Uitleg moet, maar meer accent op nieuws komt de krant ten goede

Tekenen van innovatie en voorzichtig optimisme waren deze week te bespeuren in de dagbladjournalistiek. Een welkome verandering van gevoelstemperatuur.

Het is ook anno 2013 niet waar dat iedereen het nieuws ‘toch al kent’

The New York Times baarde opzien met het zakelijke succes van zijn digitale ‘betaalmuur’, een zege in de strijd tegen het curieuze idee dat journalistiek op internet gratis moet zijn. NRC Handelsblad zet ook stappen in die richting.

Deze krant vernieuwde meer: er werd een app gelanceerd, NRC Reader, waarmee je, tegen betaling, een gevarieerde selectie krijgt van de beste stukken van die dag. En het uiterlijk en de indeling van nrc.next werden globaal herzien.

Daarbij geldt de slogan ‘navigatie is communicatie’: een journalistiek product dat onhandig of onoverzichtelijk is, of het nu een krant is of een app, wordt niet gelezen.

De app die NRC Media lanceerde, heeft lovende recensies gehad – naast veel klachten dat alleen Appleklanten er gebruik van kunnen maken. Het verweer van de krant: je moet ergens beginnen. Andere tablets komen dan hopelijk later.

Kortom, er is weer van alles in beweging in de journalistieke struggle for survival.

Maar de beste innovatie van de laatste maanden bij de klassieke papieren krant is ook een restauratie: de terugkeer van het nieuws.

NRC Handelsblad bracht onlangs onthullende nieuwsverhalen over doping in de wielersport, brandonveilige internaten in Rotterdamse moskeeën, het vastgoeddebacle van SNS Reaal, de teloorgang van advocaat Bram Moszkowicz, en meer.

Die stukken stonden ook weer ‘gewoon’ als nieuws op de voorpagina, die een tijdje werd beheerst door vaak tamelijk wollige ‘nieuwsanalyses’, die je soms ook niet goed begreep als je de avond tevoren het Journaal had gemist.

Dat hernieuwde accent op nieuws is een keuze van de hoofdredactie, die daarmee – wat mij betreft: gelukkig – afstand neemt van het adagium dat nieuws niet meer de primaire taak van een krant is, omdat iedereen dat ‘toch al kent’.

Als je daarmee bedoelt dat goede journalistiek dieper moet graven dan het eenregelige spervuur van Twitter of Teletekst, is het natuurlijk waar, zelfs een open deur. Uiteraard moet een krant verdieping bieden. Maar nieuws blijft primair.

Trouwens, wat is ‘nieuws’ (iets wat we nog niet wisten) eigenlijk anders dan verdieping van onze kennis? Het gaat in de journalistiek tenslotte om waarheidsvinding. Dat is ook het verschil met hypes, die meestal iets betreffen wat je eigenlijk helemaal niet wilt weten.

Dat accent op nieuws, mits relevant natuurlijk, betaalt zich uit voor de lezer. Het komt de urgentie van de krant ten goede. Het lijkt me trouwens ook logisch voor journalisten, die toch worden gedreven door: nieuwsgierigheid.

Maar met navigatie en communicatie valt nog wel veel te winnen. Vooral als het gaat om extra bijlagen van de krant op het snijvlak van journalistiek en marketing (zie eerder Bijlagen in steeds meer soorten, maar niet altijd duidelijk, 5 januari).

Kranten experimenteren met tal van nieuwe vormen, ook met sponsored content (bijlages die worden bedacht of betaald door een adverteerder) en samenwerking tussen redactie en marketing. Cruciaal is dan dat het voor de lezer duidelijk is of een bijlage NRC-journalistiek is en dus onder de redactionele verantwoordelijkheid valt.

Mij was dat in elk geval niet meteen duidelijk bij de special die afgelopen zaterdag bij de krant zat, over Slimmer zoeken op internet.

Dat was een bijlage naar aanleiding van een interessant KNAW-rapport over digitale geletterdheid van de schooljeugd (Digitale geletterdheid in het voortgezet onderwijs). Volgens dat rapport is het van groot belang scholieren meer kennis en vaardigheden bij te brengen over het omgaan met digitale media.

Goed onderwerp dus. En de bijlage opende ook met een goed stuk van Ewoud Sanders, medewerker van de krant, over dat rapport.

Journalistiek, denk je dan.

Maar daarna kwamen ook vier pagina’s met tips uit een gelijknamige gids van Ewoud Sanders (Slimmer zoeken op internet, verkrijgbaar voor lezers voor 8,95 euro), een prijsvraag (prijs: een cursus bij Sanders of een laptop ter waarde van 269 euro) en een paginagrote advertentie van de KB voor een workshop van: Ewoud Sanders.

Dan denk je weer: reclame.

Uitleg: Sanders is al langer bezig met een eigen, vooral ideëel project voor digitale geletterdheid, en de krant wilde daar een keer iets mee doen. Zoals bijvoorbeeld ook wel wordt samengewerkt voor een Wetenschapsquiz. Waarom ook niet? Het is een mooi project en zoiets past goed bij NRC Handelsblad, dat de publieke zaak en modern burgerschap wil bevorderen.

Alleen, die uitleg stond wel in een ‘Vooraf’ in de bijlage, maar vrij summier en niet ondertekend.

Bovendien, de koppeling aan het KNAW-rapport bleek nogal dun. Het katern noemde ‘slimmer zoeken’ nadrukkelijk de „eerste essentiële stap” naar de digitale geletterdheid waar de KNAW voor pleit.

Maar in het rapport van de KNAW, dat vele praktische, maatschappelijke en morele aspecten van digitale geletterdheid aan de orde stelt, vond ik één verwijzing naar zoekmachines (pagina 35).

De nieuwspagina’s maakten overigens helemaal geen melding van dat rapport. Dus hoe belangrijk vindt de krant het eigenlijk?

De bijlage was zeker handig en voorziet in een behoefte: ik ga die tips van Sanders ook gebruiken. Met dank. Maar toch, de dunne koppeling aan het KNAW-rapport en de vele reclame voor het project van de auteur maakten het karakter ervan wel onduidelijk: journalistiek project of advertorial?

Navigatie is communicatie. Maar andersom, meer communiceren, helpt een lezer soms ook.

5 reacties op 'Uitleg moet, maar meer accent op nieuws komt de krant ten goede'

Gerrit Jan te Sligte

Als het nieuws achter een zogenaamde betaalmuur verdwijnt worden daar diegene die zich een abonnement niet kunnen veroorloven mee gepakt. Juist de nieuwsvoorzieningen maken voor mij internet aantrekkelijk

G.H.J.M. van Gemert

Vorig jaar heb ik mijn abonnement op NRC opgezegd omdat uw hoofdredacteur blijkbaar liever een tijdschrift maakt dan een krant. Nu lees ik dat ie weer van standpunt veranderd is. U schrijft ook over de NRC Reader “waarmee je tegen betaling een gevarieerde selectie krijgt van de beste stukken van die dag”. Dus kijk ik op uw site of die selectie ook te vinden is, nou niet dus. Of moet ik het boekje van Ewoud Sanders aanschaffen en beter zoeken?
Hilversum, 17 februari 2013

Dieter de Vroomen

Het zou de waarde van het nieuws, de positionering van de krant en de klantvriendelijkheid ten goede komen als artikelen na een paar dagen vrij verspreid mogen worden. Nu geraken met name de interviews en opiniejuweeltjes na enkele dagen in de vergetelheid, omdat ze niet meer algemeen vindbaar zijn en door copyright zijn beschermd.
Stukken van ‘de concurrent’, zoals nu.nl blijven tot in lengte van jaren bruikbaar.

Frits Jansen

Mijn abonnement op NRCH heb ik al een tijd geleden opgezegd omdat het nieuws (inderdaad)wel ergens anders vind, en de “duiding” menigmaal ondermaats is. Maar waarom ik de krant vooral kan missen als kiespijn is vanwege de bijdragen van columnisten. Youp is grappig, dat is fantasie. En een columnist heeft bij uitstek recht op z’n eigen mening. Maar niet op z’n eigen feiten. En er zijn er bij die daarin veel te ver gaan. Sommige meningen verontrusten mij ook, bijv. omdat ze een demagogisch karakter hebben op een zo geraffineerde manier dat ik vrees dat veel mensen de redeneerfouten niet snappen. Maar wat voor mij de deur dicht deed was een hoogleraar die als columniste haar (buiten-)promovendi bespotte, en groep waar ik op dat moment zelf toe behoorde. Een ambtenaar die z’n wettelijke taak niet serieus neemt hoort geen ruimte te krijgen als columnist. Maar de redactie ziet natuurlijk graag polemiek, en neemt het fatsoen daarbij niet zo nauw. Ach ja, er moet geld verdiend worden. De VOC mentaliteit. Wie in de weg staat vermoord je. Tegenwoordig met woorden, maar toch.

V.M.Wiegant

Mijn reactie: zie de reactie van G.H.J.M. van Gemert, regel 1 t/m 5.
Het boekje van Ewout Sanders aanschaffen is niet nodig. Gratis kan ook, zie: https://openaccess.leidenuniv.nl/handle/1887/17774

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief