De kranten over Sap: een doorzetter, maar enorme drive was ook haar zwakte
Jolande Sap verlaat het stembureau na het uitbrengen van haar stem voor de Tweede Kamerverkiezingen in basisschool Aldoende in Amsterdam-Oost. Foto ANP / Marcel Anthonisse
Een vechter, een doorzetter en een optimist. De kranten hebben vanochtend veel lovende woorden voor vertrekkend GroenLinks-leider Jolande Sap. Natuurlijk is er ook kritiek: Sap zaaide tweespalt in haar fractie en haar publieke optredens kwamen vaak geforceerd over.
NRC Handelsblad zet een kritische kop boven het stuk waarin wordt teruggeken op het tijdperk-Sap: "Jolande Sap liet de erfenis van Femke Halsema wegsmelten", is de behoorlijk harde conclusie over haar leiderschap. Annemarie Kas en Camil Driessen schrijven dat alle kritiek op de door GroenLinks gesteunde politiemissie naar Kunduz neersloeg op Sap en haar partij. Dit jaar, toen Sap opnieuw verantwoordelijkheid nam door te tekenen voor het Lenteakkoord, kon GroenLinks weer niet profiteren:
Dit voorjaar greep Jolande Sap de kans om in het gat te springen dat Wilders achterliet toen de onderhandelingen in het Catshuis stukliepen. Samen met VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie sloot ze een akkoord over de begroting van 2013. Sap was er blij mee; ze noemde de onderhandelingen en het Lenteakkoord parlementaire geschiedenis, én „een historisch moment” voor haar partij. [...] Profiteren kon Sap ook dit keer niet – het lukte de partij steeds om successen in de kiem te smoren met ander gedoe. In mei meldde fractielid Tofik Dibi zich: hij wilde óók lijsttrekker worden voor de verkiezingen.
Door de interne strijd met Tofik Dibi en de rampzalige verkiezingsuitslag eindigde de politieke carrière van Sap in een persoonlijk drama, concludeert NRC:
De vrouw die alom werd geprezen om haar moedige besluiten, staat nu met lege handen. In de politiek is moed niet genoeg.
'Terugkijkend is Kunduz-missie begin van het einde'
"Vechter Sap verloor partij uit het oog", schrijven Volkskrant-redacteur Gijs Herderschée en Raoul du Pré over de vertrekkend leider van GroenLinks. Hoewel ze in het begin nog werd geprezen om haar steun aan de politiemissie in Kunduz, zou dat het begin van het einde voor Sap worden omdat het onderwerp de fractie zou verdelen.
Sap wordt in die dagen nog alom geprezen. Ze durft 'verantwoordelijkheid' te nemen. Terugkijkend is de operatie het begin van het einde. Rutte krijgt in de loop van 2011 in zijn internationale kringen aanzien door de missie, terwijl aan Sap bij elke tegenslag in Kunduz wordt gevraagd of ze nog geen spijt heeft. Saps argumenten - over de export van de rechtsorde, over vrouwenrechten, over mensenrechten - sterven langzaam maar zeker weg in de kakofonie. Kunduz zaait ook de blijvende tweespalt in de Kamerfractie.
Iets anders is dat Sap beduidend minder charisma had dan haar voorganger Femke Halsema, schrijft de Volkskrant:
Vanzelfsprekende souplesse ontbreekt in haar publieke optredens. Die houden steeds iets geforceerds. Bij de flitsen van Kamerdebatten, zoals die op tv te zien zijn, zit Sap altijd in haar bankje te schrijven in plaats van op te letten of bij de interruptiemicrofoon te paraderen, zoals haar voorganger Femke Halsema dat kon, als een gekooide tijger.
'Het is niet des Saps om de dingen zwaar op te nemen'
Trouw noemt Sap "een optimist en een vechter" en dat verklaart misschien wel waarom de politieke carrière van Sap niet eerder ten einde kwam, schrijft redacteur Romana Abels. "Hoe vaak in de afgelopen twee jaar is ze al niet bijna gestruikeld, maar hervond ze net voor ze de grond raakte toch haar evenwicht? Het gebeurde zo vaak, dat de buitenwacht er een beetje lacherig van werd."
Het is nu niet des Saps om de dingen zwaar op te nemen, constateert Abels. Dat bleek tegelijkertijd een kracht en een zwakte:
Zelfs door het feit dat de partijtop haar positie onhoudbaar vond, raakte ze in eerste instantie niet van slag. Ze heeft een doel, en alles tussen haar en dat doel weegt minder zwaar. Die enorme drive is haar kracht. Maar tegelijkertijd is het ook een zwakte.