeven informatie moet opslaan. Ook partijen die geen overheidsinstellingen zijn zoals banken en telecombedrijven.

Voor veel mensen geldt dat zij de opslag niet erg vinden omdat ze “toch niets te verbergen hebben”.
Degene die informatie raadpleegt blijft echter verborgen en anoniem.
Bij het EPD is de laatste concessie geweest dat de burger voor raadplegen toestemming moet verlenen en hij/zij bij daadwerkelijk raadplegen wordt geïnformeerd wie dit wanneer gedaan heeft.
Dit lijkt me niet meer dan normaal.
Zolang iemand geen verdachte is (een status die gecontroleerd wordt door onze rechtelijke macht) vind ik dat bij alle raadplegingen van informatie (dus ook die van bank-informatie, telecom-informatie, camera’s langs wegen) de burger toestemming dient te geven en geïnformeerd dient te worden.
Dit is technisch gezien uiteraard een hel maar alleen dit maakt raadpleger en geraadpleegde gelijkwaardig en verschaft de mogelijkheid dat de geraadpleegde de raadpleger kan controleren.

Marius van Huygen

Belastingaangifte volgend jaar met bankgegevens ingevuld
door Bart Hinke
Economie
De belastingaangifte zal volgende jaar nog meer dan al het geval was van te voren ingevuld zijn door de Belastingdienst. Dat is het gevolg van afspraken die staatssecretaris van Frans Weekers (Financiën, VVD) heeft gemaakt met de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB).

De Volkskrant en de Telegraaf publiceren daar vandaag over.

Onder meer de hypotheekrente die huizenbezitters hebben betaald, zal automatisch in de aangifte worden ingevuld. Een jaar later leveren de banken ook de spaartegoeden en de aandelenportefeuilles van alle belastingplichtigen aan de fiscus, schrijft De Volkskrant.

Voor de Belastingdienst betekent de vooringevulde belastingaangifte een aanzienlijke besparing op de controle achteraf, wat kan bijdragen aan de inkrimping van het ambtenarenapparaat.

De banken zien het voorinvullen als een belangrijke service aan hun klanten, zegt voorzitter Boele Staal van de NVB tegen De Telegraaf. “Door de goede samenwerking tussen de banken en de Belastingdienst wordt dat vanaf volgend jaar mogelijk.”

Jan Trooster

Prima verhaal dit. Reflectie is altijd goed. Veel mensen worden stapeldol van het geleur met telefoon- en en energiecontracten.

Wat betreft het EPD kan ik zeggen dat ik als apotheker hier vrijwel niets aan heb. Een goed regionaal netwerk is in onze situatie veel belangrijker. Bovendien is een lijstje met geneesmiddelen volstrekt onvoldoende. De overheid kan beter inzetten op een goede samenwerking in regio’s.
Voorschrijvers en apothekers zou het verboden moeten worden iets voor te schrijven of af te leveren zonder dat zij beschikken over een goede en bruikbare historie van de patiënt. Een lijstje met geneesmiddel namen, het huidige EPD, voldoet hier niet aan.

Martinus de Borst

De informatiemaatschappij is al zover een deel van mijn leven, dat mijn persoonlijke gegevens wijd verspreid zijn en met wat handigheid goed zijn te combineren.

Met het EDP komt er een facet bij. Ik moet toestaan dat mijn medische persoonlijke gegevens gecombineerd gebruikt mogen worden.
Dit ligt dicht aan tegen zonder toestemming orgaandonor zijn.
Ik eis van de politiek dat zij mij het recht van ‘opt out’ laten behouden.

Daarbij de overweging, dat de huisarts als analist, raadgever en voorschrijver binnen 10 jaar een ‘uitstervende diersoort’ zal blijken te zijn.
Google of een van de concurrenten, zullen de komende jaren met applicaties op medisch gebied komen, die de praktijkkennis van de
huisarts ver zal overschrijden.
Wie nu al vaardig is met het internet en redelijk Engels begrijpt, kan zelf een diagnose uitvoeren, die inhoudelijk niet voor die van de huisarts onder doet.
De kwalen van de mens zijn al uitputtend beschreven en toegelicht.

Conclusie: Senatoren – EDP “NEE”!

bart wakker

EDP als nieuwe big brother: klopt. Vaak enorm dure systemen die toch niet goed werken.

Mij schiet hierbij direkt ook de wietpas te binnen. Hoe stelt men zich dat eigenlijk voor? Voor een relatief kleine “markt” in vergelijking tot de gezondheidszorg zou ook hier een landelijk systeem met koppeling ingevoerd moeten worden om de het max. aantal gram per dag “real-time” te kunnen bewaken. Zo’n systeem gaat honderden milioenen euro’s kosten en waarschijnlijk ook niet of slecht werken. Om nog maar te zwijgen over de ernstige inbreuk op de privacy.

Ik kan mij niet voorstellen dat zoiets door de 1e kamer komt.

Christien Boone

Marc Chavannes schrijft: “Het project loopt al jaren, er is pakweg 300 miljoen aan uitgegeven, de Tweede Kamer heeft er allang mee ingestemd. Het zou zonde zijn er nu mee te stoppen, zeggen het ministerie en een aantal gesubsidieerde (patiënten)organisaties.”

Maar ik vraag me af hoe het komt dat er zo’n exorbitant bedrag is uitgegeven voor een project wat nog niet de hele politieke besluitvorming doorlopen heeft. Dit kan je niet meer zien als het financieren van pilot-projecten. Het lijkt erop dat men, net zoals bij de WTCG (wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) al ruim is begonnen met het uitvoeren van de Wet nog voordat hij is ingevoerd. Hierover zou ik graag veel meer discussie hebben. Want het neigt m.i. naar minachting voor de politieke besluitvorming. Hoe komt het dat wij het ministerie van VWS zoveel ruimte geven om als een ongeleid projectiel gewoon door te denderen en om zoveel geld te laten uitgeven wat misschien na 15 maart verspild blijkt.

Als die discussie daarover goed op gang zou kunnen komen zou de 300 miljoen euro leergeld op dit dossier wel eens “money well spent” kunnen zijn.

Piet van Dongen

Alles is hierboven (en in de vele eerdere discussies, o.a. op deze plaats)wel gezegd: de overheid in Nederland wil voor een dubbeltje op de eerste plaats zitten wat betreft gezondheidszorg.
Ook lijkt het erop alsof zij koste wat het kost zowat alles vast wil leggen over iedereen.

Mensen uit oost Europa vragen of wij gek zijn.Wij hebben toch met eigen ogen gezien waarvan zij zich bevrijd hebben…

Toch wil ik het verhaal van M.C. hier (weer) onderschrijven. Misschien middels een paar anekdotes.

Ik ben geopereerd in een ziekenhuis. Tweemaal. Twintig jaar geleden was er persoonlijke aandacht. De laatste keer voelde ik me als een ding op een lopende band waar om de zoveel tijd iemand ‘iets’ aan kwam sleutelen.

Een paar weken later was ik bij de huisarts. Hij gaf mij netjes een hand, maar daarna keek hij slechts op zijn computerscherm naar, zeg maar, het regionale EPD, ondertussen vragend wat hij voor mij kon doen.
Hij was kennelijk niet eens in staat om aan mij te vragen hoe het ging na een zware operatie. Zijn EPD over mij gaf dit kennelijk niet aan. Kennen doet hij mij overigens ook niet (ook ondoenlijk met zulke patiënten aantallen).

Ik heb het geluk dat ik ook naar een buitenlandse huisarts kan gaan. Een verademing. Ik kom er weinig, maar hij kent mij. Hij kijkt mij aan (i.p.v. beeldscherm) en begint een gesprek. Ik zie zijn ‘medische ogen’ naar mij kijken en mijn klacht inschatten. Zó moet het.

In mijn jeugd had ik ook een buitenlandse tandarts. Recent was er een noodgeval en ik belde hem in het weekend. Ik kon direct komen. Hij herkende mij, bekeek zorgvuldig de klacht, liep naar een kast en pakte een twintig jaar oud kartonnen kaartje.
Hij mompelde, dat dacht ik al, vroeger had jij die klacht niet, er is een fout gemaakt door een Nederlandse tandarts.
Een combinatie van aandacht, menselijk geheugen en een simpel kaartje. Daar zal nooit een EPD tegenop kunnen. Is ook veel prettiger en veiliger.

Doorgeslagen management-Nederland, bah. Idem voor doorgeslagen controle-overheid.

a.zecha

Op deze en andere plaatsen heb ik meermalen gewezen op twee wetgevende instrumenten, dat de na-oorlogse Nederlandse regering heeft overgenomen van “regeerders in Nederland” uit de periode 1940 – 1945.

Op dit na-oorlogse regeringsbesluit rust klaarblijkelijk bij de media en politieke partijen een taboe, dat de werking van een “staatsgeheim”overtreft en dat bij jongeren in een “gunstig” geval onbekend is.

Ik noem de “Kaderwetgeving” en de daartoe behorende “MvB-wetgeving”.
Invoering van een “Kaderwet” behoeft een parlementaire behandeling zowel in de Tweede Kamer als in de Eerste Kamer.
MvB-wetgeving behoeft slechts ophanging aan de deuren van het parlement en kunnen zonder meerderheidsbezwaren uit de Tweede Kamer door de zittende regering heel snel worden opgelegd.

Een nieuwe Kaderwet is: de Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg die voortaan zal luiden: “Kaderwet elektronische zorginformatieuitwisseling”.
Hierop wordt het EPD, het KPD en andere op het EVRM-inbreukmakende wetgevingen gebaseerd.

Op bovenstaande wil ik nadrukkelijk de aandacht vestigen.

a.zecha

a.zecha

Nog een verwijzing:
http://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/31466_elektronisch

a.zecha

Christien Boone

#20 dhr Zecha, kent u dit artikel EPD in de terminale fase?

hierbij de link: EPD in de terminale fase : de aansprekers – Medical facts: http://bit.ly/ihHuiX

Marius van Huygen

“De belastingaangifte zal volgende jaar nog meer dan al het geval was van te voren ingevuld zijn door de Belastingdienst. Dat is het gevolg van afspraken die staatssecretaris van Frans Weekers (Onder meer de hypotheekrente die huizenbezitters hebben betaald, zal automatisch in de aangifte worden ingevuld. Een jaar later leveren de banken ook de spaartegoeden en de aandelenportefeuilles van alle belastingplichtigen aan de fiscus”

Behalve dat er geen medische geheimen meer bestaan, bestaan er vanaf heden en volgend jaar dus ook geen ‘bankgeheimen’ meer.
Als u soms niet precies weet wat uw banksaldo is en welk rentebedrag u moet betalen dan gewoon even de belastingdienst bellen. Zij zijn volledig op de hoogte van uw financiele omstandigheden…
Ik heb over dit nieuwsbericht nog nauwelijks politieke commentaren gezien. De DDR samenleving is dichter bij dan u denkt. Maar het schijnt weinigen te deren.

K. Plomp

@5 Johan

““Stel je voor – zo lijkt men in Den Haag te denken – dat nog meer zaken als rechten op ouderdomspensioen, een goede sociale wetgeving, gelijkheid van rechten, een kwalitatief goede gezondheidszorg, en nog meer van die Rooms-Rijnlandse onzin aan de burger ten goede gaan komen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn ?…”

Al die zaken heten tegenwoordig ‘linkse hobby’s’. Daar kan een rechts kabinet natuurlijk niks mee, dus afschaffen die handel.

Overigens onthutsende cijfers (aantal patiënten per huisarts, aantal ziekenhuisbedden per 100.000 inwoners en aantal specialisten per 100.000 inwoners).

Marius van Huygen

“De Eerste Kamer bespreekt dinsdag het voorstel een parlementaire enquête in te stellen naar de gevolgen van privatisering van voormalige overheidsdiensten.”

De privatisering van overheidsdiensten en nutsvoorzieningen vormt het kroonjuweel van de door de gevestigde politieke partijen gewenste ‘neoliberale’ marktwerking.
Een ideologie van radicale marktwerking voor het bereiken van winst maximalisatie voor de gevestigde economisch elite.
Nu de economische (krediet)crises het falen van het neoliberalisme heeft aangetoond is de gevestigde politiek enigszins aan het twijfelen geslagen over de tot dusver gevoerde economische/financiele politiek.
Een parlementaire enquete moet dan uitgevoerd worden door de kamerleden zelf. Het is daarbij uiterst twijfelachtig of deze kamerleden zichzelf een spiegel kunnen voorhouden en over voldoende kritische distantie kunnen beschikken om tot een onafhankelijk onderzoek te komen over de privatisering van overheidsbedrijven.
Het zijn immers de gevestigde partijen VVD, CDA, PvdA, D’66 die in het verleden de ‘marktwerking’ op de (voormalige) overheidsdiensten hebben losgelaten.

johan van schaik

@18 Piet van Dongen.

Ook ik verkeer in de gelukkige omstandigheid dat ik even gemakkelijk naar een huisarts, tandarts, specialist, of ziekenhuis over de grens kan gaan. Kwestie van de goede restitutiepolis kiezen, en extra kosten heb je nooit. De extra reistijd weegt niet op tegen de wachttijden hier, en alle poliklinische onderzoeken kunnen binnen een dag worden afgehandeld.

Het geeft natuurlijk wel te denken dat die predikers van de marktwerking nu juist de concurrentie met de uitmuntende en kwantitatief voldoende voorhanden zijnde zorg in met name ook onze buurlanden uit de weg willen gaan. Bijna 90% van de Nederlanders is een naturapolis in de maag gesplitst, en is daarmee verplicht zorg te betrekken bij door de verzekeraar gecontracteerde zorgaanbieders. En die contracten worden zo veel als mogelijk wel enkel binnen Nederland aangegaan.

Bij die contracten met zoregaanbieders zijn de verzekerden – hoewel de Zorgverzekeringswet daarin wel voorziet – ook nog eens niet betrokken, en dan is niet moeilijk te raden wiens belangen het meest worden gediend met die wurgcontracten. In elk geval niet die van de verzekerde of van de zorgaanbieders. Ik ben dus – hoe vreemd het ook klinkt – vóór marktwerking in de zorg, echter in die zin dat verzekerden vrij moeten zijn ook naar de kwalitatief betere zorgaanbieders ‘over de grens’ te gaan. En wie daar, zoals u aangeeft, naar huisarts, tandarts, of orthodontist gaat, staat niet alleen versteld van de aandacht en de mogelijkheden die de praktijk daar blijkt te bieden, maar niet in het minst ook van de korte termijnen waarop je terecht kunt, maar uiteindelijk ook nog eens van de rekening die je tenslotte krijgt. Voor zoveel minder geld kan het dus ook nog eens heel goed.

Maar over die echte, en zo voorhanden zijnde concurrentiemogelijkheden hoor je onze senatoren niet. Een troost: Wie één keer in een Belgisch of Duits ziekenhuis is geweest, komt alleen om te sterven nog in een Nederlands ziekenhuis. Overigens, zo berichtte VWS mij op mijn vraag, de behandelingen die je over de grens ondergaat, komen niet in het EPD. Over vervuiling bij voorbaat gesproken. Ik heb dus maar bezwaar gemaakt.

Een aardig artikel over de gevolgen voor Nederlandse Ziekenhuizen van dit ‘zorgtoerisme’ – en dan speciaal het effect dat ziekenhuizen hier de deur wel konden sluiten als zij niet het zelfde niveau gingen bieden als ziekenhuizen over de grens – was te al te lezen in de NRC van 25 november 2006, in een artikel “In Duitsland is alles beter”. ( zie: http://archief.nrc.nl/?modus=l&text=in+duitsland+is+alles+beter&hit=34&set=20&check=Y&identify=Y ). Zo werd een ziekenhuis in Zeeland gedwongen zijn schraal Hollands zorgaanbod en serviceniveau op te voeren naar een meer acceptabel niveau, omdat het, door de door mij genoemde uitspraken van het HvJEU, opeens moest concurreren met de twintig andere Belgische ziekenhuizen die binnen een straal van 25 kilometer ook voorhanden waren voor de Zeeuwse verzekerde. En in Belgie waren dat ziekenhuizen waar wel voldoende specialisten aan verbonden waren om tijd te hebben voor hun patienten, waar men niet op de ene dag voor een bloedprikje moest komen, en een week later voor een rontgenfoto, en vervolgens weken moest wachten op het eerste contact met de specialist.

Het praten over marktwerking, zoals onze senatoren voor hebben, lijkt dus bij voorbaat een farce.

@ 21 Simone Chr. Wijdevelt.

Leuk te merken dat de bijdragen ook gelezen worden. Soms vraag ik me wel eens af of er alleen geschreven wordt op fora als deze, terwijl het lezen van – ook andere – meningen nu juist het debat en de door u geprezen weldenkendheid vormt. En dank voor het compliment – ik vind dat u zich juist veel plastischer weet uit te drukken, en daar geniet ik dan weer van.

@25 K Plomp.

Zoals ik een paar dagen geleden al aangaf in de post van MC van 5 maart: ‘Gelukkig is het Rooms-Rijnlands model nog steeds het overheersende in Europa, en het lijkt ondenkbaar dat dat ooit anders zal worden. De uithoek van de EU waar de grauwsluier van de calvinistische opvattingen nog weerbarstig blijft liggen, als betrof het een hardnekkig aanhoudende plaatselijke mist, is te klein van omvang, en heeft zich in de EU ook te nadrukkelijk als buitenbeen neergezet, om daar enige bedreiging voor te kunnen zijn.’

Er blijft dus hoop zolang Europa blijft bestaan.

Zoals ik een paar dagen geleden al aangaf:

Gerben Welling

Tja, welk gevoel bekruipt je als alles leest over het EPD op dit moment en de afgelopen tijd. Het hangt erg samen met het paradigma waarvan je vertrekt.
Als je kijkt vanuit veiligheid van de patient dan kunnen we vanuit de praktijk tal van voorbeelden noemen waaruit onomstotelijk is gebleken dat het niet gebruiken van beschikbare informatie van de eigen huisarts de patient niet heeft geholpen. Bij onderzoek naar calamiteiten blijkt te vaak dat we belangrijke informatie missen.
Kijk je vanuit het paradigma privacy dan heb je een heel ander beeld. Als naoorlogse heb ik altijd het beeld uit de geschiedenis lessen van een burgelijke stand wat door de bezetter werd gebruikt om mensen op te sporen. Vanuit die invalshoek bezien hebben we nu een heel andere samenleving. Er ligt zoveel informatie vast over burgers dat kwaadwillenden er altijd misbruik van kunnen maken. Als we daar bang voor zijn dan moeten we nu direct stoppen met pinpas betalingen, airmiles, AH bonuskaarten en ga zo maar door.

Natuurlijk kan het altijd beter en veiliger, maar laten we ook een beetje bij de tijd blijven. Alle informatie over patienten is zoveel omvattend geworden dat je dit redelijkerwijs niet meer in je hoofd kunt houden. Want laten we wel zijn, dat is eigenlijk waarvoor we pleiten als we tegen het EPD zijn.

Ik hoop dat de Eerste Kamer in haar wijsheid het EPD niet misbruikt voor hogere doelen vanuit het politieke perspectief.

elisabeth spaan

Er is sprake van iets fundamenteels vreemds. Aan de ene kant hebben de traditionele rechtse partijen, de middenpartijen en de rechte vleugel van de gematigde linkse partijen, gekozen voor privatisering van overheidstaken, en voor het vrij baan geven aan de extreme vrije markt. Om in de huidige terminologie te blijven, er is gekozen voor een uiterst rechtse hobby, met grote nadelen voor de gemiddelde en onder gemiddelde burger. Aan de andere kant zijn regeringen al jaren bezig alle gegevens van de burgers te registeren, te verzamelen, te controleren, en te combineren, waarbij het EPD en het invullen van ons belastingformulier weer een volgende stapje op die weg kan zijn. Hoe is dat met elkaar te rijmen? Waarom wil de overheid al die gegevens als alles toch naar private instellingen wordt overgeheveld. Is het niet de taak van private instellingen om aan hun gegevens te komen. Of worden wij voor het lapje gehouden. Krijgen die instellingen gewoon al die gegevens? Spelen de regeringen met die private instellingen onder een hoedje. Zijn deze regeringen niet onze volksvertegenwoordigers maar stromannen van die private instellingen. Of hebben de regeringen een weg geopend naar de baten van een tweede geldstroom. Verkopen ze die gegevens? De overheid als marktkoopman. Gaat straks het gehele EPD voor goed geld naar de bond van zorgverzekeraars. En betalen wij, als burger, niet alleen onze belasting maar ook weer een nog hogere premie. Want door privatisering van de afgelopen jaren zijn onze dagelijkse vaste lasten flink omhoog geschroefd, Daar hoeft je geen onderzoek aan te wijden. Het zou mooi zijn als de Eerste Kamer het EPD afserveert en bovendien meer openheid zou kunnen geven over die verzamelwoede. Weten wij, als burgers, waar wij aan toe zijn.
.

Frank Klok

Dat kan een boeiende enquête worden, naar die privatiseringsd(r)(w)ang. Het zou mooi zijn als dat in de 1e kamer eens los van gelovige vooringenomenheid (neo-liberaal of sociaal) behandeld kan worden. Alleen op zijn feitelijke merites. Kosten en opbrengsten en de verdeling daarvan, kwaliteit van dienstverlening, robuustheid, weerstand tegen de schadelijkheid van het ‘greed is good’-geloof? Neigt de sector niet automatisch naar het afgeleiden naar het spreekwoordelijke putje, is in de onderhavige sector de werking van de vrije markt (transparant, voldoende aanbieders, geen kartels etc.) eenvoudig te garanderen of zijn er complexe toezichthoudende instanties nodig (daar hebben we maar weinig goede ervaringen mee).
En daar komen dan hopelijk eenvoudige criteria uit die je kunt hanteren bij het bepalen van de wenselijkheid van privatiseren dan wel nationaliseren, of hier en daar misschien een mengvorm met overall overheidssturing en op deelgebieden soms ook martkwerking?

Marius van Huygen

“Het zou mooi zijn als dat in de 1e kamer eens los van gelovige vooringenomenheid (neo-liberaal of sociaal) behandeld kan worden. Alleen op zijn feitelijke merites”

Alle pro’s en contra’s waren destijds (voor de privatisering) al lang bekend.
Maar de neoliberale machtsgreep en haar invloed op de gevestigde politieke partijen was niet meer te stuiten.
Zelfs voor Groen Links begint het neoliberalisme steeds meer op een wenkend perspectief te lijken…En van de PvdA middels Wouter Bos hebben we sinds de laatste den Uyl lezing ook niets meer vernomen over het loslaten van haar ‘neoliberale’ ideologische veren.

Maria Pekelharing

Marc Chavannes doet me iets te veel aan wensdenken. Een EK zonder partijpolitieke bijgedachten is als een zendeling zonder bijbel, dus dat lijkt me een utopie. Hoe doe je dat eigenlijk, dergelijke bijgedachten uitbannen als doorgaans prominent lid van een partij. Als doelbewuste keuze, en als verlengstuk dan wel bevestiging van een overtuiging. Een zuiver -op algemeen belang gericht- denkende en oordelende EK (evenals TK) dient juist ontdaan te zijn van religieuze en (partij)politieke ideologieen, splijtzwammen bij uitstek en enkel goed voor deelbelangen.
Vervolgens haalt Mark er een tweede pijler bij met ‘Kwaliteit van wetgeving heeft alles te maken met vertrouwen in de politiek als koersbepaler van de overheid.’ Mooie volzin, maar daar blijft het bij, want hij laat in het midden welke koers gelopen moet worden, links, rechts, midden of consensussurrogaat. Als we gemakshalve de kiezers onderverdelen in 50% links en 50% rechts, dat weten we zeker dat in ieder geval 50% geen vertrouwen heeft in de te lopen koers. En dat blijkt, terecht of niet. Wat we ook zeker weten is dat 100% er geen vertrouwen in hoeft te hebben, want al die te lopen koersen zijn pas achteraf uit te hijgen, incl. ademnood. Heel simpel, omdat lange termijnvisie ontbreekt, laat staan dat een accent op welzijn kan of komt te liggen, waar welvaart een eerste voorwaarde toe is.
Aan zowel privatisering als nationalisering zit een verkeerde geur, maar om te kunnen delen zul je toch eerst moeten vergaren, vanuit de wetenschap dat niemand gelijk noch gelijkwaardig is, en optrekken doe je naar boven. Het is maar een relatief kleine elite die op alle gebied excellereert, en conditioneert, goed voor een slaafs volgzame massa, die de illusie van individualiteit koestert. Beter kun je die elite koesteren, en al zelfdenkend besluiten daar al dan niet in mee te gaan. Dat zelfdenken hebben kerk en staat ze afgeleerd, want kleurrijk versierd hangt een gareel er fraaier bij. Niets nieuws onder de zon, zo is het altijd geweest, en zo zal het altijd blijven, hoe je het ook om- en aankleedt.
We hebben de wijsheid niet in pacht, anders waren we wel wijzer geweest. Wijs genoeg om te weten, en te voorkomen. Om te weten dat stilstand ook vooruitgang kan betekenen bijvoorbeeld, en dat snelheid vaak haaks staat op kwaliteit. We experimenteren dus heel wat af, en daar blijft het bij, want onze visie is en blijft beperkt tot het numaals. Die aap in dat tekeningetje is dan wel rechtop gaan lopen, maar blijft wel aap.
Het kan met dat EPD dus vriezen en dooien, zoals je met een geweer kunt aanvallen en verdedigen, naar ‘eigen’ keuze. En alleen de pratende aap is in staat beide standpunten met ‘argumenten’ te onderbouwen, ook al is daar geen gelijk aan te ontlenen. Ach, hang ze gewoon een Ipad als beloning voor de neus, en de keuze is snel en weldoordacht gemaakt.

Marius van Huygen

15-03-2011 • De Eerste Kamer houdt voor het eerst in zijn bestaan een parlementaire enquête, naar de gevolgen voor de burgers van 25 jaar privatisering en verzelfstandiging van overheidsdiensten. CDA, VVD en SGP stemden tegen.
Met 38 voor en 37 tegen besloten de senatoren vandaag ja tegen het voorstel te zeggen.

johan van schaik

@ 34 Maria Pekelharing.

U citeert MC met die mooi klinkende zin “Kwaliteit van wetgeving heeft alles te maken met vertrouwen in de politiek als koersbepaler van de overheid.’ Los van het feit dat wetgeving moeilijk als koersbepaler kan gelden, omdat wetten ten enen male altijd achter de feiten of achter de maatschappelijke ontwikkelingen aanlopen – je moet nu eenmaal eerst anarchie als onwenselijk ervaren voor dat je op het idee komt een wet te maken – bepaalt niet de wet een koers, maar de gebruiker van die wet. En dat laatste geldt evenzeer voor databanken.

En gebruikers komen en gaan, daar komt geen kiezer aan te pas. Morgen wordt een EPD gebruikt om te voorkomen dat chirurg X in het Antonius te Sneek een mijnheer Y uit Brunssum – die dank zij het preferentiebeleid van zijn naturapolisboer meteen geholpen kon worden in die prachtige Friese stad – open snijdt, om pas daarna tot de ontdekking te komen dat mijnheer Y toch wel heel hoge doses bloedverdunners van zijn apotheek kreeg voorgeschreven en daardoor zo snel dood bloedde. Heel nuttig dat EPD, in zo’n geval, maar ook overbodig, want de huisarts uit Brunssum had die gegevens al verstrekt. Ook kan ik me voorstellen dat tal van epidemiologen zich reeds de handen wringen, want met een EPD kan je veel sneller detecteren of mensen die witte Chardonnaye drinken inderdaad geen herseninfarcten krijgen. Of dat het inderdaad klopt dat mensen die een los oorlelletje hebben nooit, en dat mensen met zo’n strak aangezette onderkant van het oor, juist altijd de kransslagaderen veel te vroeg dicht zien slibben. Alleen vermeldt het EPD niets over de voorkeurswijn van betrokkene, noch over de aanzet van het oor aan de onderrand.

Onvermijdelijk is natuurlijk dat volgende week een wakkere epidemioloog op het lunineuze idee komt om het EPD aan de gegevensbestanden en het aankoopgedrag van AH-klanten te koppelen. “Neen, mijnheer Heijn, het gaat echt alleen om Chardonnaye-kopers…”. Om vervolgens de biometrische gegevens van de paspoortbank te gaan koppelen aan het EPD – “Neen, mevrouw Schipper, we kijken echt alleen naar de onderaanzet van het oor..”

Als hij dan uitgevonden heeft dat je op de intensive care, afdeling hartinfarcten, inderdaad bijna geen Chardonnayedrinkers aantreft (bij doorvragen bleken die ook allemaal de Chardonnaye voor hun stokoude moeder te kopen, en die zelf niet te drinken), en bijna 90% van de patienten geen los hangend oorlelletje heeft, maar zo’n strak aangezet oor, komt hij voor een ethische vraag te staan. Want het drinken van Chardonnaye heeft iemand zelf in de hand, oren zijn je echter bij het creeren aangenaaid, en daar zul je het mee moeten doen. Hij belt Helen Dupuis nog wel, maar die blijkt eerst in de espressobar van Van der Kwast te zitten, en vervolgens in een ethisch conflict tussen partijloyaliteit en koersbepalende wetgeving verzeild te zijn geraakt, zodat hij uiteindelijk zelf besluit om alleen te promoveren op Chardonnaye, en in zijn proefschrift niet zal reppen over niet te veranderen oren en de aanzet aan de onderkant daarvan in het bijzonder. Katholieke achtergronden blijken dan toch wel waardevol.

Helaas – katholieken zijn ook vaak slordig, omdat zij geen verboden kennen, enkel geboden, en varen moeten op het eigen geweten – vergeet hij zijn onderzoeksmateriaal op te bergen. En terwijl zijn echtgenote met de thuis slingerende UZI-pas probeert uit te vinden of het wel lonend is om nu al een levensverzekering af te sluiten op het leven van haar moeder, maakt een collega bij het RIVM zich meester van al die aan het EPD gekoppelde biometrische gegevens en AH-klantenprofielen. Deze zegt daarop onmiddelijk zijn baan op, en begint met een paar plastisch chirurgen een kliniek waar men losse oorlellen kan laten aannaaien.

Koersbepalende wetgeving ? Laat me niet lachen. En vooral niet wanneer het wetsvoorstel, zoals bij het EPD het geval is, enkel een los kader biedt, waaraan vervolgens elke AMvB – nauwelijks gecontroleerd door enige volksvertegenwoordiger – mag worden opgehangen. Ik prijs Heleen Dupuis dat zij in haar bijdrage aan het debat, gisterochtend, juist dat aspect er uit lichtte.

Maria Pekelharing

36-Johan van Schaik—Tja, Johan, wat zal ik ervan zeggen… Om te weten hoe het er met de moraliteit / mentaliteit van de gemiddelde polderlander voorstaat, zou ik een snelheidslimiet van 200 km/u willen voorstellen, op alle wegen. Alleen advocaten zullen die grenzen opzoeken, dus daar zijn we dan snel doorheen, waarmee veel problemen opgelost en kosten bespaard. Aan het aantal ongelukken is de mogelijke aanwezigheid van intellect af te meten, wat ons van heel wat zekerheden in de vorm van aannames, veronderstellingen en vooral illusies ontdoet.
Belgie stoomt op naar een regeringsloos jaar, en floreert als nooit tevoren. Goden storten ons op liefdevolle wijze in oorlogen, maar kunnen voor het bereiken van vrede moeiteloos gemist worden. En het EDP zou pas echt goed functioneren als niet het polderlandse brons, maar het Belgische, Duitse en Franse goud als standaard wordt beschouwd. Tot die tijd zal het me een rotzorg zijn of er al dan niet een EDP komt, want ik ben geen liefhebber van meelballen.

Jan Brouwer

“De Eerste Kamer bespreekt dinsdag het voorstel een parlementaire enquête in te stellen naar de gevolgen van privatisering van voormalige overheidsdiensten. Initiatiefnemer Schuurman (Christenunie) wil nagaan wat de burger heeft gehad aan de privatisering of verzelfstandiging van overheidsbedrijven als Postbank, NS, PTT, Schiphol, loodsdienst, woningbouwcorporaties en openbare nutsbedrijven.”
Kan aan dit rijtje ook niet de OV-chipkaart toegevoegd worden?
Deze kaart is ook door de Tweede- en Eerste-kamer goedgekeurd met veel meer voordelen voor de klant als op dit ogenblik ook maar enigszins waargemaakt wordt.
Neem allen maar het punt van bij iedere overtap naar andere vervoerder opnieuw een opstap tarief berekenen en door overmacht niet kunnen uitchecken. Kassa €4,– of €20,– door een gecomliceerde regeling moeizaam terug geboekt te krijgen.
De klant wordt als potentiele wanbetaler beschouwd.

Marius van Huygen

Elektronisch Patiëntendossier sneuvelt in Eerste Kamer
door David Haakman
Binnenland
De Eerste Kamer blijft tegen de plannen voor een landelijk elektronisch patiëntendossier (EPD). De senaat nam vanmiddag tijdens een debat geen genoegen met enkele handreikingen van minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD).

De Eerste Kamer stemt officieel pas volgende week over het wetvoorstel, maar alle partijen hebben vandaag al gezegd dat ze niets in de plannen zien.

Meerdere partijen vroegen Schippers het wetsvoorstel in te trekken, maar die kondigde aan dat niet te zullen doen. Daarmee heeft Schippers haar verlies genomen, zegt politiek-verslaggever Antoinette Reerink van NRC.

“Het is duidelijk dat er zo grote weerstand is tegen het elektronisch patiëntendossier, dat het wetsvoorstel volgende week afgestemd wordt. Alle partijen, zelfs onverwacht het CDA, zijn nu tegen het voorstel. Schippers heeft het wetsvoorstel niet ingetrokken en laat zo zien dat het aan haar niet gelegen heeft. Ze legt de zwarte piet bij de Eerste Kamer.”

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief