Chávez of Capriles? Venezuela kiest vandaag een president
Posters van Chávez in de straten van Caracas. Foto Reutes / Jorge Silva
In Venezuela worden vandaag presidentsverkiezingen gehouden. Kan de flamboyante socialist Hugo Chávez zich opmaken voor nog een termijn van zes jaar of wordt Henrique Capriles, de kandidaat van de oppositie, de nieuwe president? Vandaag kunnen, vanaf half 12 Nederlandse tijd, bijna negentien miljoen Venezolanen naar de stembus.
De verkiezingen zijn de spannendste te worden sinds de links-populistische Chávez in 1999 aan de macht kwam. Ruim dertig oppositiepartijen verenigden zich achter de kandidatuur van Capriles, de gouverneur van de deelstaat Miranda, die de Braziliaanse oud-president Lula zijn grote voorbeeld noemt.
Chávez wil verder werken aan het 'socialisme van de 21e eeuw'
Chávez is alom tegenwoordig in de media. Hij reist kriskras door het land en heeft zijn eigen televisieshow, Aló Presidente, van zondagochtend elf uur tot wanneer hij is uitgepraat, meestal rond vijf uur ’s middags. "Met de passie van een televisiedominee vertelt Chávez over regeringsbesluiten, sociale projecten en nationalisaties van buitenlandse bedrijven," schreef redacteur Ykje Vriesinga eerder in NRC Handelsblad.
Chávez wordt aanbeden door armen die profiteren van de tientallen sociale programma’s die hij heeft ingevoerd sinds zijn eerste zege in 1999. Dat werkt beschouwt Chávez "half af". Vriesinga:
"Daarom vraagt hij het volk om nog een termijn van zes jaar. Wint de oppositie, dan worden alle successen van het ‘Socialisme van de 21ste eeuw’ afgebroken. Als het aan Chávez ligt, regeert hij tot 2021. Dan is hij ruim twintig jaar aan de macht."
Capriles is een sterke tegenstander
De uitdager van Chávez is de 40-jarige Henrique Capriles van de centrumrechtse partij Primero Justicia. Capriles probeerde zich in de campagne van Chávez te onderscheiden als een jonge, frisse politicus. Capriles is nog maar net 40, rijdt motor en speelt regelmatig een potje basketbal met jongeren in arme wijken. Aanhangers van Chávez hebben daarom geprobeerd de president een jeugdiger imago te geven. In plaats van een vijftiger met licht overgewicht is Chávez op hun posters en muurschilderingen een sportieve jonge vent met tatoeages en een honkbalpetje.
Posters van uitdager Henrique Capriles in Caracas. Foto AP / Ariana CubillosPosters van uitdager Henrique Capriles in Caracas. Foto AP / Ariana Cubillos
Het is voor het eerst sinds hij in 1998 president werd dat Chavez met zo'n sterke tegenstander te maken heeft en dat heeft hem ertoe gebracht een grimmig beeld te schetsen van hoe Venezuela er voor zal komen te staan als de inhalige elites, waartoe Capriles volgens hem behoort, het net als vroeger voor het zeggen krijgen. Zelf ziet Capriles zich niet als hard rechts, schreef Vriesinga eerder:
"Hij presenteert zich juist als verwant aan de gematigd-linkse regeringen van eerst Lula en nu Dilma Roussef in Brazilië, die economische ontwikkeling voorop stellen. Het ‘Braziliaanse model’, dat in Latijns-Amerika vaak tegenover het autocratisch-linkse Chávez-model wordt gezet, kan volgens Capriles ook in Venezuela werken. Hij stijgt de laatste weken in de peilingen, en heeft zich ontwikkelt tot een serieuze uitdager van Chávez."
Vrees voor geweld
De hevige verkiezingsttrijd ging ook gepaard met geweld. Vorig weekend kwamen er drie van Caprilles medewerkers om het leven toen zij bij een campagnebijeenkomst werden doodgeschoten. Ook eerder raakten er al mensen gewond tijdens schietpartijen bij dit soort bijeenkomsten. Waarnemers vrezen voor meer geweld als er geen duidelijke winnaar is.