Jarenlang was hij verminkt, nu heeft hij zijn gezicht én leven terug
Richard Lee Norris voor en na zijn operatie. Foto AP / University of Maryland Medical Center
Het zal je maar gebeuren: je hele gezicht verliezen. Het overkwam de Amerikaan Richard Lee Norris toen hij in 1997 betrokken raakte bij een schietincident. Hij verloor zijn neus, lippen en kaak en verschool zich vijftien jaar lang achter een masker. Dat is nu voorbij, want gisteren verschenen er foto's van zijn splinternieuwe gezicht.
Norris was pas 23 jaar toen een pistool een groot gedeelte van zijn gezicht eraf blies. Hij had al verschillende operaties achter de rug, maar die stonden vooral in het teken van het redden van zijn leven. Artsen hadden hem dan wel gered, maar gelukkig was hij niet. De inmiddels 37-jarige Amerikaan ging met een masker door het leven, angstig voor de mening van omstanders.
36 uur durende operatie gaf hem zijn leven terug
In maart onderging hij een 36 uur durende operatie, die hem, zo stelt Norris, zijn "leven terug gaf". Bij de operatie kreeg hij een nieuwe neus, onderkaak en nieuwe tanden.
Gisteren gaf de University of Maryland foto's vrij van Norris' herstel. Doktoren verbonden aan de universiteit hebben de operatie verricht. Het resultaat is verbluffend:

Gisteren gaf de University of Maryland foto's vrij van de vooruitgang van Richard Lee Norris. Foto AFPGisteren gaf de University of Maryland foto's vrij van de vooruitgang van Richard Lee Norris. Foto AFP
Norris: 'Laat ze nu maar staren'
Ook Norris is zeer tevreden over zijn nieuwe gezicht. Bij het schietincident raakte hij niet alleen enkele belangrijke onderdelen van zijn gelaat kwijt, ook de zenuwen en spieren in zijn hoofd waren ernstig aangetast. Simpele zaken als ruiken, lachen en kauwen waren voor hem haast onmogelijk geworden. Zijn reukorganen doen het inmiddels prima en ook eten gaat voortreffelijk. Norris over de veranderingen:
"Ik kan nu eindelijk naar buiten zonder voortdurend nagestaard te worden of nare opmerkingen te krijgen. Mijn boodschappen hoef ik zelfs niet meer 's avonds te doen als er weinig mensen op pad zijn. Mensen staarden me namelijk altijd na vanwege mijn misvormde gezicht. Nu kunnen ze verbaasd zijn over mijn unieke transformatie. Mijn vrienden hebben in de loop der jaren iets gemaakt van hun leven. Ze kregen een gezin en een carrière. Nu kan ik daar ook aan beginnen."
Het is de eerste keer in de geschiedenis dat plastische en reconstructieve chirurgen hebben samengewerkt aan een gezichtstransplantatie. Bijzonder hieraan is dat zij gespecialiseerd zijn in complexe schedel- en gezichtsaandoeningen en microchirurgie. Voorafgaand aan de operatie is tien jaar lang onderzoek gedaan naar hoe voorkomen kan worden dat de gebruikte donororganen op termijn worden afgestoten. De artsen zijn van plan dezelfde werkwijze toe te passen bij militairen die tijdens een missie ernstig zijn verwond.
Hoe artsen nog meer levens veranderden
Transplantaties worden sinds 2005 uitgevoerd. Enkele transplantaties op een rij:
Isabelle Dinoire was de eerste in de geschiedenis die in 2005 een gezichtstransplantatie onderging. Dinoires hond kauwde haar gezicht eraf toen zij na een overdosis slaappillen bewusteloos op de bank lag.

Foto ANPFoto ANP
Drie jaar later was het Connie Culp die als eerste bewoner van de Verenigde Staten een gezichtstransplantatie onderging. Culp raakte ernstig verminkt toen zij door haar man in het gezicht werd beschoten.

Foto ANPFoto ANP
De 27-jarige Amerikaan Dallas Wiens kreeg in 2008 ernstige brandwonden in zijn gezicht. Hierbij verloor hij zijn ogen, neus en mond. In 2011 werd een deel van zijn gezicht hersteld.

Foto ANPFoto ANP