Dag van de Doodstraf: de 'onmens' onmenselijk straffen
Amnesty International plaatste in 2005 duizend kruizen bij de Amerikaanse ambassade op het Lange Voorhout in Den Haag. De actie is een protest tegen de doodstraf in de VS. Op de kruizen staan de namen van de geëxecuteerden en de datum van de executie. Foto ANP / Gerrit de Heus
Op de Europese Dag tegen de Doodstraf pleit EU-vertegenwoordiger Catherine Ashton in een officiële verklaring voor wereldwijde afschaffing van de straf. Een "onmenselijke en onomkeerbare actie" is het vonnis volgens haar. Een overzicht van enkele indrukwekkende gebeurtenissen voortvloeiend uit de omstreden uitspraak.
1. Realityshow 'Interviews Before Execution'
Bijna zestig landen hanteren de doodstraf nog steeds als hoogst mogelijke vonnis. De straf bestaat al duizenden jaren, maar verliest door maatschappelijke protesten terrein in het rechtssysteem van menig natie. Desondanks doet de doodstraf zo nu en dan weer flink wat stof opwaaien.
Het Chinese televisieprogramma 'Interviews Before Execution' van presentatrice Ding Yu wakkerde bij veel westerse kijkers een tegenstrijdige fascinatie op. Kokhalzen moest je, maar nalaten te kijken ging ook niet.
In haar realityshow spreekt journaliste Ding Yu met ter dood veroordeelden. Een 'dood'gewone talkshow lijkt het, maar het heeft iets lugubers. Niet alleen barsten Dings gasten geregeld in tranen uit, ook haar koele benadering roept vragen op.
De BBC maakte een documentaire genaamd Dead Man Talking over de realityshow. In een interview met diezelfde BBC zeiden de programmamakers van het programma dat het gemaakt is met de intentie dat kijkers lering trekken uit de fouten van gedetineerden.
2. De omstreden doodstraf van Troy Davis
En zoals er omstreden programma's zijn over de doodstraf, zijn er natuurlijk ook omstreden doodstraffen. Een daarvan is die van de Amerikaan Troy Davis. Davis werd beschuldigd van de moord op een blanke politieagent in 1989.
Jaren later bleek echter dat de getuigenverklaringen waarop de jury haar uitspraak baseerde niet zo waterdicht zijn als eerder werd gedacht.
Getuigen meldden te zijn 'gedwongen' door politieagenten tot het afleggen van onjuiste verklaringen. Op 21 september 2011 werd Davis, ondanks aanhoudende protesten, met een dodelijke injectie om het leven gebracht.
3. Batman-schutter James Holmes
Het zijn vooral de onduidelijke gevallen zoals die van Davis waarop EU-vertegenwoordiger Ashton doelt als ze de doodstraf een "onomkeerbare actie" noemt. Maar wat nou als een een grote groep gruwelt van een afschuwelijke moordpartij of beter gezegd afslachting? Neem bijvoorbeeld de Batman-schutter James Eagan Holmes die afgelopen zomer in koele bloede twaalf mensen doodschoot. Allemaal keken ze naar de nieuwste Batman-film 'Dark Knight Rises'. Sommigen dachten dat het schietgeweld deel uitmaakte van de special effects in de film.
Naast de twaalf dodelijk getroffen slachtoffers, raakten 58 personen gewond. Direct na zijn daad werd gespeculeerd over zijn vonnis. Levenslang, de doodstraf, welke straf is terecht?
Maar de verwarde Holmes kampt met geestelijke problemen, bleek later. Welke ziekte hij precies heeft, is volgens zijn advocaat niet duidelijk. Maar dat zijn rechtszaak daarom zou draaien was zeker. Nu.nl meldde op 30 juli:
"Juridisch deskundigen denken dat het proces zich zal toespitsen op de vraag of de moordpartij Holmes op basis van zijn geestelijke toestand kan worden aangerekend."
In 2007 riep de EU de 'Dag tegen de Doodstraf' in het leven. Momenteel wordt de doodstraf nog in 58 landen opgelegd. In twintig van die landen wordt de straf geregeld voltrokken.