Nieuwe entree voor het Van Gogh - wordt het Museumplein eindelijk mooi?

Het Van Gogh Museum krijgt een nieuwe ingang. Vandaag werd het ontwerp daarvoor gepresenteerd. De ingang komt aan het Museumplein, en vult de halve cirkel van het bijgebouw uit 1999 aan met een glazen helft. Wordt dat lompe bouwsel op het Museumplein mooier met een glazen halfrond eraan vast? Bekijk hier de ontwerpen.

‘Oerlelijk’

“Oerlelijk”, aldus onze architectuurcriticus Bernard Hulsman in een eerste reactie.

“Het probleem van de leeuwenkuil, het gat in de grond naast het bijgebouw waar veel rotzooi in werd gegooid, is door dit ontwerp opgelost. Maar het is een raar glazen ding.”

Er wordt een transparante overkapping gebouwd aan het bijgebouw voor wisselende tentoonstellingen dat aan de pleinzijde staat. Nu ligt op die plek een vijver. Zo ziet het er nu uit:

Het Van Gogh Museum in Amsterdam aan het Museumplein. Links de halfronde aanbouw, rechts het hoofdgebouw, waar nu nog de ingang zit. Foto ANP / Koen Suyk

Het Van Gogh Museum in Amsterdam aan het Museumplein. Links de halfronde aanbouw, rechts het hoofdgebouw, waar nu nog de ingang zit. Foto ANP / Koen SuykHet Van Gogh Museum in Amsterdam aan het Museumplein. Links de halfronde aanbouw, rechts het hoofdgebouw, waar nu nog de ingang zit. Foto ANP / Koen Suyk

De aanbouw van het museum in 1999. Deze helft wordt nu aangevuld met een glazen ingang. Foto Van Gogh Museum / Kippa

De aanbouw van het museum in 1999. Deze helft wordt nu aangevuld met een glazen ingang. Foto Van Gogh Museum / KippaDe aanbouw van het museum in 1999. Deze helft wordt nu aangevuld met een glazen ingang. Foto Van Gogh Museum / Kippa

De ingang zit nu nog aan de andere kant van het gebouw zoals we het hier zien: aan de Paulus Potterstraat. Toen het museum opende was dit nog de belangrijkste museumstraat, aangezien ook het Stedelijk Museum hier zijn ingang had.

Ondertussen is de situatie veranderd. Het lijkt erop dat het Museumplein voor het eerst in zijn geschiedenis een beetje begint te leven. Het Stedelijk heeft zijn ingang niet meer aan de Paulus Potterstraat, en het Van Gogh binnenkort dus ook niet meer. Het binnenkort te openen Rijksmuseum heeft ook zijn ingang aan het plein.

Het Van Gogh is momenteel even gesloten - sinds eind september tot begin mei - maar als het straks weer open is, en de entree even later hopelijk af, kunnen bezoekers ook makkelijker in de rij staan: het plein biedt meer ruimte dan de straat. Zo zullen bezoekers van de drie musea het zompige Museumpleingrasveld eindelijk kunnen vullen met hun aanwezigheid.

En zo gaat de nieuwe ingang eruitzien

Het halfrond wordt aangevuld met een andere helft: een glazen ingang met roltrappen die richting een ‘serviceplein’ leiden. Een beetje zoals het Louvre, zegt Van Goghs directeur ambitieus over de eigen ingang. Eind 2014 moet hij af zijn, en zo gaat het eruitzien:

Foto Kisho Kurokawa Architect and Associates

Foto Kisho Kurokawa Architect and AssociatesFoto Kisho Kurokawa Architect and Associates

Foto Kisho Kurokawa Architect and Associates

Foto Kisho Kurokawa Architect and AssociatesFoto Kisho Kurokawa Architect and Associates

De uitbreiding is ontworpen door het bureau van de in 2007 overleden Kisho Kurokawa, die het oorspronkelijke bijgebouw ontwierp. Vorige week kreeg het museum 4,5 miljoen euro van de BankGiro Loterij voor de nieuwe entree. Ook andere partijen, waaronder het stadsdeel Zuid van de stad, hebben geld toegezegd. Daardoor is nu de helft van de voor de ingang benodigde 15 miljoen euro binnen en kan worden begonnen aan de bouw.

Controverse rondom de eerste aanbouw

Los van de veelgehoorde kritiek dat dat gekke halfronde gebouw nogal lomp op het plein staat, kunnen we ons afvragen hoe slim het was om hetzelfde architectuurbureau in te schakelen. Nico Hendriks, geveldeskundige en opzichter, vertelde half januari in de Volkskrant over zijn werk: hij bekijkt wat er over blijft als een gebouw is blootgesteld aan wind, zon, sneeuw en regen, en stelt daar een rapport van op. Ook bij het Van Gogh ging het mis, blijkt. Juist bij die aanbouw. In de krant staat over het gebouw:

“De granieten bekleding van het ellipsvormige gebouw vertoont barsten en beschadigingen. De platen zijn van Deerbraun graniet en meten bijna een vierkante meter per stuk. De platen zijn zo geslepen dat ze de ronde vorm van het gebouw volgen. Dat leverde vijftig verschillende krommingen op, een reuzenwerk. Vrijwel zonder uitzondering, zo stelde Hendriks vast, vertonen de platen beschadigingen bij de verankeringen. Rond de rvs-pennen zijn stukken graniet afgesprongen. Op andere plaatsen zijn de platen gescheurd. Mogelijke oorzaak is het bewegen van de kromme platen (loodrecht op de richting van het oppervlak) bij temperatuurwisselingen, waardoor bij de ankers te veel spanning ontstaat.”

“Oplossing: Reparatie is niet mogelijk, volledige vervanging lijkt de enige optie. ‘Het mag verbazing wekken dat er geen hekwerk rond de gevel is geplaatst voor de veiligheid van de bezoekers.’”

Als die glazen helft er eenmaal is, kunnen ze dus aan de slag met de andere helft.

En wat vinden we ervan?

Het Van Gogh Museum noemt het ontwerp zelf “open en transparant”. De nieuwe entree zorgt ervoor dat beide kanten van het museum bovendien beter op elkaar aansluiten. Wat vindt u ervan? Wordt deze ingang de laatste stap naar een mooi en functioneel Museumplein?

Lees meer over:
amsterdam
architect
BankGiro Loterij
Het Stedelijk Museum
Louvre
Museum
museumplein
Rijksmuseum
Stedelijk Museum
Van Gogh Museum

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief