Obama’s ‘hersenlezer’ naar Hollywood – vijf briljante speeches op een rij
Jon Favreau aan het werk voor de overwinningsspeech van Obama in 2008. Foto Hollandse Hoogte / New York Times / Jacob Silberberg
Jon Favreau, die ooit als de waanzinnig jonge speechschrijver van president Obama het Witte Huis betrad, gaat Obama verlaten. De nu 31-jarige man kondigde deze week aan naar Hollywood te vertrekken, om daar tekstschrijver te worden. Een terugblik op deze “briljante gedachtenlezer” van Obama.
Een 23-jarige ambitieuze jongeman sprak Obama in 2004 aan. Hij was nog geen president. Op zijn aanraden paste senator Obama een toespraak voor de Democratische partijtop aan, met succes. Jon Favreau werd zijn voornaamste speechschrijver, werd een ster toen de voorverkiezingen begonnen en bedacht ‘Yes, we can!’
Eenmaal in het Witte Huis werd de jongen hoofd-speechschrijver van Obama. Hij schreef de inauguratieredes van Obama in 2009 en die van dit jaar, en zijn woorden veroverden uit de mond van Obama de harten van miljoenen Amerikaanse kiezers.
Monumentale speeches schrijven in de Starbucks
Favreau maakte een bliksemcarrière door. Al tijdens zijn studie politicologie liep hij stage bij de Democratische senator John Kerry. Hij sloot zich aan bij diens presidentscampagne, maar viel snel op. Even later vroegen ze hem als speechschrijver, maar Kerry verloor van George W. Bush.
De herkansing bij Obama liep beter. Die gaf hem een baantje – twee jaar later was hij zijn belangrijkste speechschrijver in de presidentscampagne. De functie wordt vaker door jonge mensen vervuld, maar de meeste topfunctionarissen hebben een verleden in Washington. Favreau nauwelijks.
Redacteur Noord- en Zuid-Amerika Ykje Vriesinga schrijft vandaag in nrc.next over hem:
“‘Favs’, zoals hij door vrienden én de president wordt genoemd, is zijn “hersenlezer”, zei Obama ooit. Ze werkten tot laat in de nacht aan ideeën, die Favreau bij voorkeur uitwerkte op zijn laptop in een Starbucks in de buurt van het Witte Huis, wakker blijvend op dubbele espresso’s.
Favreau begrijpt Obama en denkt als hij. Maar het was niet alleen maar hard werken. Favreau was populair: knap, gespierd, eloquent en slim. Hij werd eens gesnapt met ontbloot bovenlijf toen hij een bierspelletje speelde en datete een actrice en een lingeriemodel. In 2008 kwam hij in opspraak – een foto kwam naar buiten waarop hij een bordkartonnen versie van Hillary Clinton’s borst betast:
De gewraakte foto (fotograaf onbekend). Links Jon Favreau
Maar het werd hem niet bijzonder kwalijk genomen. Het team van Obama gooide het een beetje op de domheid van de jeugd, hij excuseerde zich, en daarmee was de kous af. Een adviseur van Clinton reageerde zelfs nog:
“Het doet senator Clinton een genoegen te horen over Jons duidelijke interesse in het ministerie van Buitenlandse Zaken en zij is zijn sollicitatie op dit moment aan het beoordelen.”
Vijf grote speeches uit de loopbaan van Obama
Hoe gaat het proces van die twee dan in zijn werk? Favreau bezorgt Obama voor iedere toespraak een opzet om mee verder te denken en polijst de definitieve versie. Favreau reikt de sleutelwoorden aan, Obama laat zijn gedachten rondgaan, en Favreau maakt het af. Een intensieve samenwerking, met indrukwekkend resultaat.
1. Januari 2008, de speech na zijn overwinning in Iowa tijdens de voorverkiezingen. “They said this day would never come….”:
2. Januari 2008, Yes, we can!:
3. Januari 2009, de inaugurele rede:
4. September 2009, Obama spreekt tot het Congres om te pleiten voor de hervorming van de gezondheidszorg:
5. Januari 2012, de tweede inaugurele rede:
Zelf kan hij er ook wat van:
Het Nederlandse Tegenlicht maakte in 2009 een profiel van Favreau. De laatste dagen voor de verkiezingsdag komen in beeld en het programma gaat in gesprek met docenten uit Favreau’s studententijd:
Het wordt misschien wat verwarrend – in Hollywood zit al een acteur/regisseur/scriptschrijver met dezelfde naam – maar Favreau gaat Hollywoodfilms schrijven. Of die de geschiedenis die hij tot nu toe heeft geschreven kunnen evenaren, moet nog blijken.
Zijn opvolger is al even jong: de dertigjarige Cody Keenan, die al wat speeches voor Obama schreef.