Voor de duidelijkheid: verwacht geen vuurwerk op deze EU-top - vier vragen
Het hoofdgebouw van de Europese Commissie in Brussel. Foto Reuters / Yves Herman
Vanavond en morgen staat er weer een Europese top op het programma. De adrenaline giert door de vergadergangen, schrijft onze correspondent uit Brussel. Toch is vuurwerk niet te verwachten. Doorbraken evenmin.
Onze correspondent in Brussel, Caroline de Gruyter, geeft vandaag in NRC Handelsblad antwoord op de belangrijkste vragen. Wij selecteerden er vier:
Wat zijn de verwachtingen?
"Verwacht geen klappers op de eurotop vanavond en morgen, zeggen diplomaten. Voortgang op het gebied van de bankenunie is al mooi. Stapt Spanje vanavond naar het noodfonds, zodat de ECB het land kan gaan helpen? Gaan de Britten het bankentoezicht voor eurolanden dwarsbomen? Gaat Duitsland pushen voor een machtige ‘munt-commissaris’?
"Zuidelijke landen, merkte een Europees functionaris laatst op, „zijn bereid alles te tekenen. Zelfs de groten. Maar in het noorden ligt dit moeilijker dan ooit.” Reden temeer om geen overspannen verwachtingen te hebben."
Wat staat er op het programma?
"In juni schreven ECB-president Mario Draghi, Europees president Herman Van Rompuy, eurogroepvoorzitter Jean-Claude Juncker en Commissie-voorzitter José Manuel Barroso hun eerste plan om de euro, en daarmee heel Europa te stabiliseren. Nu, vier maanden later, hebben zij een tweede, meer uitgewerkte versie gemaakt. Omdat de bankenunie er eerst moet komen, gaan de onderhandelingen vanavond vooral dáárover – en dan vooral over de eerste stap, Europees bankentoezicht door de ECB.
"Hét onderwerp van deze top, de toekomstige bankenunie, bestaat uit drie elementen: bankentoezicht voor eurolanden en voor EU-landen die willen meedoen, een financieringssysteem (‘resolutie’) om gezamenlijk bankfaillissementen af te wikkelen en te voorkomen, en een Europese depositogarantie. Het bankentoezicht komt eerst. De ECB gaat dit doen. De Bank, die tot dusver alleen monetaire eurozaken deed, zet daarvoor een aparte afdeling op."
Merkel arriveert voor de EU-top. Foto AP / Yves LoggheMerkel arriveert voor de EU-top. Foto AP / Yves Logghe
Okay, bankentoezicht dus. Daarover zitten de lidstaten vast niet op één lijn?
"Nee, de eerste controverse gaat over de timing. Duitsland, Nederland en Finland hebben geen haast. Andere landen en de ECB willen het toezicht juist vóór 1 januari opzetten. Regeringsleiders hebben namelijk in juni beloofd dat het euro-noodfonds ESM noodlijdende banken direct kan herkapitaliseren, zodra er 'effectief' bankentoezicht is. De drie noordelijke landen willen dit mechanisme vertragen om niet te hoeven betalen voor banken in andere landen die nú al in de problemen zijn. Ze willen alleen voor toekomstige bankencrises betalen.
"Welke niet-eurolanden meedoen aan ECB-toezicht, is ook nog niet duidelijk. Zweden en Polen zijn geïnteresseerd – hun banken zijn overal in Europa actief en willen niet onder meerdere toezichtregimes vallen. Zij willen dan wel, net als eurolanden, een volledige stem voor hun nationale toezichthouder binnen de ECB. De meeste landen willen overigens dat, net als elders bij de ECB, elk land één stem krijgt.
Op deze top is geen doorbraak te verwachten. Op naar de volgende?
"Tussen nu en Kerstmis komen er, als het goed is, nog drie Europese toppen. Eén top begin november, waarop wordt besloten Griekenland in de eurozone te houden en Spanje financiële lucht te geven. Mogelijk ook op de agenda: leningen aan Cyprus en een Spaanse steunaanvraag bij het noodfonds. Daarnaast een top op 22-23 november over de Europese meerjarenbegroting 2014-2020. En de reguliere decembertop, op 13-14 december, over onder meer bankentoezicht en méér Europese integratie en wijzigingen in het EU-verdrag."
Meer over de EU-top vandaag in NRC Handelsblad (digitale editie).