De bewogen carrière van Moszkowicz - zes omstreden sleutelmomenten
Bram Moszkowicz. Foto ANP / Inge van Mill
Bram Moszkowicz, een veelbesproken en zeer omstreden raadsman die vele prominente cliënten voorzag van rechtshulp. Al jarenlang is de persoon Moszkowicz, die media-aandacht zelf nooit heeft geschuwd, omgeven van relletjes en beschuldigingen van zeer uiteenlopende aard.
Naar het oordeel van de tuchtrechter is Moszkowicz' carrière als pleitbezorger definitief ten einde. We hebben enkele spraakmakende momenten uit zijn loopbaan geselecteerd waarmee Moszkowicz in de afgelopen jaren zelf nieuws werd.
Dansen met Bouterse
Desi Bouterse, president van Suriname en voormalig legerleider, koos voor Moszkowicz in de zaak van maart 1999 waarin hij werd beschuldigd van drugshandel. Vader Max Moszkowicz werd eerst als raadsman benaderd, maar weigerde uit vriendschap voor de Haagse strafpleiter Gerard Spong. Spong, die uit Suriname afkomstig is, was nauw bevriend met slachtoffers van de Decembermoorden.
Toen verscheen Moszkowicz jr. met Bouterse op de televisie in actualiteitenprogramma Nova. Armen om elkaars schouders. En later samen hupsend, op de dansvloer van hotel Torarica te Paramaribo, waarvan nu nog onderstaande, hetzij vage, beelden te vinden zijn:
Zijn vader vroeg hierop om uitleg. Spong ook. Hij stond met een Nova-medewerkster te dansen, zei Moszkowicz, en toen kwam Bouterse er plotseling bij. Niet waar, zei Nova-redacteur Twan Huys destijds tegenover NRC Handelsblad: "Moszkowicz ging bij Bouterse staan. Ik heb het ruwe materiaal nog op band."
Deze discussie lag tot vorig jaar nog gevoelig bij de advocaat, zo bleek uit de uitzending Nova College Tour waarin hij te gast was. Halverwege de opname dreigde Moszkowicz namelijk uit het programma weg te lopen. "Dit mag u niet uitzenden”. En zo geschiedde, de beelden zijn niet vertoond. Dat gesprek leverde wel de bekentenis van Moszkowicz op dat zoiets hem niet meer zou overkomen. "Het is verkeerd om met cliënten te dansen.”
'Holleeder trok pistool naar Endstra in Moszkowicz' kantoor'
De in mei 2004 vermoorde vastgoedhandelaar Willem Endstra heeft voor zijn dood bij de politie verklaard dat hij bedreigd zou zijn met een pistool door voormalig Heineken-ontvoerder Willem Holleeder. Dit zou zijn gebeurd op het kantoor van zijn advocaat, Moszkowicz, in Amsterdam.
De Amsterdamse politie bevestigde dat het op de hoogte was dat Endstra afgeperst en mishandeld werd door Holleeder vanaf medio 2002. Moszkowicz bevestigde vervolgens dat Holleeder en Endstra wel eens gezamenlijk zijn kantoor bezochten, maar ontkende dat het incident ooit plaatsvond.
Van Endstra naar Holleeder
Bovenstaand gebeuren maakte de raadsman extra omstreden toen hij na de dood van Endstra, in 2006, optrad als advocaat van Holleeder, die onder anderen verdacht werd van afpersing, mishandeling, omkoping en moord of voorbereiding tot moord, van diezelfde Endstra. Felle reacties waren het gevolg, en zelfs een tuchtklacht bij de Nederlandse Orde van Advocaten, ingediend door Haico Endstra, broer van Willem.
De advocaat zou bij de verdediging van Holleeder de belangen hebben geschonden van Endstra. In de klacht zou onder meer worden gewezen op de mogelijkheid dat Moszkowicz gevoelig materiaal van Endstra heeft doorgegeven aan Holleeder, en zou de advocaat mogelijk zijn wettelijke geheimhoudingsplicht hebben geschonden. Het OM heeft Moszkowicz er vervolgens op gewezen dat het aan de raadsman zelf is om te bepalen of en in hoeverre hij kan optreden voor Holleeder.
'Maffiamaatje'
Toenmalig Quote-hoofdredacteur Jort Kelder volgde de zaak, en voor hem was duidelijk: Bram Moszkowicz was een maffiamaatje, zo zei Kelder stellig tijdens een radio-interview. Kelder vond Moszkowicz ongeschikt als advocaat van Holleeder nadat hij Endstra verdedigde. De advocaat deed aangifte tegen Kelder na de uitspraak, maar verloor het kort geding.
De rechter vond dat Kelder zich wel degelijk kon beroepen op het ‘beschikbare feitenmateriaal’ over de contacten van Moszkowicz met de onderwereld. Het Gerechtshof oordeelde in mei 2007 nog wel dat Kelder de advocaat geen 'maffiamaatje' meer mocht noemen, maar verdere gevolgen voor Kelder had deze uitspraak niet.
In Pauw en Witteman werd een kort overzicht van de gebeurtenissen gegeven, naar aanleiding van de autobiografie die Moszkowicz publiceerde over zijn loopbaan:
'Infaam en abject'
In februari 2007 besloot de raadsman dat hij Holleeder niet langer naar behoren kon verdedigen, en deed afstand van de verdediging. Niemand werd in zijn beroemde en beruchte persconferentie gespaard. Het Openbaar Ministerie niet, de familie Endstra niet, de Amsterdamse voorzieningenrechter Poelmann niet, de pers niet en hoofdredacteur Jort Kelder van zakenblad Quote al helemaal niet.
Hierin gebruikte hij de klassieke formulering het "infaam en abject" te vinden, de uitspraak in bovengenoemde zaak tegen Kelder. Een passage:
"Ik ben belasterd, beledigd, verdacht gemaakt. Ik ben na het vonnis van vorige week (waarin de eis van Moszkowicz tegen Kelder werd afgewezen, red.) in mijn integriteit geraakt. Wat ik nu ga doen, beschouw ik als de zwartste dag in mijn carrière en een dieptepunt in de Nederlandse strafrechtspleging. Want een cliënt houdt niet langer de raadsman die hij wenst. Ik ga stoppen met zijn verdediging en waarom? Ik stop omdat het niet langer in zíjn belang is om door te gaan. Ik zal mij nog deze week terugtrekken als raadsman van Willem Holleeder.”
De zaak Wilders en de stagiaire
Begin 2010 verdedigde Moszkowicz Geert Wilders toen de politicus ervan werd beschuldigd aan te zetten tot haat en discriminatie. Het werd een proces van anderhalf jaar, waarin Wilders en zijn advocaat nauwelijks contact met elkaar hadden. Het veelbesproken proces was een aaneenschakeling van wrakingen, raadsheren die wel of juist niet getuigen onder druk hebben gezet en benadeelde partijen die het proces willen uitstellen. In februari vorig jaar begon het proces zelfs volledig opnieuw. Een volledige vrijspraak was uiteindelijk het gevolg.
In november 2011 ontstond ook in deze zaak een relletje rond een stagiaire die werkzaam is op het kantoor van Moszkowicz. Zij was tijdens deze zaak werkzaam in de rechtbank als griffier, en zou informatie over de zaak hebben doorgespeeld aan de advocaat. Een brief van de Deken en de president van de rechtbank volgde, net als een bezoek van de advocaat aan Pauw en Witteman waarin hij de beschuldigingen ontkende.
In De Telegraaf zei de advocaat in september nog te denken dat het juridisch establishment hem nu, met de zaak die vandaag leidde tot de ontheffing uit zijn ambt, straft voor het verdedigen van PVV-leider Geert Wilders. "Ik heb op ivoren teentjes getrapt. Het is payback time.”
Bram Moszkowicz wordt uit zijn ambt gezet. Hoe heeft het zo ver kunnen komen met de beroemdste strafpleiter van Nederland? Redacteuren Marcel Haenen en Tom Kreling gaven tien dagen geleden antwoord op deze vraag in NRC Handelsblad. Lees hun volledige artikel hier.