Amerikaanse soldaten in de Afghaanse provincie Helmand, juli 2009.   Foto AFP Amerikaanse soldaten in de Afghaanse provincie Helmand, juli 2009.  Foto AFP

Bondgenoten VS wachten op besluit Afghanistan

Gepubliceerd: 1 december 2009 10:40 | Gewijzigd: 1 december 2009 11:34

Als de Amerikaanse president Obama besluit meer militairen naar Afghanistan te sturen, kunnen NAVO-bondgenoten verwachten dat ook op hen een beroep wordt gedaan. Een overzicht van het debat over verlenging en/of uitbreiding in vier belangrijke NAVO-landen in Afghanistan.

Door een onzer redacteuren

Fotoserie

Klik op de foto om een fotoserie te zien (popup).

Rotterdam, 1 dec. De Amerikaanse president Obama maakt vandaag zijn nieuwe Afghanistan-strategie bekend. Verwacht wordt dat hij een groot aantal troepen stuurt om de strijd tegen de Talibaan te beslechten. Volgens The Washington Post gaat het om 34.000 extra militairen.

De meeste NAVO-bondgenoten laten hun eigen besluit over eventuele uitbreiding of verlenging van bestaande missies mede afhangen van dit besluit. Elk NAVO-land heeft zijn eigen overwegingen om het aantal soldaten in Afghanistan uit te breiden of te verminderen. Canada en Nederland zijn de enige NAVO-landen die een einddatum voor hun respectievelijke missies hebben. Hoe verloopt de discussie bij vier belangrijke NAVO-bondgenoten in Afghanistan?

Canada

Aantal militairen: 2.830*

Einddatum missie: eind 2011

Er zijn ruim 2.800 Canadese soldaten in Afghanistan, in de zuidelijke provincie Kandahar. Het parlementaire mandaat van de Canadese gevechtsmissie, waarbij 133 Canadezen zijn omgekomen, loopt eind 2011 af. Canada houdt daarbij de optie open om na 2011 betrokken te blijven bij wederopbouwwerk in Kandahar. Dat zei de Canadese minister van Defensie Peter MacKay in november in Halifax in gesprek met NRC Handelsblad.

„Ik voorzie dat er tot ver na 2011 Canadezen in Afghanistan zullen zijn, om het humanitaire werk voort te zetten in Kandahar”, aldus MacKay. Als voorbeeld voor een toekomstige aanpak noemt hij de Dahla-dam, een Canadees irrigatieproject waarvan de militaire bescherming al is overgedragen aan Amerikanen.

Mocht de regering van premier Harper bij de volgende verkiezingen – waarschijnlijk binnen een jaar – een meerderheid behalen, dan kan dat aanleiding zijn tot een heroverweging van de Canadese rol in Afghanistan.

Nederland

Aantal militairen: 2.160

Einddatum missie: 1 december 2010

In Afghanistan zijn ongeveer 2.160 Nederlandse soldaten gelegerd, van wie de meesten in de provincie Uruzgan. Het kabinet heeft besloten om alle Nederlandse militairen terug te trekken uit Uruzgan voor 1 december 2010 en het parlement heeft in oktober een motie aangenomen om de regering daaraan te houden.

Nederland voert geen directe onderhandelingen met de Verenigde Staten over hoe het na 2010 verder moet in Uruzgan, zei minister Van Middelkoop van Defensie afgelopen weekeinde in Halifax tegen NRC Handelsblad. Dit in tegenstelling tot Canada, dat met de VS spreekt over veiligheid in Kandahar. „De vragen die zich gaan voordoen wanneer Nederland als lead nation stopt in Uruzgan worden geadresseerd binnen de NAVO. Nederland zit dus op dit moment niet in een één-op-één onderhandelingspositie met de Amerikanen.”

Is het denkbaar dat Nederlands ontwikkelingswerk in Uruzgan doorgaat na 2010, mogelijk onder bescherming van Amerikaanse troepen? Van Middelkoop: „Het is op dit moment voor het kabinet een open vraag wat NGOs zullen doen als Nederlandse troepen weggaan. Het antwoord op die vraag zullen we ook meenemen bij ons definitieve besluit.”

Groot-Brittannië

Aantal militairen: 9.000 (+500 binnenkort)

Einddatum missie: geen

De Britten zijn na de Verenigde Staten het ruimst vertegenwoordigd in Afghanistan met 9.000 soldaten. De Britse premier Brown maakte in oktober bekend dat zijn land 500 extra soldaten naar Afghanistan stuurt. Brown verbond drie voorwaarden aan de extra bijdrage: de troepen worden pas uitgezonden als ze voldoende zijn uitgerust, president Hamid Karzai moet zich verplichten tot een grotere militaire inspanning van de Afghanen zelf en ook andere NAVO-landen moeten meer bijdragen. Half november zei Brown dat hij probeert om westerse bondgenoten over te halen 5.000 extra militairen naar Afghanistan te sturen.

De Britse versterkingen zullen worden gezonden naar de Zuid-Afghaanse provincie Helmand, waar ook nu al het leeuwendeel van de Britse militairen is gelegerd. Ze zijn daar voortdurend in felle gevechten gewikkeld met de Talibaan. Sinds het begin van de missie in eind 2001 zijn ongeveer 235 Britse soldaten gesneuveld. De Britten hebben geen einddatum voor hun missie.

Duitsland

Aantal militairen: 4.365

Einddatum missie: geen

Duitsland is sinds 2002 met jaarlijks enkele duizenden militairen in Noord-Afghanistan aanwezig. Het kabinet-Merkel kreeg vorig jaar toestemming van de Bondsdag om maximaal 4.500 militairen in Afghanistan in te zetten. De Bondsrepubliek is daarmee een van de drie grootste troepenleveranciers. De militaire missie, waarbij 35 Duitse soldaten zijn omgekomen, is impopulair bij de Duitse bevolking.

Eind september kon bondskanselier Angela Merkel na de verkiezingen in de regeringscoalitie de sociaaldemocratische SPD verruilen voor de liberale FDP. Verwacht wordt dat het Afghanistanbeleid niet ingrijpend zal veranderen. In de Bondsdag eist alleen de uiterst linkse oppositiepartij Die Linke onmiddellijke terugtrekking van de Duitse troepen.

De Duitse soldaten mogen alleen wederopbouwactiviteiten verrichten. Dit terwijl in het noorden, waar de Duitsers zijn gelegerd, Talibaan aan invloed winnen.


*Het aantal militairen dat in dit artikel wordt genoemd is niet exact, maar een benadering zoals de NAVO deze op 22 oktober heeft gepubliceerd. Via deze link vindt u ook een kaart van Afghanistan waarop staat aangeduid welke landen waar actief zijn.
Afghanistan

Landenprofiel

Bevolkingsaantal, levensverwachting, religie, et cetera.

Overzicht

Hoe verder met Afghanistan? Vier vragen en antwoorden.

Chronologie

De belangrijkste gebeurtenissen sinds de onafhankelijkheid.

zoeken

in

nrc nu: meer troepen naar afghanistan


NRC-redacteur Hanneke Chin-a-Fo vertelt vanuit Kabul over de Amerikaanse troepenuitbreiding. Meer video's op nrc.tv

NRC internetmagazine: Op reis door Afghanistan