In een abrupte wending in de campagneverslaggeving besteden Amerikaanse media – vooral kabeltelevisie en het internet – half april veel aandacht aan radicale passages uit preken van Obama’s ex-dominee en geestelijke mentor, Jeremiah Wright.

Wright spreekt erin over Amerika’s steun aan de onderdrukking van het Palestijnse volk, die volgens hem mede de oorzaak was voor de aanslagen op ‘9/11’. En hij laat zijn woede de vrije loop over discriminatie van zwarte Amerikanen (‘God damn America’).

De inhoud van zijn preken was al geruime tijd bekend. Ze worden door Wrights kerk, de Trinity United Church of Christ in Chicago, op dvd uitgegeven. En de dominee zelf verklaarde in april dat hij wist dat Obama afstand van hem zou moeten nemen in de campagne.

Bekijk beelden van de preek van Wright:

Maar opnieuw blijkt hoeveel impact beelden kunnen hebben: nadat televisiezenders de omstreden uitspraken gingen uitzenden, is de dominee binnen enkele dagen de achilleshiel van Obama geworden. Peilingen zijn negatiever over zijn kansen tegen de Republikeinse kandidaat McCain dan ze lange tijd waren, en ook sommige supporters twijfelen over de goede afloop.

Wie is Jeremiah Wright?

Wright was de man die Obama begin jaren negentig overhaalde lid te worden van zijn kerk, die zijn huwelijk inzegende, zijn kinderen doopte, en die hem een titel aan de hand deed – ‘The Audacity of Hope’ – die Obama gebruikte voor twee beslissende momenten in zijn loopbaan. Het was de titel van de speech op de Democratische conventie in 2004 waarmee Obama een nationale figuur werd, en ook zijn laatste boek, een bestseller, draagt die titel.

Wright heeft nooit een geheim gemaakt van zijn radicalisme. Hij bezocht de Libische leider Gaddafi, en hij heeft zijn bewondering voor Louis Farakhan, voorman van de Nation of Islam, nooit verbloemd. Farakhan is omstreden om zijn anti-joodse uitspraken.

Hoe reageerde Obama?

Nadat de videoclips Jeremiah Wright uitlekten moet Obama afstand nemen van hem, en dat ligt volgens insiders erg gevoelig bij zijn echtgenote Michelle. Anders dan Obama, geboren in Hawaii en opgegroeid in Indonesië, woont zij haar hele leven al in Chicago, en de kerk van Wright is een onderdeel van haar identiteit geworden.

Als Obama in Philadelphia de ideeën van Wright afkeurt en zijn ressentiment tegen blanken een logisch resultaat van het verleden noemt, wordt Michelle huilend in de gang gesignaleerd. De speech krijgt een goede ontvangst, maar aanhangers van Clinton zullen, net als FoxNews, blijven hameren op één element: heeft Obama, zoals hij zegt, in de twintig jaar dat hij de kerk bezocht nooit kennis genomen van de radicale ideeën van Wright?

Bekijk de toespraak van Obama:

Wright laat enkele weken later zijn gezicht weer zien. Hij herhaalt in openbare optredens zijn controversiële opvattingen, bijvoorbeeld dat Aids een complot is van de regering om het zwarte ras uit te roeien.

Obama breekt rigoureus met Wright, de man die zijn huwelijk inzegende en zijn kinderen doopte, en Michelle Obama vertelt nu in interviews wel dat ze het er mee eens is. Zo weet Obama het probleem als een volleerde politicus in te perken, al blijft onzeker hoe nadelig de dominee in het najaar zal zijn.