Burgemeester Tom Bradley van Los Angeles, in 1983 met de Britse koningin Elizabeth.   Foto AP Burgemeester Tom Bradley van Los Angeles, in 1983 met de Britse koningin Elizabeth.  Foto AP

Wat is het Bradley-effect?

Gepubliceerd: 20 oktober 2008 11:33 | Gewijzigd: 3 november 2008 08:51

Door onze correspondent

Nu Barack Obama voor staat in nationale opiniepeilingen – gemiddeld negen procentpunt – rijst de vraag op of deze onderzoeken een vals beeld geven. Zijn kiezers eerlijk over hun bereidheid een zwarte kandidaat te steunen?

Dat staat bekend als het Bradley-effect, genoemd naar Tom Bradley, een Afro-Amerikaan die in de jaren tachtig het gouverneurschap van California verloor hoewel hij in peilingen ruim voorstond. Onderzoekers zeiden dat racisme de oorzaak was: kiezers zouden tegenover peilers niet hebben toegegeven dat zij uit raciale overwegingen nooit op Bradley wilden stemmen.

Of dit effect zich werkelijk heeft voorgedaan, is omstreden onder onderzoekers en opiniepeilers. De meeste deskundigen zeggen nu dat het Bradley-effect nooit heeft bestaan. Zij schrijven de afwijking tussen de peilingen en de uitslag toe aan de inherente imperfectie van peilingen. Een peiling kan geen toekomstige voorkeur meten, alleen de bestaande voorkeur, en aangezien peilingen altijd vóór verkiezingsdag worden gehouden, zijn het momentopnames met beperkte voorspellende waarde.

Deze wetenschappers ontkennen niet dat er een groep Amerikanen is die nooit op een zwarte kandidaat zal stemmen. Onderzoek heeft uitgewezen dat dit om maximaal eenderde van het electoraat gaat. Weliswaar zegt circa 95 procent van de Amerikanen dat zij bereid zijn op een zwarte kandidaat te stemmen. Maar wanneer deze mensen wordt gevraagd of ze denken dat hun buurman dat ook doet, valt ongeveer een derde af. Feit is dat het hier om kiezers gaat die voor het grootste deel nooit op een Democraat zou stemmen.

In enkele recente races tussen een blanke en zwarte kandidaat is gebleken dat het Bradley-effect uitbleef. Peilingen in uiteenlopende staten als Tennessee en Massachusetts bleken in 2006 betrouwbaar, ondanks de deelname van een zwarte kandidaat. Ook is het een feit, zeggen deskundigen, dat in de meeste peilingen de afkeer van een zwarte kandidaat al is verwerkt. Zo laten peilingen voor de Congresverkiezingen – die ook op 4 november worden gehouden – gemiddeld een grotere voorsprong voor Democraten zien dan de 9 procent die Obama nu gemiddeld wordt toegekend.

Achtergrond

Liveblog

Ben Bot chatte met lezers over Obama. Lees hier het verslag na.

Bradley-effect

Zijn kiezers eerlijk over hun bereidheid een zwarte kandidaat te steunen?

Dominee Obama

De controverse rond Obama's dominee Jeremiah Wright.

zoeken

in

Dit nieuwsthema wordt niet meer bijgewerkt.

Gesponsorde links

 

    Op zoek naar een serieuze relatie? Doe de psychologische PARSHIP-test en vind de partner die echt bij je past.
    Meld u nu gratis aan.