Kabinet wil laag btw-tarief afschaffen

Het 'klassieke' voorbeeld van een irrationeel btw-tarief: caviavoer heeft het hoge btw-tarief en konijnenvoer het lage tarief. Foto: ANP / LEX VAN LIESHOUT

Het huidige btw-regime moet op de schop. Behoudens primaire levensmiddelen zullen de honderden diensten en producten die nu onder het lage btw-tarief van 6 procent vallen gelijk worden getrokken met het standaardtarief van 21 procent. Dat is een van de bouwstenen in het kabinetsvoorstel voor herziening van het belastingstelsel dat vanavond wordt voorgelegd aan de oppositie.

Dat bevestigen bronnen die bij de fiscale onderhandelingen van de coalitie betrokken zijn. Het voorstel voor de verhoging van het lage btw-tarief zal volgens het kabinet 4 tot 5 miljard euro moeten opleveren die kan worden ingezet op de gewenste verlaging van lasten op arbeid.

Vanavond spreken zes oppositiepartijen op het ministerie van Financiën met staatssecretaris Eric Wiebes (VVD) over het nu nog geheime voorstel van het kabinet. De oppositie wil dat het stuk openbaar wordt. Het kabinet wil de onderhandelingen over een nieuw belastingstelsel echter achter gesloten deuren voeren.

Verzet zal groot zijn

Het kabinet beseft dat de voorgestelde btw-verhoging voor veel burgers en bedrijven een pijnlijke en kostbare maatregel is – het verzet van lobbygroepen van bijvoorbeeld kappers, schoenmakers en de bouw zal groot zijn.

De regering hoopt dat veel oppositiepartijen de voorgestelde modernisering van de btw niettemin zullen steunen. En daarmee dus ook bereid zijn de pijnlijke maatregelen gezamenlijk aan het publiek uit te leggen en te verdedigen. Alle partijen erkennen immers dat het huidige btw-stelsel volledig is dichtgeslibd met honderden uitzonderingen en lage tarieven. Het voorbeeld van irrationeel en slecht uit te leggen btw-beleid dat het kabinet vaak aanhaalt: caviavoer valt onder het hoge tarief van 21 procent; konijnenvoer onder het lage. Omdat konijnen zelf ook voedingsmiddelen zijn en cavia’s niet.

Vooral voor etentjes

Uit een berekening van de vorige staatssecretaris van Financiën, Frans Weekers, liep de schatkist in 2011 ruim 9 miljard euro mis door het lage btw-tarief. Volgens een studie van het CPB van begin vorig jaar bereikt het lage tarief bovendien al lang niet meer het doel waar het ooit voor was ingesteld. Het moest een instrument zijn om de belastingdruk voor lagere inkomens te verminderen. Inmiddels blijkt dat het vooral mensen met hoge inkomens zijn die er van profiteren: dat zijn de groepen die veel uit eten gaan, het theater of een concert bezoeken.

Omdat het kabinet de lage btw op primaire levensmiddelen – de boodschappen in de supermarkt – ongemoeid wil laten komt de opbrengst van de beoogde herziening op 4 tot 5 miljard euro uit. Daarmee en met de naar schatting 5 miljard aan smeergeld die via financiële meevallers op de begroting van volgend jaar al ontstaan, wil het kabinet de ontstane koopkrachtdaling zien te compenseren.

Mocht de oppositie de verhoging van het lage btw-tarief afwijzen dan kan het kabinet, zo is de tactische inschatting van Rutte II, de schuld van het mislukken van dit deel van de door iedereen gewenste fiscale hervorming in hun schoenen schuiven.