Exitpolls Italië: Bersani ligt voor, maar stabiele coalitie lijkt ver weg

Bersani bracht zijn stem uit gisteren in een stembureau in Piacenza. Foto Reuters / Paolo Bona

Foto Reuters / Paolo Bona

Buitenland

De stembussen in Italië zijn gesloten. De eerste exitpolls voor de Kamer van Afgevaardigden bevestigen een voorsprong van ongeveer vijf procentpunt van de centrum-linkse Pier Luigi Bersani op Silvio Berlusconi. Maar de exitpolls voor de Senaat voeden de angst dat er geen stabiele coalitie komt, omdat Bersani en Monti geen ruime meerderheid halen.

Dat meldt onze redacteur Marc Leijendekker vanuit Italië. Hij zegt:

“Daar klinken in Italië meteen waarschuwingen bij: in het verleden zijn de exit-polls niet altijd betrouwbaar gebleken. Maar deze exit-polls passen in het beelden van de laatste opiniepeilingen: Bersani wordt de grootste partij en krijgt de bonus in de Kamer.”

Journalist Bas Mesters meldt de uitslagen volgens de exitpoll van de televisiezender Sky op Twitter:

Twitter avatar BasMesters Bas Mesters Sky: Bersani 34,5 Berlusconi 29,1 25 februari 2013

Twitter avatar BasMesters Bas Mesters Sky: monti 9,5 procent, Grillo 19 25 februari 2013

Europa opgelucht - geen terugkomst Berlusconi

De verkiezingen van Italië werden in Europa met grote belangstelling gevolgd. Italië is de derde economie van de eurozone en heeft in absolute termen met afstand de hoogste staatsschuld. De economie groeit al jaren te weinig om de schuldenlast op termijn draaglijk te houden. Europa vreesde voor een terugkeer van Berlusconi, omdat hij hervormingen die hij beloofde door te voeren in het verleden niet uitvoerde en niets bakte van programma’s die het vertrouwen van financiële markten moesten herstellen.

Bersani en zijn Democratische Partij zijn juist hervormingsgezind, aldus Leijendekker:

“Aan de Europese opstelling van Bersani hoeft niemand te twijfelen. Hij heeft bij herhaling gezegd dat hij voor meer Europa is. Maar dan wel met een koerscorrectie, die hij zo mogelijk samen met andere linkse regeringen (denk aan François Hollande) zou willen bewerkstelligen. Wij wijzen de agenda van Monti niet af, maar willen haar verbeteren, heeft hij gezegd. Niet alleen maar bezuinigen, maar ook veel nadruk leggen op maatregelen om de groei te bevorderen.”

Monti haalt kiesdrempel niet volgens exitpoll

Volgens de exitpoll haalt de de alliantie van Monti de tien procent drempel níet. Dat betekent een enorm gezichtsverlies voor de premier, aldus Leijendekker. Een andere belangrijke voorspelling is dat komiek Grillo 19 procent van de stemmen krijgt. Daarmee heeft hij, zoals iedereen in de laatste weken kon merken, zijn aanhang verder weten te vergroten.

Geen meerderheid in Senaat

Inmiddels is de helft van de stemmen voor de Senaat geteld. Sleutelregio’s Lombardije, Veneto, Sicilië en Campanië gaan naar rechts. Dat maakt het voor Bersani extra ingewikkeld een meerderheid in de Senaat te krijgen. De zetelverdeling in de Senaat wordt sterk beïnvloed door de resulaten in de verschillende regio’s. Bersani zou op basis van eerste voorspellingen sowieso al geen meerderheid behalen met zijn meest waarschijnlijke coalitiepartner, Mario Monti:

“Volgens een eerste voorspelling krijgt de alliantie van Bersani in de Senaat 35 tot 37 procent van de stemmen. De groep Monti zou daar niet voldoende aan toevoegen om een coalitie Bersani-Monti een zetelmeerderheid te geven in de Senaat.”

De populistische nieuwkomer Beppe Grillo staat in de Senaat nu op 24 procent.

Twitter avatar BasMesters Bas Mesters Risico voor #Bersani als evt. winnaar #Italiaanseverkiezingen is dat hij in Senaat geen meerderheid krijgt en coalitie moet zoeken 25 februari 2013

Enige mogelijke coalitie: met Monti

Beppe Grillo, die volgens de voorlopige voorspellingen derde werd, wil met niemand samenwerken. En samenwerking tussen Bersani en Berlusconi lijkt vooralsnog uitgesloten. Als de Democratische Partij geen meerderheid haalt in sleutelregio’s als Lombardije, Campanië en Sicilië, moet zij een coalitie sluiten. En dan is er eigenlijk maar één coalitie mogelijk: met Monti. Maar dat is niet makkelijk, aldus Leijendekker:

“Dat zal niet vanzelf gaan, want tussen Monti en de alliantie van Bersani zijn in de verkiezingscampagne harde woorden gevallen. Monti heeft gezegd dat hij niet wil samenwerken met Nichi Vendola, leider van de radicaal-linkse partij SEL waarmee Bersani een alliantie heeft gesloten. In de campagne leek er geen compromis mogelijk. Ik laat Vendola niet vallen, zei Bersani. En ik zal nooit met Vendola samenwerken, hield Monti vol.”

Lees hier een uitleg van Marc Leijendekker van het Italiaanse kiesstelsel: Het Italiaanse kiesstelsel is ‘zwijnerij’. Daarom: een handleiding bij de uitslag.

Lees meer over:
Mario Monti
Pier Luigi Bersani
Silvio Berlusconi

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief