Chimpansees herkennen elkaars kont – de Ig Nobelprijzen zijn weer uitgereikt
Chimpansees herkennen elkaar niet alleen aan elkaars gezicht, maar ook aan elkaars achterwerk. Foto Hollandse Hoogte / Polaris
Nederland is stevig in de prijzen gevallen bij de uitreiking van Ig Nobelprijzen gisteren. Deze prijzen belonen op het oog grappig onderzoek, dat wel degelijk aan het denken zet. Twee van de tien prijzen werden gewonnen door Nederlanders: voor onderzoek naar hoogteschatting van de Eiffeltoren en naar apenbillen.
De prijzen werden gisteren traditioneel uitgereikt op de Harvard-universiteit in het Amerikaanse Boston.
NOS-item over de Nederlands winnaars van de Ig Nobelprijzen:
We schatten de Eiffeltoren lager als we naar links hellen
Allereerst het onderzoek naar hoe hoog wij de Eiffeltoren schatten. Psychologen Anita Eerland, Rolf Zwaan en Tulio Guadalupe bewezen dat mensen de Eiffeltoren kleiner schatten als zij naar links leunen. In dat geval schatten we het stalen bouwwerk in Parijs gemiddeld twaalf meter minder hoog dan wanneer we rechtop staan.
Dat komt mogelijk, zo schreven de drie onderzoekers, doordat mensen zich getallen voorstellen als een oplopende lijn van links naar rechts. Overhellen naar de linkerkant benadrukt dan wellicht onbewust de linkerkant van de getallenlijn, en dus komen we uit op een lager getal.
De ceremonie rond de uitreiking van de 22ste Ig Nobelprijzen:
Chimpansees herkennen elkaars billen
De Nederlandse bioloog Frans de Waal, die overigens al tijden in de Verenigde Staten woont en werk, werd samen met zijn studente Jennifer Pokorny onderscheiden voor de ontdekking dat chimpansees soortgenoten kunnen herkennen aan foto’s van hun billen.
Zij ontdekten de billenherkenning per toeval. Hun eigenlijke onderzoek richtte zich op de vraag of chimpansees het geslacht van soortgenoten zouden kunnen herkennen aan het gezicht op een foto. Om te controleren of de apen dit kunnen, toonden zij de dieren ook foto’s van het achterwerk van hun soortgenoten, want daaraan kunnen chimpansees sowieso het geslacht zien.
Opvallend genoeg bleken de apen te begrijpen welke billen bij welk gezicht hoorden. Chimpansees, was de conclusie, hebben een whole body concept van elkaar, een beetje zoals mensen dat ook hebben. Zij herkennen dus niet alleen elkaars gezicht, maar ook alle andere onderdelen van elkaars lichaam.
Frans de Waal doet al erg lang onderzoek naar apen. Hieronder zijn TED-voordracht uit 2011 over moreel gedrag bij apen (kijk vooral ook vanaf minuut 13.48):