Dans je PhD: moeilijker kunnen we het niet maken, wel dansbaarder
Dat je kernfusieprocessen uit de zon ook op aarde kan nabootsen, kan je natuurlijk uitleggen in een paper vol formules, tabellen en grafieken. Maar waarom niet in een dans? De Nederlandse Rianne 't Hoen deed het. Haar promotieonderzoek haalde de finale van de jaarlijkse wedstrijd Dance your Ph.D.
Even een stukje uit de begeleidende uitleg van Rianne 't Hoen over haar onderzoek:
"The sun creates a lot of energy by hydrogen fusion. Scientists are investigating fusion, building our own ‘sun on earth’, as a sustainable energy source on earth. A lot of energy is released when hydrogen isotopes fuse together into helium and neutrons. One of the key problems is that these high energy neutrons can damage the crystal structure of the surrounding tungsten wall. This can create vacancies in the metal lattice, which trap hydrogen atoms. Trapped hydrogen cannot fuse to release energy.
Material temperature turns out to be an important factor in managing hydrogen capture. We investigated how hydrogen can escape if the tungsten material is hot. On the one hand, hot tungsten atoms are more mobile and can move back into vacancies in the crystal, so that the metal effectively heals itself. Additionally, the hydrogen atoms themselves have a higher mobility at a high temperature. They can now escape from their captivity and take part in the fusion process within the heart of the machine; one step closer to creating a sun on earth."
Eeehh? Pittige materie dat onderzoek van 't Hoen naar kernfusie, zoveel is duidelijk. En je kan het natuurlijk zo opschrijven zodat de gemiddelde leek er weinig van zal snappen, maar je kan het ook uitbeelden in dans waardoor het misschien wat inzichtelijker wordt. Bijvoorbeeld zo:
Hydrogen retention in damaged tungsten at high surface temperatures - The great escape (Dance your PhD 2012) from Rianne 't Hoen on Vimeo.
't Hoen die werkzaam is aan het Dutch Institute for Fundamental Energy Research (Differ) voorheen FOM, kwam op de idee omdat ze ook al vanaf haar zesde aan ballet. Zo deed ze dit voorjaar bijvoorbeeld mee aan een choreografie van Ed Wubbe van Scapino. Collega's attendeerden haar op de wedstrijd vertelde ze in een interview in NRC aan wetenschapsredacteur Margriet van der Heijden:
"Het was best eng om dat onderzoek steeds verder te versimpelen."
't Hoen haalde de finale met haar filmpje, maar ging er uiteindelijk niet met de hoofdprijs vandoor. Die ging naar Circus Liddicoat van de Australische materiaalkundige Peter Liddicoat. Zijn zoektocht naar een sterke en lichte metaallegering stond eerder ook in Nature. Liddicoat figureert er zelf ook in; hij is degen die met een microscoop komt aanzetten:
De wedstrijd Dance your Ph.D is bedacht door microbioloog en verslaggever bij Science, John Bohannon. De wedstrijd kent vier categorieën : scheikunde, natuurkunde, biologie en sociale wetenschappen. Zelf deed hij in 2008 mee:
Bohannon vindt vooral de diversiteit van de inzendingen zo leuk. En divers zijn ze zeker. Soms is de choreografie prachtig:
Creatief:
en met humor:
Bij andere filmpjes is het toch wel heel erg een filmpje waarin een stel wetenschappers staan te gymen in een klaslokaal.