Italiaanse rechter handhaaft veroordeling CIA-agenten voor ontvoeren Egyptenaar
Archieffoto van Guantánamo Bay uit 2006. Veel gevangenen die met behulp van 'rendition' werden opgepakt zijn naar het beruchte detentiecentrum op Cuba overgebracht. Foto AP
Het Italiaanse hooggerechtshof heeft vanavond de veroordeling gehandhaafd van 23 Amerikanen voor het kidnappen van een Egyptische moslimgeestelijke. De zaak is opmerkelijk omdat in de zaak voor het eerst de illegale ontvoering van terreurverdachten door de CIA is bestraft.
De rechters achtten in 2009 bewezen dat de Amerikaanse CIA-agenten in 2003 betrokken waren bij de ontvoering van imam Abu Omar door een CIA-eenheid. De Egyptenaar werd vervolgens via Amerikaanse bases in Italië en Duitsland naar Egypte gevlogen. Daar werd hij – lange tijd spoorloos voor zijn familie – naar eigen zeggen gemarteld, totdat hij in 2007 vrijkwam, zonder ooit veroordeeld te zijn.
De verdachten werden in 2009 bij verstek veroordeeld en waren ook vanavond niet aanwezig bij de bekrachtiging van het vonnis door het hooggerechtshof. Het is daarom onwaarschijnlijk dat de Amerikanen hun straf in Italië zullen uitzitten. Wel zullen zij het risico lopen gearresteerd te worden als ze naar Europa reizen.
Praktijk van 'rendition' ook onder Obama toegestaan
Abu Omar werd slachtoffer van het zogenaamde 'extraordinary rendition'. Deze praktijk – door de vorige Amerikaanse regering-Bush na 11 september geïntensiveerd – behelst de geheime arrestatie en verplaatsing van terreurverdachten voor detentie én verhoor in gevangenissen overal ter wereld (en vaak naar landen die het minder nauw nemen met het martelverbod).
De huidige Amerikaanse regering behoudt zich echter ook het recht voor terreurverdachten in het buitenland te ontvoeren, hen vervolgens zonder recht op proces "preventief" vast te houden, of uit te leveren aan derde landen. Obama heeft de CIA daarbij wel enkele belangrijke beperkingen opgelegd. In een twee dagen na zijn beëdiging uitgevaardigd decreet bepaalde hij dat de VS de praktijk zo moeten hervormen dat de verdachten nimmer gemarteld worden, noch aan landen uitgeleverd waar martelen gewoon is.