Akkoord over atoomprogramma Iran

Par7722869

Een agent bewaakt de ingang van het hotel waar het nucleaire overleg tussen Iran en de zes wereldmachten plaatsvindt. Foto AFP/Alexander Klein

Buitenland

Iran heeft met de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad en Duitsland een akkoord bereikt over het nucleaire programma van het land. Het akkoord werd in Genève bereikt op de vijfde dag van de onderhandelingen tussen de landen.

Gisteravond leek een akkoord nog lastig. Iran zei toen nog stellig geen nucleaire deal te accepteren waarin het land geen recht meer heeft om uranium te verrijken, zo meldde de onderminister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi aan persbureau Reuters.

Akkoord stelt grenzen aan verrijken van uranium door Iran

Maar nu is er dus toch een akkoord, meldt persbureau AP. De economische sancties tegen Iran worden verlicht in ruil voor het beperken van het atoomprogramma van het land. Sinds de meer gematigde Hassan Rohani president van Iran werd is de ontwikkeling van een plutoniumreactor al stilgelegd.

Iran hoeft volgens het akkoord het verrijken van uranium niet geheel op te geven, hetgeen waartegen Araqchi zo ageerde, maar stelt wel grenzen aan dat Iraanse verrijken van uranium. Ook bepaalt het akkoord dat Iran de komende tijd geen nieuwe nucleaire installaties opbouwt. De installaties die al bestaan mogen worden geïnspecteerd door het Internationaal Atoomagentschap (IAEA). Dit alles om ervoor te zorgen dat Iran geen atoomwapens zal gaan produceren in de toekomst.

Rohani zei vanochtend in een reactie op het akkoord dat de afspraken de “nucleaire rechten van Iran erkennen”. En ook zei hij dat Iran doorgaat met het verrijken van uranium “om een manier vergelijkbaar met die in het verleden”, aldus persbureau Reuters. Rohani herhaalde echter dat Iran “nooit” een kernwapen wil produceren.

Kerry: Israël nu veiliger - Israël zelf minder enthousiast

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry zei na afloop van de onderhandelingen dat het akkoord bondgenoot Israël veiliger maakt. De Amerikaanse president Barack Obama noemde het akkoord een “eerste stap”.

“Voor de eerste keer in bijna tien jaar hebben we het nucleaire programma van Iran een halt toe kunnen roepen.”

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is een stuk minder enthousiast. Hij noemde het akkoord “een historische vergissing”. Een bron bij het kantoor van de premier zei vandaag bovendien tegen persbureau AP:

“Dit (het akkoord, red.) geeft Iran precies wat het wilde; een aanzienlijke versoepeling van de sancties terwijl het belangrijkste deel van het kernprogramma behouden kan blijven.”

Israël vindt dat de internationale gemeenschap Iran te veel ruimte geeft. Volgens de Israëlische regering is de blijdschap over het akkoord “zelfbedrog”, omdat Iran ook na de overeenkomst zal blijven werken aan kernwapens. Volgens minister Yuval Steinitz van Strategische Zaken is een echte oplossing door het nu gesloten akkoord juist verder uit zicht geraakt.

Persbureau Reuters meldt dat Obama vandaag met Netanyahu over zijn zorgen spreekt. De Israëlische premier noemde de wereld “een gevaarlijker plek” als gevolg van het akkoord. Hij herhaalde de dreiging dat Israël militaire actie tegen Iran onderneemt als dat nodig is, want “Israël heeft het recht en de plicht zich te verdedigen”.

Als Iran zich niet aan de afspraken houdt, worden overigens nieuwe sancties opgelegd. Israël kan niets meer doen om de deal tegen te houden en kan zich slechts nog richten op het bijschaven van de uiteindelijke overeenkomst, waarover de komende zes maanden zal worden onderhandeld.

Regering Iran verheugd over akkoord en verlichten van sancties

Het atoomakkoord tussen de zeven landen is historisch, stelt AP ondertussen. Het is één van de belangrijkste ontwikkelingen tussen Amerika en Iran in dertig jaar. De diplomatieke banden tussen Amerika en Iran werden 34 jaar geleden verbroken, nadat de Amerikaanse ambassade in Teheran was bestormd en Amerikaanse diplomaten lange tijd werden gegijzeld.

In Iran is ook verheugd gereageerd op het akkoord, met name natuurlijk vanwege het verlichten van de sancties. NRC-correspondent in Iran Thomas Erdbrink meldt op Twitter:

Twitter avatar ThomasErdbrink Thomas Erdbrink Rouhani: the regime of sanctions has been broken 24 november
Twitter avatar ThomasErdbrink Thomas Erdbrink Rouhani: business people should start their activities 24 november

En ook de Iraanse hoogste leider, ayatollah Ali Khamenei, is positief gestemd volgens nieuwszender Al-Jazeera:

Twitter avatar AJELive AJELive Iranian Supreme Leader Khamenei welcomes nuclear deal, noting: ‘The prayers of the Iranian nation were a factor in this success’ 24 november

Bondgenoten van Iran hebben zich eveneens positief uitgelaten over de overeenkomst. Irak noemde het een “stap voorwaarts in het oplossen van andere problemen in de regio”. De Syrische regering is blij met de deal. Staatsmedia spraken van een “historische overeenkomst”. Een medewerker van het Syrische ministerie van buitenlandse zaken die anoniem wil blijven zei tegen staatspersbureau SANA:

“Syrië is van mening dat dit akkoord het bewijs is dat politieke oplossingen voor de crises in de regio de efficiëntste manier zijn om veiligheid en stabiliteit te bewerkstelligen, zonder buitenlandse inmenging en de dreiging met geweld.”

Timmermans verheugd over atoomakkoord Iran

Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) is blij met het akkoord dat Iran sloot met zes landen over het nucleaire programma van het land, meldt persbureau Novum. Timmermans stelt in een verklaring:

“Ik ben verheugd over deze doorbraak.”

Timmermans laat weten de details van het akkoord nog te moeten bekijken.

“Maar het lijkt een sterk interim-akkoord dat in elk geval voor de komende zes maanden duidelijk grenzen stelt aan het Iraanse nucleaire programma.”

Lees meer over:
china
Frankrijk
Groot-Brittannië
Iran
nucleair overleg
Rusland
Verenigde Staten

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief