Waarom Einstein zijn Nobelprijs niet ophaalde – ‘weken van vrede op zee’
Foto ANP
In 1922 kende het Nobelcomité eindelijk een Nobelprijs toe aan Albert Einstein. Maar Einstein kwam die prijs nooit ophalen. Toen het comité de beslissing half november per telegram aan hem bekend maakte, zat Einstein al lang en breed in Shanghai.
Hij was met zijn tweede vrouw Elsa per stoomschip onderweg naar Japan, schrijft NRC-redacteur Margriet van der Heijden, waar hij vijf weken lang lezingen zou geven en van de Japanse cultuur zou genieten. Van der Heijden schrijft:
Zeker, van tevoren was hem ingefluisterd om die reis af te zeggen, wegens ‘belangrijke ontwikkelingen in Stockholm’. Maar Einstein gaf er de voorkeur aan het roerige Berlijn en het ‘treurige Europa’ te verruilen voor ‘weken van vrede op open zee’. En om een oude droom, Japan zien, te vervullen.
Albert Einstein Short Biography:
Dit alles blijkt uit documenten en brieven die in het onlangs verschenen deel 13 van ‘The collected papers of Albert Einstein’ bijeen zijn gebracht. Het boek, verzorgd door het Einstein Papers Project en uitgegeven door Princeton University Press, beslaat de periode van januari 1922 tot maart 1923. Van der Heijden schrijft vandaag in NRC Handelsblad:
Vijftien maanden slechts, maar ze bevatten genoeg gebeurtenissen voor een half leven. Einsteins vriend Walther Rathenau, minister van buitenlandse zaken in de Weimarrepubliek, wordt vermoord, Einstein zelf wordt met de dood bedreigd. Hij overweegt op het platteland te gaan wonen, maar reist intussen naar Parijs, Leiden, Spanje, Palestina en dus Japan. Bovendien spoken in zijn achterhoofd als altijd nog wat natuurkundige problemen rond – die ook nog in dat jaar in wetenschappelijke artikelen uitmonden.
Alleen die prijs ophalen, dat lukte dus niet meer.
Albert Einstein- How I See the World:
Lees het hele artikel over Albert Einstein in de digitale editie van NRC Handelsblad (alleen voor abonnees)