Noodtoestand en avondklok in Egypte

Mideast Egypt

Een aanhanger van ex-president Mohammed Morsi tijdens de confrontatie tussen Morsi-aanhangers en veiligheidstroepen in Kairo. Foto AP / Manu Brabo

Buitenland

De president van Egypte heeft vanaf vier uur vanmiddag (lokale en Nederlandse tijd) voor een maand in het hele land de noodtoestand afgekondigd. Dat meldde de staatstelevisie vandaag volgens persbureau Reuters. Met de noodtoestand hopen de autoriteiten het steeds verder oplopende geweld in te dammen. De regering heeft de krijgsmachten ook de opdracht gegeven om de politie te helpen de orde en veiligheid in het land te herstellen en staatsgebouwen te beschermen. Ook heeft de regering het volk opgeroepen het leger te “beschermen tegen de terroristen”.

Met de noodtoestand gaat een avondklok gepaard in Kairo en tien provincies van de 27 provincies van het land. Ook in Alexandrië en Suez wordt de avondklok opgelegd. De avondklok geldt van zeven uur ‘s avonds tot zes uur ‘s ochtends, en zal waarschijnlijk ook de hele komende maand gelden. Wie niet aan de avondklok gehoorzaamt, zal gevangen worden gezet, heeft de regering aangekondigd.

Het is de eerste keer sinds de noodtoestand vorig jaar na ruim dertig jaar werd opgeheven dat deze weer wordt ingesteld. Onze correspondent in Kairo Gert van Langendonck legt uit dat de noodtoestand het leger nu nog meer macht geeft:

“Dit geeft het leger onder andere de gelegenheid om burgers te arresteren, waardoor ze nog meer macht in het land krijgen.”

Sinds vanochtend gewelddadigheden bij ontruimingen

Egyptische ordetroepen zijn sinds vanochtend bezig met een ontruiming van twee tentenkampen van de aanhang van ex-president Mohammed Morsi. De aanhangers hielden op twee plekken in Kairo al weken zitprotesten en eisten dat hun president weer zou worden geïnstalleerd, die vorige maand werd afgezet door het leger.

De ontruiming ging gepaard met veel geweld. Hoewel het onduidelijk blijft hoeveel doden en gewonden bij de ontruiming zijn gevallen, hebben de Verenigde Naties vanmiddag laten weten dat het ernaar uitziet dan honderden mensen gedood of gewond geraakt zijn bij het treffen tussen veiligheidsdiensten en demonstranten.

Volgens het Egyptische ministerie van Gezondheid is het dodenaantal landelijk opgelopen tot 95. Ook buiten Kairo spreidt de onrust zich uit. Onder de doden zijn politie-agenten en burgers. Ook zouden volgens het ministerie 874 mensen gewond zijn geraakt. De Moslimbroederschap spreekt zelfs van meer dan driehonderd doden en negenduizend gewonden. Van Langendonck:

“De Moslimbroederschap overdrijft het aantal doden waarschijnlijk, eerder spraken ze van tweeduizend doden, terwijl de overheid er eerder te weinig noemde. De cijfers van het ministerie van Gezondheid zijn wel redelijk betrouwbaar, omdat zij de doden tellen die in ziekenhuizen zijn binnengekomen. Zij tellen echter niet de doden die nu nog in veldhospitalen liggen, dus we kunnen wel verwachten dat het dodenaantal zeker nog oploopt.”

De gevechten zijn volgens Van Langendonck nog lang niet afgelopen. Op drie plekken in Kairo zijn nog steeds gevechten tussen ordetroepen en aanhangers van Morsi. Ook in de rest van het land duren gevechten voort.

Update 18.00: het dodental is volgens het Egyptische ministerie van Gezondheid nog verder opgelopen. Ook heeft de interim-vicepresident El-Baradei naar aanleiding van de ontwikkelingen aangekondigd op te stappen. Lees hier verder.

Bekijk onze In Beeld van de gewelddadigheden in Kairo vandaag:

Hevige internationale kritiek op Egyptische leger

Er is hevige internationale kritiek op het optreden van de ordetroepen. De Turkse president Abdullah Gül noemde het gewelddadig ontruimen van de zitprotesten “volstrekt onacceptabel”. De Turkse premier Tayyip Erdogan riep de VN-Veiligheidsraad en de Arabische Liga op onmiddellijk stappen te ondernemen om “een slachting” in Egypte te stoppen.

De Europese Unie heeft laten weten “extreem bezorgd” te zijn over de berichten over de vele dodelijke slachtoffers bij het geweld vandaag. De EU roept de Egyptische autoriteiten op zich in te houden.

Secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon veroordeelt het geweld dat Egyptische veiligheidstroepen bezigen tegen aanhangers van de verdreven president Mohammed Morsi vanmiddag eveneens in de “krachtigste bewoordingen”. De VN-chef bertreurt het dat de Egyptische autoriteiten terugvallen op geweld om de demonstraties te beëindigen. De secretaris-generaal dringt er bij alle Egyptenaren op aan “zich te concentreren op het nastreven van werkelijke verzoening”.

Ook de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans zegt vandaag zich “grote zorgen” te maken over de escalatie van het geweld. Volgens hem zijn onderhandelingen tussen de partijen de enige oplossing:

“Een alternatief is er niet, want gelet op de verdeeldheid onder de Egyptische bevolking zijn de partijen tot elkaar veroordeeld.”

In reactie op het uitroepen van de noodtoestand liet ook het Witte Huis weten daar sterk tegen gekant te zijn. De Amerikaanse regering verwerpt het geweld tegen Egyptische demonstranten en zegt dat het de weg richting stabiliteit verder bemoeilijkt.

Lees meer over:
Egypte
Kairo
leger
Moslimbroederschap
noodtoestand

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief