Nooit eerder kwam zo’n grote ruimterots zo ‘rakelings’ langs aarde

Wetenschap

Vanavond om 20.25 uur komt er een ruimtekei, ook wel planetoïde 2012 DA14 genoemd, heel dicht langs de aarde. Hij zal de aarde niet raken. Nooit eerder kwam een planetoïde zo dichtbij de aarde. Alhoewel dichtbij; het is nog altijd op een afstand van 27.600 kilometer. Astronomen zijn er niet minder blij om.

De planetoïde, die 22 februari 2012 ontdekt werd door Spaanse astronomen, draait bijna in dezelfde baan om de zon als de aarde. Daardoor kruisen ze elkaar ongeveer twee jaar. De planetoïde bestaat waarschijnlijk uit gesteenten, is ongeveer vijftig meter groot en draait ongeveer in zes uur om zijn as.

Op het moment dat het gevaarte langs de aarde scheert heeft het ten opzichte van de aarde een snelheid van bijna 8 kilometer per seconde en zal het zich met een snelheid van één graad per minuut (twee keer de breedte van de maan) langs de hemel bewegen, schreef wetenschapsmedewerker George Beekman gisteren in NRC.

Geoefende amateur-sterrenkundigen kunnen de ruimterots zien: om 23.00 uur staat hij boven de horizon, waarbij hij zich van de Grote Beer naar de Poolster verplaatst. Morgenavond is het ding de hele nacht te zien. Op amateurbeelden die ESA heeft is de rots te zien als een grote streep.

Astronomen kunnen weer volop aan de bak

Het is zeldzaam dat ruimterotsen binnen de 36.000 kilometer langs de aarde komen, de afstand waarop vele geostationaire weer- en communicatiesatellieten rond de aarde draaien. Dat betekent dus dat er weer van alles gemeten en onderzocht kan worden. De NASA zal het rotsblok met de radarantenne in de Mojavewoestijn tot 20 februari blijven waarnemen schrijft Beekman:

Uit de radarecho’s kunnen dan de diameter, vorm en rotatietijd beter worden berekend en kan ook een 3D-kaart van het oppervlak worden gemaakt. Ook kan worden gemeten hoe de aantrekkingskracht van de aarde de baan van DA14 beïnvloed. Verwacht wordt dat de omlooptijd rond de zon zal afnemen van 366 dagen nu tot 317 dagen.

De Space Shuttle Endeavour vliegt boven een Boeing over de Mojavewoestijn waar de Nasa onder andere een hele grote radar heeft staan. Foto EPA / Carla ThomasDe Space Shuttle Endeavour vliegt boven een Boeing over de Mojavewoestijn waar de Nasa onder andere een hele grote radar heeft staan. Foto EPA / Carla Thomas

Volgens astronomen zijn er in het zonnestelsel meer dan een miljoen planetoïden kleiner dan 100 meter die in de buurt van de aarde kunnen komen. Gemiddeld komt er volgens Beekman éénmaal per veertig jaar een ‘aardscheerder’ van zo’n 50 meter diameter in de buurt van de aarde, gemiddeld slaat elke 1200 jaar zo’n ruimtekei ergens op aarde neer.

Als een object ter grootte van 2012 DA14 op aarde zou inslaan, zou dat het effect hebben van de explosie van 2,5 miljoen ton TNT – ongeveer een twintigste van de zwaarste waterstofbom (de Russische Tsar Bomba). Zo’n 50.000 jaar geleden veroorzaakte de inslag van een ruwweg even groot object de Arizonakrater in de VS. Deze planetoïde bevatte echter veel ijzer en was dus veel zwaarder dan het rotsblok dat nu op de aarde afstormt.

Bom plaatsen in planetoïde heeft weinig zin

Volgens de Nasa is de nadering van de ruimtekei wat dat betreft een waarschuwing der natuur, om wetenschappers te leren hoe ze moeten handelen als er een echte inslag plaatsvindt. Scenario’s waarbij astronauten een gat boren in de meteoriet, er een bom in plaatsen zodat het ding ontploft zoals in de film Armeggedon en Deep Impact, heeft weinig zin. De brokstukken kunnen dan alsnog op de aarde terecht komen.

Het is veel beter schrijft Donald Yeomans van de Nasa in the New York Times om de ruimtekei van baan te doen veranderen en uit koers te brengen.

“We hebben de technologie om dit te doen, en in feite hebben we het gedaan in 2005 toen we een ruimtevaartuig in een komeet hebben geslagen.”

Ditmaal hoeven we voor een inslag in ieder geval niet bang te zijn: de onzekerheid in de berekende minimumafstand is slechts een paar honderd kilometer; de kans dat er dus een botsing plaatsvindt is praktisch nul.

Neerkomen van meteoor in Rusland is toeval

Over een inslag gesproken: eerst al een inslag van een meteoor vandaag en nu ook nog een ruimterots die langs de aarde komt vanavond? Dat kan geen toeval zijn! Jawel, het is dus wel toeval, puur toeval dat het op dezelfde dag plaatsvindt.

De ruimterots 2012 DA14 die vandaag de aarde passeert, heeft niets te maken met de meteoor die vandaag in de Oeral tot zoveel gewonden leidde, zegt de European Space Agency:

Twitter avatar esa ESA RT @esaoperations: ESA experts confirm *no* link between #meteor incidents in #Russia & #Asteroid #2012DA14 Earth flyby of tonight #SSA #NEO 15 februari 2013

De volgende keer dat 2012 DA14 dichtbij zal komen is waarschijnlijk 16 februari in 2046.

Lees meer over:
2012 DA14
aarde
ESA
European Space Agency
komeet
meteoor
meteoriet
Nasa

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief