President Saakasjvili erkent verkiezingsnederlaag in Georgië
President Michail Saakasjvili heeft zijn nederlaag erkend. Foto AFP / Vano Shlamov
De overwinning van de oppositie in Georgië is definitief. President Michail Saakasjvili heeft zijn nederlaag erkend, zo bericht Russia Today.
NRC-correspondent Thalia Verkade:
tverka Thalia Verkade Saakasjvili geeft zijn verlies toe en gaat in oppositie. Luid getoeter hier. http://t.co/vBmYyk9v 2 oktober
Freelance correspondent Olaf Koens:
Met een kwart van de stemmen die zijn uitgebracht in de landelijke verkiezingen stond de oppositiecoalitie Georgische Droom vandaag op 53,2 procent van de stemmen, maar belangrijker nog is dat de oppositie bij de districtsverkiezingen redelijk gelijk op lijkt te gaan met de regering. Georgië combineert het stelsel van evenredige vertegenwoordiging met het districtenstelsel en Saakasjvili had zijn hoop gevestigd op de uitslagen in de districten. Toen al duidelijk was dat Georgische Droom de landelijke verkiezingen zou winnen, zei Saakasjvili nog dat zijn partij haar meerderheid in het parlement dankzij de districten zou behouden, maar daarin lijkt hij zich te hebben vergist.
Aanhangers van Georgische Droom van de schatrijke zakenman Bidzina Ivanisjvili vierden op basis van de exitpolls al de hele nacht feest op het Vrijheidsplein in de hoofdstad Tbilisi. Ze trokken flessen wijn open, zongen liederen en vielen elkaar in de armen. In de hele stad reden auto's met jonge mannen die uit de raampjes hingen en met de blauwe vlag partijvlag zwaaiden. Als de Verenigde Nationale Beweging van Saakasjvili haar meerderheid inderdaad kwijtraakt, zou het de eerste keer zijn dat verkiezingen in plaats van revolutie voor een machtswissel zorgen in het Georgië van na de Sovjetunie.
'Westers georiënteerd team onder Saakasjvili heeft glans verloren'
Volgens onze correspondent Thalia Verkade heeft het jonge, Westers georiënteerde team dat met Saakasjvili aan de macht kwam, na bijna acht jaar zijn glans verloren:
"De hervormingen hebben geleid tot meer welvaart, maar die blijft buiten het bereik van het platteland. De corruptie is niet uitgeroeid, sterker, volgens critici neemt die juist toe. Op democratisch gebied zou het land aan het afglijden zijn. Saakasjvili zou de macht niet willen loslaten. Een jaar geleden grepen de autoriteiten met geweld in bij een oppositieprotest.
Ook internationaal nemen de zorgen toe. Grote imagoschade ontstond deze maand, toen er video’s opdoken van martelingen in een gevangenis in Tbilisi. De EU kwam met een scherpe veroordeling. Veel Georgiërs vinden dat de tijd voor Saakasjvili er nu echt op zit."
Ivanisjvili wil banden met Rusland aanhalen
Onder Saakasjvili heeft de voormalige Sovjetrepubliek Georgië toenadering gezocht tot de Verenigde Staten. Ook wil Saakasjvili dat zijn land toetreedt tot de Europese Unie en de NAVO. Dat wil Ivanisjvili ook, maar tegelijkertijd wil hij de banden met Rusland, waar hij zijn fortuin vergaarde, herstellen. Georgië en Rusland braken vier jaar geleden met elkaar na een korte oorlog om twee afvallige Georgische provincies. Saakasjvili beschuldigt Ivanisjvili ervan de belangen van Moskou te dienen en Georgië aan Rusland te willen onderwerpen. Ivanisjvili spreekt dit tegen.
De oppositie op haar beurt beschuldigt Saakasjvili van autoritair leiderschap. "Saakasjvili en al zijn mensen moeten zonder meer vertrekken", zei Mamoeka Gigiensjvili, een 55-jarige natuurkundige, na maandag in Tbilisi haar stem te hebben uitgebracht. "We hebben er genoeg van dat hij zich gedraagt als een tsaar." Volgens haar bestempelt de regerende partij iedereen die een andere mening heeft tot verrader. Veriko Berisjvili, een 49-jarige onderneemster, vindt echter dat Saakasjvili en zijn team de kans moeten krijgen om hun beloftes verder waar te maken. Ze noemt met name de ontbinding van de corrupte verkeerspolitie als een verdienste van de huidige regering.
Saakasjvili aan de macht na de Rozenrevolutie
Saakasjvili kwam aan de macht na de Rozenrevolutie van november 2003, die het vertrek bewerkstelligde van oud-Sovjetminister Edoeard Sjevardnadze, die in 1992 door middel van een staatsgreep aan de macht was gekomen. In januari 2004 werd Saakasjvili tot president gekozen en in 2008 werd hij herkozen. In dat jaar haalde zijn Verenigde Nationale Beweging 119 van de 150 parlementszetels.
Na de verkiezingen van gisteren verliest de president een deel van zijn macht. Voortaan mag de partij die de meerderheid in het parlement heeft de premier aanwijzen en na afloop van Saakasjvili's tweede en laatste ambtstermijn, volgend jaar, worden veel van de bevoegdheden van de president overgedragen aan de premier. Saakasjvili heeft gezegd geen belangstelling te hebben voor het premierschap. Ivanisjvili zal geen zitting nemen in het parlement, maar wil wel premier worden.