Kastekort dreigt voor corporaties
Een willekeurig woonblok in Eindhoven. Foto ANP / Robert Vos
Woningcorporaties moeten de komende jaren "flink bijsturen" om financieel gezond te blijven. Hun verdienmodel is "extreem kwetsbaar" voor rentestijgingen en tegenvallende huurinkomsten. In een slecht scenario zou de corporatiesector in 2020 een kastekort van 900 miljoen euro kunnen hebben.
Dat zegt Erik Terheggen, beleidsdirecteur van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) dat garant staat voor leningen van corporaties tegen NRC Handelsblad. Er is "alle reden voor alertheid", staat in de jaarlijkse trendrapportage die het WSW vandaag publiceert.
Mede door de lage rente zijn corporaties de laatste jaren meer gaan lenen voor woningbouw en renovatie. Het totaalbedrag waar het WSW borg voor staat, is sinds 2007 opgelopen van 82 naar 86 miljard euro in 2011. Terheggen:
"Als de rente gaat stijgen, heeft dat onmiddellijk een enorm effect op de bedrijfsvoering van corporaties."
Bijkomend effect is dat de regels voor derivaten (renteverzekeringen) sinds deze maand zijn aangescherpt. Corporaties lopen zo minder financiële risico’s, maar zullen een hogere rente op leningen moeten betalen.
Qua inkomsten stijgen de huuropbrengsten de komende jaren minder dan verwacht. In hun eigen prognoses stellen corporaties de huuropbrengsten „structureel (licht) florissanter voor”, staat in het rapport.
De huurinkomsten wegen verder niet op tegen de investeringen in renovatie en nieuwbouw. Ruim 30 procent van de investeringen, gefinancierd uit de verkoop van woningen door corporaties, is onrendabel. Daarbij verwacht het WSW dat de woningverkoop verder zal teruglopen. "De vraag is of er markt blijft voor dit segment koopwoningen."
Ook in een "realistisch scenario" komen de 400 corporaties in Nederland er geleidelijk minder goed voor te staan. De kasstromen dalen van 1,6 miljard euro in 2013 naar 1,3 miljard in 2020. Reden is de structurele stijging van onderhouds- en personeelskosten en andere bedrijfsuitgaven, naast de renteontwikkeling en tegenvallende huurinkomsten.