Fantast interviewt visionair

Een bijzondere samenstand in een video-interview: erkend fantast Glenn Beck ondervraagt ingenieur, auteur en succesvol toekomstvoorspeller Ray Kurzweil. Kurzweil, nooit vies van boude beweringen, heeft een boek geschreven met als titel How to create a mind. Beck verrast als belezen en belangstellend interviewer.

Als presentator bij Fox News placht Beck de meest dwaze complottheoriën te verdedigen, waarin meestal de overheid plannen beraamde die de vrijheid van Amerikanen bedreigden. Op internet zijn hiervan de sporen te vinden: een top-10 van zulke verzonnen samenzweringen, een satirische complottengenerator en een schitterende parodie door komiek Jon Stewart van Becks stijl van bewijsvoering, steevast met een schoolbord.

Nu Beck weg is bij Fox maakt hij onder andere lange interviews met auteurs die worden doorgeplaatst op YouTube. Kurzweil krijgt een inleiding van wel vier minuten. Daarin somt Beck Kurzweils wapenfeiten op, zoals diens voorspelling rond 1990 van de explosieve groei van het internet en de opkomst van mobiel dataverkeer. Kurzweil heeft meer dan honderd van zulke voorspellingen gedaan en krijgt meestal gelijk.

Kurzweil is van huis uit computergeleerde en vertrouwt op technologie. Hij beperkt zich daarbij niet tot computers: om langer te leven neemt hij zo’n 150 pillen per dag. Hij claimt dat zijn ‘biologische leeftijd’ 15 jaar minder is dan zijn werkelijke leeftijd (64).

Voor Kurzweil is bijna alles simpel. Hij doet zijn voorspellingen met laconiek zelfvertrouwen. Eerder kondigde hij aan dat machines de mens binnen afzienbare tijd in intelligentie zullen voorbijstreven. Nu stelt hij dat de essentie van de menselijke intelligentie is blootgelegd. Het zou gaan om patroonherkennende schakelingen van neuronen die in verschillende niveau’s zijn geordend. Op een laag niveau herkennen ze figuren, zoals losse letters. Op de hoogste niveau’s complexe begrippen als ironie.

Volgens Kurzweil kunnen we nu beginnen dit soort structuren te creëren buiten het menselijk lichaam. Dat is de eerste stap op weg naar echt intelligente computers. Als die eenmaal goed werken, kunnen we de mens ermee uitbreiden, zodat onze intelligentie en onze verwerkingscapaciteit worden vergroot. Omgekeerd zullen we de inhoud van onze hersenen kunnen kopiëren naar een machine die in essentie op dezelfde manier werkt – en zo het eeuwige leven verkrijgen.

Dus wie is hier de fantast? Het is moeilijk iemand te diskwalificeren die het zo vaak bij het rechte eind heeft gehad. Kurzweil zelf zegt aan scepsis gewend te zijn. “In de begintijd van een nieuwe techniek zeggen mensen: het werkt nog niet goed, dus het telt niet. Als het dan eenmaal wél werkt, zeggen ze: maar dat is toch niet nieuw?”