Armstrong bekent: ik gebruikte epo en bloeddoping

Armstrong bij Oprah. Foto Reuters

Foto Reuters

Sport

Lance Armstrong heeft toegegeven epo en bloeddoping te hebben gebruikt tijdens zijn wielercarrière. Bij alle zeven Tourzeges greep hij naar verboden middelen. Dat zei hij vannacht in een interview met Oprah Winfrey.

Binnen een minuut lag de bekentenis op tafel, omdat Oprah begon met een aantal ja/nee-vragen “waar iedereen op zit te wachten”.

Oprah: “Heb je ooit prestatiebevorderende middelen genomen?”
Armstrong: “Ja.”
Oprah: “Was epo daar een van?”
Armstrong: “Ja.”
Oprah: “Heb je ooit bloeddoping gebruikt en heb je bloedtransfusies ondergaan?”
Armstrong: “Ja.”
Oprah: “Heb je testosteron, cortisone en groeihormonen gebruikt?”
Armstrong: “Ja.”
Oprah: “Heb je verboden middelen of bloeddoping gebruikt voor al je Touroverwinningen?”
Armstrong: “Ja.”

http://youtu.be/NHS-ZjkdR3g

Armstrong oogde niet bijzonder gestresst, werd niet erg emotioneel (Oprah zei in een vooraankondiging dat dat wel zo was, dus dat volgt morgen in deel twee) en lachte ook weinig. Op de meeste vragen gaf hij snel, kordaat antwoord. Een enkele keer, zoals toen het over zijn uitspraken in een ziekenhuis in 1996 ging, bleef hij het antwoord schuldig.

Hij noemde geen namen van andere wielrenners die gebruikten en ontkende dat hij als leider van het team anderen intimideerde of bedreigde. Ook het betalen van de UCI om positieve tests te verdonkeremanen is volgens hem niet waar.

‘Doping was als lucht in de banden en water in de bidons’

“Mijn verhaal was zo lang het perfecte verhaal”, zei Armstrong over zijn loopbaan van wielrenner die terugkwam van kanker en zeven keer de Tour won. Daarom wilde hij alles controleren, alles voorbereiden. Bang om gepakt te worden was hij niet, omdat hij wist dat de tests niet voldeden. Epo en bloeddoping waren niet of heel moeilijk te traceren, vooral wanneer je het ‘out of competition’ toediende. Het voelde niet als valsspelen, zei hij. Het voelde als een eerlijk spel omdat iedereen het deed.

“Doping was hetzelfde als lucht in de banden en water in de bidons.”

Inmiddels is dat veranderd, onder meer door de invoering van het bloedpaspoort en meer controles buiten de wedstrijden om, vindt hij.

Armstrong ontkende dat hij in 2009 en 2010, na zijn comeback, ook naar doping greep (hoewel in het Usada-rapport staat dat hij dat wel deed). Hij werd toen respectievelijk derde en 23e voordat hij definitief stopte. Van die terugkeer in de sport heeft hij achteraf spijt, omdat hij denkt dat hij anders misschien niet gepakt was. “Dan hadden we hier niet gezeten.”

De hoogst opmerkelijke verhalen van ex-ploeggenoot Hamilton, dat er tijdens de Tour een man op een brommer (met de bijnaam ‘motoman’) op een brommer door Frankrijk achter ze aan reed met doping, ontkende Armstrong niet. En de ploeg refereerde inderdaad aan epo met de naam ‘Edgar’, naar Edgar Allan Poe.

’Geen intimidaties of bedreigingen’

Armstrong beaamde dat hij een “bully” kon zijn, maar zei dat hij de rest van zijn team niet opdroeg zich naar zijn believen te gedragen. Die beweren dat hij bedreigend en intimiderend kon zijn en eiste dat ze ook gingen gebruiken. “Ik was inderdaad de leider” zei hij tegen Oprah, “maar ik zei nooit: je moet nu dit of dat doen. We waren allemaal volwassen mensen en we maakten onze eigen keuzes. Sommige ploeggenoten besloten het niet te doen.”

Armstrong ontkende ook dat hij de UCI geld heeft betaald om positieve tests door de vingers te zien. Wel doneerde hij nadat hij gestopt was eens een groot bedrag aan de wielerunie, “omdat ze daarom vroegen”.

‘Eerlijk gezegd: we klaagden zoveel mensen aan…’

Er waren twee vrouwen die Armstrongs bedrog jaren geleden al uit de doeken deden, en die allebei werden neergesabeld door hem. Emma O’Reilly, zijn masseuse, verklaarde dat het team in haar bijzijn een plan had bekokstoofd om een positieve test uit ‘99 te verdoezelen. Tegenover haar “moet ik me verontschuldigen”, zei Armstrong tegen Oprah. Of hij haar ook heeft aangeklaagd voor haar uitspraken, weet hij niet meer. “To be honest Oprah, we sued so many people.”

En dan was er Betsy Andreu, de vrouw van teamgenoot Frankie Andreu. Zij zei openlijk dat Armstrong in een ziekenhuis in 1996 toegaf verschillende soorten doping te gebruiken. Armstrong verklaarde onder ede dat ze loog en het deed omdat ze hem haatte. Bij Oprah zei hij dat hij haar gebeld heeft met excuses en veertig minuten met haar en Frankie sprak. Over de inhoud van het gesprek wilde hij niets zeggen.

‘Armstrong besloot wie aangenomen en ontslagen werd”

Het duurde niet lang voordat Betsy daarop reageerde. Direct na de uitzending zei ze tegen CNN dat Armstrong “nog steeds de mensen in zijn directe omgeving beschermt”. Ook viel ze hem aan op zijn uitspraak dat hij anderen niet intimideerde of bedreigde:

“Hij was mede-eigenaar van het team, besliste wie er werd aangenomen, ontslagen, wat iedereen betaald kreeg. Hij heulde met politici, regeringsorganen. Het is compleet oneerlijk dat hij zichzelf distantieert van die macht.”

‘Nu zou ik zeggen: ik bel mijn naasten en dan biecht ik het op’

Toen het federale onderzoek naar zijn praktijken in februari 2012 werd stopgezet, dacht Armstrong naar eigen zeggen dat hij “uit de gevarenzone was”. Maar toen volgde het Usada-onderzoek, waar veel oud-teamgenoten (elf in totaal) maar ook hijzelf voor gevraagd werd een verklaring af te geven. Armstrong zette een tegenaanval in door Usada aan te klagen, maar “zou er nu alles voor over hebben” om terug te gaan naar die dag, zei hij, en dan wél toe te geven.

“Ik zou zeggen: geef me drie dagen, ik bel wat mensen, mijn familie, mijn moeder, mijn sponsors, de stichting, en ik kom eraan. Ik biecht het op.”

Over George Hincapie, de enige ploeggenoot die alle zeven Touroverwinningen bij hem was, zei Armstrong dat hij het verhaal “beter dan wie dan ook kent”. Toen Hincapie afgelopen zomer ook tegen hem getuigde, wist hij dat “zijn lot bezegeld was”.

Dat hij bekennen zou, wisten we al

Het interview werd afgelopen maandag opgenomen, waardoor al het een en ander uitlekte over de inhoud ervan. Zo wisten we al dat Lance dopinggebruik zou toegeven (maar ‘niet op de manier die ik verwacht had’, zei Oprah) en dat het ‘af en toe emotioneel’ zou zijn.

Ook kwam naar buiten dat Armstrong wil getuigen tegen bestuurders, zoals de voormalig UCI-voorzitter Hein Verbruggen en zijn vervanger Pat McQuaid. Armstrong insinueert dat ze op de hoogte waren van de dopingpraktijken. Hij zou niet van plan zijn te getuigen tegen andere wielrenners.

Voor de opnames van het interview ging Armstrong langs Livestrong, de stichting die hij oprichtte om kanker te bestrijden. Daar bood hij het personeel zijn excuses aan omdat hij hen ‘teleurstelde’ en omdat hij de stichting ‘op het spel heeft gezet’. Armstrong legde in oktober het voorzitterschap van Livestrong neer naar aanleiding van het vernietigende Usada-rapport dat toen net uit was gekomen.

Zijn carrière: kanker overwinnen en zeven gele truien

Lance Armstrong (18 september 1971) werd profwielrenner in 1992. Hij werd in ’93 wereldkampioen op de weg en hij won dat jaar een Touretappe. Dat laatste deed hij in 1995 nog eens, maar in oktober 1996, op 25-jarige leeftijd, werd teelbalkanker bij hem geconstateerd, die inmiddels was uitgezaaid naar zijn longen, buik en hersens. Hij werd geopereerd en onderging hevige chemotherapie. Armstrong genas, tekende bij het Amerikaanse team US Postal en in de zomer van 1998 deed hij weer mee op het hoogste niveau.

Het jaar daarna begon zijn enorme zegetocht. Zeven jaar achter elkaar (1999-2005) won hij de Tour de France, de belangrijkste wielerwedstrijd ter wereld. Niemand daarvoor had de ronde ooit meer dan vijf keer op zijn naam gezet. In juli 2005 zette hij als meest succesvolle Tourdeelnemer ooit een punt achter zijn loopbaan.

Na drie Armstrong-loze Tours keerde hij in 2009 echter terug, als renner van Astana. Een achtste gele trui zat er echter niet in: hij werd derde achter teamgenoot (en tegelijkertijd rivaal) Alberto Contador. Een laatste poging volgde in 2010, toen hij een eigen team oprichtte, RadioShack. Hij kwam niet verder dan de 23e plek in het eindklassement en nam in de winter daarna definitief afscheid van de fiets.

Toch een bekentenis na al die jaren

Tijdens de hegemonie van Armstrong, maar ook daarna viel de ene na de andere renner door de mand. Ullrich, Beloki, Zülle, Vinokoerov, Rumsas, Botero, Klöden, Basso; de top-tien bij elk van die zeven Tours is een warboel van uit de gratie geraakte renners. Ook ploeggenoten Heras, Hamilton en Landis werden gepakt. Er was er één die al die jaren niet betrapt werd en die - ondanks allerlei beschuldigingen, vooral van de Franse pers - keer op keer bleef ontkennen: Lance Armstrong.

In 2005 meldde de Franse sportkrant L’Équipe dat er stalen van Armstrong uit de Tour van 1999 bestonden waar epogebruik uit bleek. Het leidde echter, net als andere pogingen, niet tot hard bewijs.

In 2010 brak Floyd Landis (die zelf de eerste Tour na Armstrong won en daarna betrapt werd) de ban: hij vertelde dat Armstrong hem had uitgelegd hoe hij doping moest gebruiken. Landis kreeg een jaar later bijval van Tyler Hamilton, die het verhaal onderschreef en beweerde dat in de ploeg epo en bloeddoping gebruikt werden. Het federale onderzoek naar de dopingpraktijken van Armstrong werd echter in februari vorig jaar, tot de verbazing van velen, zonder aanklacht afgesloten.

Het was uiteindelijk het Amerikaanse antidopingbureau Usada dat Armstrong wel te pakken kreeg. In oktober vorig jaar publiceerden ze een uitgebreid rapport waarin ex-ploeggenoten en anderen uit zijn omgeving tegen hem getuigden. Ook werden positieve bloedstalen uit 2009 en 2010 aangehaald. De internationale wielerunie UCI ging mee met de conclusies van het Usada. Zijn zeven Tourzeges werden hem afgenomen en één voor één verloor hij al zijn sponsors.

Armstrong liet zich lange tijd niet openlijk uit over de kwestie, tot het interview met Oprah.

Het interview is in twee delen geknipt: aankomende nacht wordt het tweede deel uitgezonden.

Lees meer over:
alberto contador
Emma O'Reilly
Floyd Landis
George Hincapie
l'equipe
lance armstrong
livestrong
Nike
Oakley
Oprah Winfrey
Tyler Hamilton
USADA

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief