Ruud Lubbers lekt over kernbommen op vliegbasis Volkel

VOLKEL-ACTIE-KERNWAPENS

In 2008 protesteerden deze mensen bij vliegbasis Volkel al tegen de aanwezigheid van Amerikaanse kernwapens op de basis. Foto ANP / Koen van Weel

Binnenland

In ondergrondse kluizen op vliegbasis Volkel in Brabant liggen nog steeds kernwapens, of onderdelen daarvan. In een documentaire die National Geographic dit weekend uitzond, zegt de voormalig premier Ruud Lubbers: “Als je nu naar Volkel gaat, hebben we daar nog steeds onderdelen liggen die een functie hebben in het nucleaire.”

Dat op de vliegbasis kernwapens liggen opgeslagen was al decennia geen echt geheim meer, maar regeringen bleven altijd zwijgen over de mogelijke aanwezigheid ervan. Verschillende ex-luchtmachtofficieren spraken zich eerder wel uit over de aanwezigheid van een twintigtal Amerikaanse B61-bommen op de basis. Deze zogeheten tactische kernwapens zijn met maximaal vijftig kiloton tot viermaal sterker dan de bommen die tijdens de Tweede Wereldoorlog op Hiroshima en Nagasaki vielen. De wapens werden in de Koude Oorlog op verschillende plekken in Europa gestationeerd om de Russen af te schrikken. De opslag van nucleaire wapens op Volkel werd in november 2010 ook al eens door Wikileaks gesuggereerd. Toenmalig minister van Buitenlandse Zaken VVD’er Uri Rosenthal wilde destijds in de Kamer geen tekst en uitleg geven.

Lubbers, premier van 1982 tot 1994, geeft het nu wel toe. Hij weet niet alleen van de wapens omdat hij als premier over die informatie beschikte, Lubbers was er ook persoonlijk bij betrokken. Hij hoorde van de wapens toen hij in 1963 als dienstplichtig militair in Volkel werkte. “Dat moest natuurlijk strikt geheim blijven”, herinnert hij zich. Lubbers:

“Ik heb nooit gedacht dat die malle dingen daar nog steeds zouden zijn, anno 2013. Volgens mij absoluut zinloos, onderdeel van een traditie van militair denken.”

In de tijd dat hij premier was, kreeg Lubbers regelmatig te maken met demonstraties tegen kernwapens, waaronder een grote demonstratie op 29 oktober 1983 tegen de plaatsing van Amerikaanse kruisraketten in Nederland. Een recordaantal van 550 duizend mensen kwam op de demonstratie af. In NRC Handelsblad staat vandaag:

“De vraag is of Lubbers strafbaar is door over staatsgeheime informatie te praten. De staat kan er moeilijk een zaak van maken zonder openlijk toe te geven dat de wapens bestaan. Ook na Lubbers’ onthulling zwijgt Defensie daarover.”

Bekijk hier de documentaire van National Geographic, De Tijd Vliegt (aflevering 4), waarin Lubbers de uitspraken doet (vanaf minuut 25).

Lees meer over:
De Telegraaf
kernwapens
Ruud Lubbers
Uri Rosenthal
vliegbasis Volkel
Volkel
Wikileaks

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief