Akkoord woningmarkt haalt ‘scherpe randjes’ voor huurders eraf - kosten 290 miljoen

Minister Stef Blok van Wonen en Rijksdienst, D66-leider Alexander Pechtold, Kees van der Staaij van de SGP en Arie Slob van de CU tijdens de toelichting over het woonakkoord. Foto ANP / Robin Utrecht

Foto ANP / Robin Utrecht

Binnenland

Het kabinet en oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP hebben een akkoord over de woningmarkt bereikt. De belangrijkste punten zijn dat de huurverhoging wordt beperkt, de verhuurdersheffing voor corporaties kleiner wordt en dat de aflossingstermijn voor nieuwe hypotheken 35 jaar wordt. De fracties stemden vanochtend in met het akkoord, dat zojuist is gepresenteerd.

Het akkoord moet de woningmarkt en de bouwsector stimuleren, en zorgt voor doorstroming op de koop- en huurmarkt, aldus minister voor Wonen Stef Blok. Hij noemde het “de impuls die Nederland nodig heeft” en die voor zekerheid op de woningmarkt zorgt.

Bekijk hier de belangrijkste punten op een rij. Het kostte wel wat: structureel 290 miljoen euro. Waar dat geld vandaan moet komen, is nog onbekend.

Onbekend waar de honderden miljoenen vandaan moeten komen

De politieke redactie schrijft over het akkoord vandaag in NRC:

“Een week geleden zei Blok nog dat hij geen geld had om zijn woonplannen aan te passen. Vanochtend presenteerde hij een akkoord dat honderden miljoenen kost. Die zullen echter niet uit zijn begroting komen. ‘Het moet binnen het kabinet worden bekeken.’”

Het akkoord geeft Blok wel de gelegenheid voor 1 maart de huurverhogingen door te voeren die naar de staatskas moeten vloeien. Afstel had nog meer geld kunnen kosten. Alledrie de oppositiepartijen hebben een beetje invloed op het akkoord kunnen uitoefenen. De bouwsector en de vakbond FNV hebben positief op het akkoord gereageerd. Vakbond CNV is kritischer, met name over het gat dat nu ontstaat in de rijksbegroting.

Organisaties van huizenbezitters en woningcorporaties zijn niet blij met de plannen. Zo vindt een woordvoerder van de Woonbond dat er nog een te grote bedreiging voor de betaalbarheid van huren is. Ook de verhuurdersheffing is met 1,7 miljard nog steeds te hoog, vindt de bond. Ook koepelvereniging van wonincorporaties Aedes is ambivalent over het akkoord - de woningcorporaties gaan er met de heffing nog steeds op achteruit, ondanks dat die heffing is verlaagd. Vereniging Eigen Huis (VEH) en De Hypotheker noemen de nieuwe regels voor het financieren van een koopwoning bovendien verwarrend. “Men spreekt al dagen over iets dat binnen het huidige belastingplan ook al mogelijk is”, aldus een woordvoerder van De Hypotheker.

Een lagere huurverhoging

In het akkoord staat een lagere huurverhoging dan voorzien in het regeerakkoord. Die gaat voor de meest verdienende groepen die scheefwonen terug van 9 naar maximaal 6,5 procent. Het regeerakkoord is daarmee dus aangepast. Er is in het akkoord meer nadruk gelegd op het beschermen van zwakkere groepen. De “scherpe randjes” van het regeerakkoord zijn er voor huurders daardoor af, zei SGP-fractievoorzitter Van der Staaij en de huren worden nooit hoger dan de waarde van een huis. Als het inkomen van huurders bovendien omlaag gaat, kunnen ze huurverlaging krijgen.

In het akkoord is afgesproken dat de verhuurdersheffing die woningcorporaties moeten afdragen geleidelijk oploopt, tot 1,7 miljard in 2017 in plaats van twee miljard euro. Dit moet worden opgebracht uit huurverhogingen.

Rust in de bouw: meer werk en lagere btw

Het akkoord moet “rust in de bouw dichterbij brengen”, zei D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold aansluitend op Blok. Ook staan er in het akkoord volgens Blok “belangrijke impulsen voor de bouw”, die werkgelegenheid in de sector moeten verbeteren. De werkgelegenheid in de bouw staat zwaar onder druk.

Er wordt volgens de plannen flink geïnvesteerd in de bouw en het wordt aantrekkelijker gemaakt om kantoorpanden tot woonruimte om te bouwen.

De btw op onderhoud en verbouwingen gaat per 1 maart voor een jaar omlaag van 21 naar 6 procent. Verder komt er verspreid over twee jaar 150 miljoen euro vrij voor een ‘energiebesparingsfonds’. Huiseigenaren kunnen via het fonds leningen afsluiten voor energiezuinige investeringen in hun woning. Zo worden er ook banen in de bouw gerealiseerd.

Het akkoord moet ook de woningmarkt uit het slop halen. Het zal moeten blijken of het akkoord het consumentenvertrouwen in de woningmarkt vergroot.

‘Lucht in de koopsector’

De aflossingstermijn voor nieuwe hypotheken wordt 35 jaar in plaats van dertig. Er komt meer “lucht in de koopsector” aldus Van de Staaij tijdens de persconferentie. Er komt een versoepeling van de hypotheekregels. Zo wordt het mogelijk om niet meer de hele hypotheek af te lossen, maar 50 procent.

Ook is er andacht voor starters, er komt 50 miljoen vrij voor een fonds voor startersleningen. Eerst was dat 20 miljoen euro. De hypotheekrenteaftrek gaat wel elk jaar omlaag.

Alle vijf de fracties gingen zonder te veel moeite akkoord

Minister voor Wonen Stef Blok presenteerde samen met de fractievoorzitters van D66 Alexander Pechtold, Arie Slob (ChristenUnie) en Kees van der Staaij (SGP) de plannen van de vijf partijen. Ze toonden zich tijdens de persconferentie allen opgetogen over deze ‘gelegenheidscoalitie’.

Gisteren werd al duidelijk dat er een akkoord was, het moest alleen vanochtend nog worden besproken in de betrokken Tweede Kamerfracties. Die gingen zonder al te veel problemen akkoord.

Het akkoord moet in de beide Kamers nog worden goedgekeurd. Gezien de meerderheid van deze gelegenheidscoalitie in de Kamers, gaat dat waarschijnlijk nu lukken. De politieke redactie schrijft:

“Blok verdedigt de plannen vanmiddag in de Tweede Kamer en binnenkort in de senaat. De fractievoorzitters uit de Tweede Kamer benadrukten dat zij ‘geen garanties’ kunnen geven voor steun in de Eerste Kamer. Maar alle onderhandelingen zijn de afgelopen dagen gevoerd in overleg met hun senatoren.”

Later op de dag volgt een debat. Dit tot groot ongenoegen van de partijen die niet betrokken waren bij de totstandkoming van dit akkoord. Die vinden dat ze te weinig tijd hebben voor een goede voorbereiding op het debat, dat om half drie al begint.

OVERLEG MET CDA MISLUKTE

Eergisteren mislukte het overleg met het CDA en het kabinet over de woningmarkt. Het CDA dreigde vorige week al de plannen te blokkeren in de Eerste Kamer. De oppositiepartij was tegen de verhuurdersheffing voor woningcorporaties, de huurverhoging en de nieuwe, strenge hypotheekregels. Het kabinet had het CDA nodig om de woningmarktplannen aangenomen te krijgen omdat het geen meerderheid in de Eerste Kamer heeft. Nu is het met een andere meerderheid dus toch gelukt. Deze vijf partijen hebben een ruime meerderheid in de Tweede Kamer en een nipte in de senaat.

Blok wil het wetsvoorstel dat de huurverhoging regelt zo snel mogelijk aangenomen krijgen omdat de huren alleen per 1 juli kunnen worden verhoogd.

Lees meer over:
CDA
ChristenUnie
d66
Eerste Kamer
fracties
huurmarkt
huurverhoging
persconferentie
Senaat
SGP
verhuurdersheffing
woningcorporaties
woningmarkt

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief