Zoom in op tekening Van Eyck: eerst een tientje, maar nu miljoenen waard
Onderdeel van de onlangs ontdekte tekening uit het atelier van meesterschilder Jan van Eyck. Foto Museum Boijmans van Beuningen
Een ogenschijnlijk weinig speciale tekening, ooit aangeschaft voor slechts tien gulden, blijkt het nu miljoenen euro's waard. Het gaat hier om werk uit het atelier van de geroemde Vlaamse schilder Jan van Eyck. Onlangs ontdekt en binnenkort tentoongesteld in Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam.
De tekening van Van Eyck in detail
Goudkleurige personen die de Kruisiging van Christus aanschouwen. Kenners noemen de nieuwste kunstvondst afkomstig uit het atelier van Jan van Eyck een bijzondere ontdekking. Poepende paarden, lachende tegenstanders en uiteraard huilende volgelingen. Het is allemaal te zien op de drukbezette, 25 centimeter hoge tekening.
Beweeg met je muis over de afbeelding voor een vergroting (het kan even duren voordat de grote foto getoond wordt).
Omdat het lijstje zo mooi was
En hoe jubelend kenners nu spreken over de tekening, zo onbenullig kwam hij veertig jaar geleden in handen van een particulier. Voornamelijk vanwege de omlijsting. Dat was namelijk de reden van de aankoop van het nu peperdure kunstobject. De zoon van de particulier in kwestie trof de tekening bij een inboedelverkoop. Van de tekening zelf was amper iets te zien, maar het lijstje vond hij mooi. Mooi genoeg om er tien gulden aan uit te geven.
Vader twijfelde en vermoedde dat het hier een echt kunstwerk betrof. Hij haalde de tekening uit het door zijn zoon geliefde lijstje en bestudeerde het object grondig. Maar nadat hij het per foto voorschotelde aan het Rijksprentenkabinet, werd het afgedaan als een negentiende eeuws kopie. Niet belangrijk genoeg. Jarenlang probeerde de man het tegendeel te bewijzen, maar tevergeefs.
Totdat hij een telefoontje ontving van Friso Lammerts, de conservator van Museum Boijmans van Beuningen. Die was bezig met een tentoonstelling over meesterschilder Jan van Eyck en had via een collega iets van het kunstobject vernomen. Bepakt met stapels documenten, maar zonder de door Lammerts fel begeerde tekening ging de man, wiens identiteit onbekend is, de conservator tegemoet. Uiteindelijk kreeg Lammerts het kunstobject toch te zien. "Ik was in euforie, extase", zei een opgewonden Lammerts gisteren in De Wereld Draait Door.
Uit het atelier van Van Eyck
Maar hoe te bewijzen dat een eerder tot kopie verklaarde tekening werkelijk uit het atelier van Van Eyck afkomstig is? Daar werden moderne technieken voor gebruikt, laat Museum Boijmans van Beuningen weten. De 25 centimeter hoge tekening, waarop de Kruisiging van Christus wordt afgebeeld, vertoont diverse overeenkomsten met eerdere werken van van Eijck. Ook eerder door de schilder toegepaste technieken worden erin terug gevonden. NRC Handelsblad schrijft:
"De voorstelling doet denken aan die van een paneelschilderij van Jan Van Eyck (ca. 1390-1441), nu in het Metropolitan Museum of Art in New York. De precieze uitvoering, met de gedetailleerde weergave van kleding en gezichten, is typisch voor de vroegvijftiende-eeuwse kunst in de Zuidelijke Nederlanden."
De tekening vertoont overeenkomsten met eerder werk van meester Jan van Eyck:
Links de onlangs ontdekte tekening afkomstig uit het atelier van meester Jan van Eyck. Rechts een screenshot van het paneelschilderij in het Metropolitan Museum of Art in New York.Links de onlangs ontdekte tekening afkomstig uit het atelier van meester Jan van Eyck. Rechts een screenshot van het paneelschilderij in het Metropolitan Museum of Art in New York.
Zeer zeldzame vondst
Van de kunstenaar Jan van Eyck waren tot voor kort twintig schilderijen en één tekening bekend. De vondst van de tekening is daarmee uiterst zeldzaam, omdat deze pas de tweede tekening is die aan Van Eijck wordt toegeschreven. Het kunstwerk is vanaf 13 oktober te zien als onderdeel van de tentoonstelling 'De weg naar Van Eyck' in Museum Boijmans van Beuningen. De tentoonstelling toont daarnaast ruim 90 meesterwerken uit de Nederlandse, Franse en Duitse kunst rond 1400.