Terminator geen sci-fi meer. Publieksactie tegen ‘Killer Robots’

terminator
Media

Gezond verstand, rede, mededogen en de keuze om illegale bevelen niet te gehoorzamen. Al wat ons mens maakt is volgens mensenrechtenorganisatie Human Right Watch straks afwezig op het slagveld. In navolging van een petitie aan president Obama volgt in april een wereldwijde actie tegen de zogeheten ‘killer robots’.

De nieuwe actie, één die meer organisaties omvat dan Human Right Watch, wordt in april gelanceerd in het Britse Lagerhuis. Eén van de initiatiefnemers is robotgeleerde dr. Noel Sharkey. Doel is om robotsoldaten (autonome vechtmachines) te verbieden vóór ze operationeel zijn. Sharkey is er heilig van overtuigd dat de ‘killer robot’ de opvolger is van de drone. Een soort Terminator die weliswaar een ‘morele’ regelset naleeft maar toch eigen afwegingen maakt.

Dit is geen science fiction, betoogt Noel Sharkey tegenover The Guardian. “Deze dingen zijn al in ontwikkeling.” De onderzoeker wijst erop dat er inmiddels meer drone-piloten dan echte piloten getraind worden. En dat die bestuurders op afstand gaandeweg de controle krijgen over meer dan één apparaat. “Zwermen van robots”, aldus Sharkey. Het is dan een kleine stap van voorgeprogrammeerd vliegen naar voorgeprogrammeerd vechten. “Er is geen transparantie, geen juridische omgeving”, zegt Sharkey over deze innovatie. “Oorlogswetten regelen de overgave, de rechten van krijgsgevangenen en een menselijk oordeel over collateral damage. Mensen zijn denkende, voelende wezens. Als een robot iets fout doet, wie is er dan verantwoordelijk?”

Sharkey zegt inmiddels al actievoerders aan boord te hebben die eerder met succes streden tegen clusterbommen en landmijnen. Afgelopen november publiceerde Human Right Watch het rapport Losing Humanity: the Case Against Killer Robots. Hoewel een gerobotiseerd slagveld mensenlevens lijkt te sparen, gaat de organisatie ervan uit dat het aantal burgerslachtoffers toe zal nemen. De belangenbehartigers eisen daarom een verbod op de ontwikkeling van volledig autonome wapens voor alle staten.

Niet iedereen is gecharmeerd van de campagne. Benjamin Wittes, onderzoeker recht en veiligheid aan Harvard Law School, kritiseert de organisatie om haar “behoorlijk extreme retoriek en toon”. In een e-mail geeft Tom Malinowski, directielid van Human Rights Watch, toe dat hij in de petitie aan president Obama de zaak simplificeert en het publiek worst case scenario’s voorhoudt. Maar zijn zorg over de ontmenselijking van het slagveld blijft hij uitdragen. Ethisch oordeelsvermogen is volgens Malinowski niet in te programmeren. “Er moet altijd een menselijke schakel zijn in het beslissingsproces dat tot dodelijk geweld leidt.”

Lees meer over:
drone
Oorlog

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief