Ehud Olmert

Demissionair premier van Israël. Olmert kondigde afgelopen zomer zijn vertrek als premier aan vanwege aanhoudende onthullingen over financieel wangedrag. Hij besloot om zich niet opnieuw verkiesbaar te stellen voor het leiderschap van zijn partij Kadima. De winnaar van die verkiezingen (Tzipi Livni, zie hieronder) mocht een nieuwe regering samenstellen, maar dat is niet gelukt. Daarom is Olmert nog altijd demissionair minister-president van het land, tot de verkiezingen op 9 februari 2009.

Olmert stapte in 2005 met Ariel Sharon uit de rechtse partij Likud. Sharons nieuwe partij Kadima moest een politieke middenpositie innemen. Al snel raakte Sharon in een coma, waarna Olmert hem opvolgde.

Tzipi Livni

Minister van Buitenlandse Zaken van Israël en partijgenoot van Olmert. Ze werd in september 2008 gekozen tot leider van de Kadima-partij en kreeg toen zes weken om een regering te vormen en de tweede vrouwelijke premier in de geschiedenis van Israël te worden. De formatieonderhandelingen liepen stuk toen de ultra-orthodoxe Shaspartij besloot niet aan de coalitie mee te werken. Livni was de kandidaat van de ‘nieuwe politiek’, maar nadat ze geen nieuwe regering kon vormen, ging ze in de peilingen onderuit.

Livni stapte in 2005, net als Olmert, van Likud over naar Kadima. Met Olmert heeft Livni al jaren ruzie. Ze verweet hem openlijk slecht leiderschap en corruptie en drong meermalen op zijn aftreden aan.

Toch wil Livni in grote lijnen de politiek van Ehud Olmert voortzetten. Ze heeft aangekondigd het stroef lopende vredesoverleg met de Palestijnse Autoriteit door te willen zetten. Ook wil ze doorgaan met gesprekken met Syrië over vrede. Evenals Olmert wil ze nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever ontmantelen, al is het aantal joodse kolonisten onder Olmert alleen maar gegroeid.

Ehud Barak

De Israëlische minister van Defensie. Oud-premier Ehud Barak is ook nieuwe leider van de centrum-linkse Arbeidspartij, coalitiepartner van Kadima in de huidige demissionaire regering. In peilingen behaalde de Arbeidspartij lang magere resultaten. Barak werd door de meeste kiezers ongeschikt geacht voor een nieuwe termijn als premier. Sinds de aanvallen op Gaza is de partij in de peilingen sterk gestegen. Baraks partij stond eind december nog op elf zetels, begin januari is dat gestegen tot zestien.

Barak, die studeerde aan de Hebreeuwse Universiteit en Stanford University, was na een zeer succesvolle carrière als militair – hij bracht het tot chef-staf – van 1997 tot 2001 partijleider en van 1999 tot 2001 premier. Hij werd tijdens de premiersverkiezingen van 2001 vernietigend verslagen door toenmalig Likudleider Ariel Sharon. Barak werd aan het begin van zijn politieke carrière gezien als briljant, maar ontpopte zich als een arrogante, eenzelvige politicus, die een jaar eerder (tijdens een top onder leiding van president Clinton) bereid was geweest een volgens vele Israëliërs desastreus akkoord met de Palestijnen te sluiten. Hij was ook bereid Jeruzalem met de Palestijnen te delen.

Khaled Meshaal

Politiek leider van Hamas. Hij is een Jordaanse Palestijn en leeft in ballingschap in de Syrische hoofdstad Damascus. Meshaal is al jaren een doelwit van Israël, zo ontsnapte hij in 1997 aan een moordaanslag. Voorafgaand aan de inzet van Israëlische grondtroepen zei hij dat dat een „domme vergissing” zou zijn.

Het leiderschap van Hamas is versnipperd: in Damascus zit Meshaal, in Gaza premier Ismail Haniyeh, en op de bezette Westelijke Jordaanoever zitten veel parlementariërs en lokale politici, meestal ondergedoken. Contact tussen de leiders is moeilijk, in de praktijk vaart iedereen zijn eigen koers.

Ismail Haniyeh

Premier van Hamas in de Gazastrook. Haniyeh heeft Arabische literatuur gestudeerd aan de Islamitische Universiteit in Gaza. Hij studeerde af in 1987, toen de eerste Palestijnse intifadah (opstand) begon. Toen Hamas-leider sjeik Yassin in 1997 door Israël werd vrijgelaten, benoemde deze Haniyeh tot zijn assistent. Na de liquidatie van Yassin en zijn opvolger in 2004, werd Haniyeh toegelaten tot het ,,collectieve leiderschap" van Hamas.

Haniyeh werd lijsttrekker van Hamas bij de parlementsverkiezingen in 2006. De partij behaalde een absolute meerderheid: 72 van de 132 zetels. In 2007 ontsloeg Fatah-leider Abbas Haniyeh en verving hem, al regeert Haniyeh in Gaza gewoon door.

Mahmoud Abbas

President van de Palestijnen, Fatah-leider en voorzitter van de Palestijnse Nationale Autoriteit. Sinds 2007 alleen nog de facto leider van de Westelijke Jordaanoever. Onder de Palestijnen neemt de steun voor Abbas gestaag af. Hoewel hij dus nauwelijks macht heeft in de Gazastrook, is hij degene die bij vredesonderhandelingen namens alle Palestijnen aan tafel zit. Dr. Mahmoud Abbas, beter bekend als Abu Mazen, werd tot opvolger van Yasser Arafat gekozen na diens dood in 2004. (Onze correspondent Guus Valk bezocht Ramallah, op de Westelijke Jordaanoever, waar hij zag dat de sympathie voor Hamas groeit, ten koste van Abbas)

Nicolas Sarkozy

President van Frankrijk, dat tot 31 december 2008 voorzitter was van de Europese Raad (van regeringsleiders). In het halfjaar van Franse voorzitterschap presenteerde Sarkozy zich als hyperpresident en zette de Europese Unie duidelijk op de kaart. Sarkozy reist sinds maandag in de regio rond in de hoop steun te vinden voor een staakt-het-vuren. „humanitair bestand van enkele dagen”. Tegen de Israëlische president Peres zei hij: „Israël is sterk, Israël moet het risico van vrede nemen.” Naast Sarkozy bezoekt ook een aparte EU-missie Israël en de Palestijnse gebieden.

George W. Bush

Tot 20 januari 2009 nog president van de Verenigde Staten. Bush steunt de militaire acties van Israël onvoorwaardelijk. Sowieso heeft hij in de Arabische wereld nog weinig goodwill vanwege de desastreus verlopen oorlog in Irak. „Ik weet dat mensen zeggen: we moeten een staakt-het-vuren hebben”, aldus Bush. „En dat is een nobel doel. Maar zo’n bestand moet wel de voorwaarde bevatten dat Hamas Gaza niet kan gebruiken om raketten af te schieten.”

Barack Obama

Wordt op 20 januari geïnaugureerd als president van de VS. Over de grondoorlog in Gaza wilde Obama liever niet spreken. „Er is maar één president.” Bush is nu nog de baas, en Obama wil hem, zegt hij, niet in de weg lopen. Na de aanslagen in het Indiase Mumbai voelde Obama echter geen enkel beletsel zijn afkeuring van de terreuracties uit te spreken.

Volgens Martin S. Indyk van het Brookings instituut is het slim van Obama om zich voorlopig nog afzijdig te houden. Obama heeft door zijn afkomst en tweede voornaam (Hussein), volgens hem een goede kans het anti-Amerikanisme in de regio af te zwakken.

Hosni Mubarak

President van Egypte, buurland van Israël en de Gazastrook. Egypte heeft zich het afgelopen jaar als bondgenoot van Israël opgesteld in het beleg van de Gazastrook. Mubarak komt onder steeds zwaardere druk van de Arabische publieke opinie om zijn standpunt bij te stellen. In Arabische kranten – de door Saoedi-Arabië betaalde uitgezonderd – en tijdens demonstraties in Arabische hoofdsteden, wordt zijn regime even hard verketterd als het Israëlische.

Het bestand waar Israël en Hamas juni vorig jaar toe overeen zijn gekomen, kwam tot stand door Egyptische bemiddeling. De afgelopen dagen heeft Mubarak ontmoetingen gehad met Sarkozy en EU-buitenlandcoördinator Javier Solana.