In Nederland wonen honderden kinderen in moskee-internaten

Een legaal moskee-internaat in Rotterdam-Noord. Bekijk de hele serie op nrc.nl/inbeeld. Foto NRC / Robin Utrecht

Foto NRC / Robin Utrecht

Binnenland

In Nederland wonen honderden kinderen in vaak slecht onderhouden moskeeën. Sommige van deze moskee-internaten zijn brandonveilig, een enkele is illegaal. De overheid houdt, in tegenstelling tot andere vormen van kinderopvang, op geen enkel manier toezicht op hoe kinderen in de internaten worden behandeld, blijkt uit onderzoek van NRC Handelsblad.

Er zijn onder meer moskee-internaten in Arnhem, in Utrecht, Breda en Amsterdam. Alleen al in Rotterdam zijn, voor zover bekend, drie moskee-internaten en is een vierde in oprichting. Een ervan, in het zuiden van de stad, is een illegaal meisjesinternaat. De moskee laat er illegaal, dus zonder slaapvergunning, vijftig meisjes op zolder wonen. In de zomer van vorig jaar is de situatie er nog “absoluut brandonveilig” en, gezien de slapende kinderen, “zelfs gevaarlijk te noemen”, staat in een vertrouwelijke notitie van de gemeente.

Illegale winkels en vermoedens van ‘lijfstraffen’

Van een ander internaat in het noorden van Rotterdam is al jaren bij de gemeente bekend dat kinderen bij brand er niet goed weg kunnen komen. Ook huisvesten deze en andere moskeeën illegale supermarkten, shoarmarestaurants en kapsalons.

De gemeente Rotterdam en de deelgemeenten hebben nooit een einde aan de illegale en onveilige situaties gemaakt. Ook als toezichthouders kinderopvang bij de GGD Rotterdam-Rijnmond hun zorgen in interne werkmails uitspreken over vermoedens van “lijfstraffen”, gaat niemand dit na.

Robin Utrecht maakte voor NRC een fotoserie bij Iskender Pasa, een moskee met een (in tegenstelling tot de voorbeelden in dit verhaal) legaal internaat:

Geen relatie, om drie uur ‘s nachts opstaan voor een preek

Wetenschapper Mehmet Sahin van de Vrije Universiteit die de moskee-internaten onderzocht, schat het aantal kinderen dat in de moskeeën verblijft op circa 3.000. De regels in de internaten zijn streng, zegt hij. De kinderen mogen geen relatie hebben. Soms moeten ze om 3 uur ‘s nachts opstaan voor een preek. Sahin:

“Dat is geen gezonde situatie voor een kind van twaalf.”

In tegenstelling tot andere vormen van kinderopvang hoeven deze moskee-internaten aan geen enkele kwaliteitseis te voldoen, geen pedagogisch plan te hebben, medewerkers hebben geen verklaring van goed gedrag nodig.

Wethouder is situatie zat

Wethouder Hamit Karakus (ruimtelijke ordening, PvdA) noemt het dossier “complex” en zegt als reactie op dit verhaal “de situatie nu zat te zijn”. Hij zal volgende week alle betrokken moskeeën, diensten en deelgemeenten uitnodigen op zijn kamer. Het gesprek moet gaan, zegt hij, over al deze onderwerpen: de moskee-internaten, de illegale winkels en kappers, de brandveiligheid.

“Het moet nu voor eens en altijd afgelopen zijn met deze onduidelijkheid.”

Tweede Kamerleden zeggen in een reactie verbaasd te zijn over de situatie in moskee-internaten. “Ik hoop dat dit bekend is bij de Inspectie Jeugdzorg”, zegt PvdA’er Martijn van Dam:

“De vraag is of die kinderen goed verzorgd worden. In situaties waarin kinderen niet thuis wonen, vind ik dat er een reden is om te controleren.”

D66 stelt Kamervragen

Tweede Kamerlid Linda Voortman (GroenLinks) noemt de situatie “heel ernstig”. Ze vindt dat, net als bij schippersinternaten, de Inspectie Jeugdzorg zou moeten toezien op het welzijn van de kinderen. “Als overheid wil je toezicht hebben op wat daar gebeurt.” Ook de SP wil dat de inspectie toezicht houdt. “Ik kan hier heel boos van worden”, zegt Kamerlid Sadet Karabulut. “Een overheid die weet van een onveilige en illegale situatie maar niet optreedt. Dat kan gewoon niet.” Ze is tevens bang dat van de internaten een segregerende werking uitgaat.

D66 zegt Kamervragen te gaan stellen over de kwestie. Ook VVD-Kamerlid Cora van Nieuwenhuizen is kritisch:

“De inspecties die met jeugd van doen hebben, moeten hier hun taak opvatten.”

Lees de hele reportage in NRC Weekend, of in de digitale editie - alleen voor abonnees.

Lees meer over:
Hamit Karakus
internaat
jeugdzorg
moskee
moskee-internaat

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief